Dokumentacja › Laboratorium

17. Badania podstawowe

Wilgotność naturalna, gęstość objętościowa, gęstość właściwa i straty prażenia z surowych pomiarów mas – powtórzenia, kontrola rozrzutu wg normy, karta badania i zestawienie xlsx; wynik trafia do próbki z rejestru.

W aplikacji: Laboratorium → Badania podstawowe

Wstęp

Moduł „Badania podstawowe” liczy cztery podstawowe cechy fizyczne gruntu z wyników ważenia i pomiarów:

Rodzaj badania Symbol Jednostka Norma domyślna Inne normy na liście
Wilgotność naturalna wn % PN-EN ISO 17892-1 PN-B-04481
Gęstość objętościowa ρ g/cm³ PN-EN ISO 17892-2 PN-B-04481
Gęstość właściwa ρs g/cm³ PN-EN ISO 17892-3 PN-B-04481
Straty prażenia Iż % PN-B-04481 PN-EN 15935, PN-EN 1744-1

Jedno badanie = jeden rodzaj oznaczenia dla jednej próbki, z 1–4 powtórzeniami. Wynikiem jest średnia z powtórzeń, oceniana kryterium zgodności zależnym od normy.

Skąd dane: próbkę wybierasz z rejestru próbek gruntu. Dokąd trafia wynik: przyjęta średnia (z min, maks i liczbą powtórzeń) staje się parametrem próbki (wn, ρ, ρs albo Iż) – widać ją w rejestrze jako „z badania: …”, na karcie otworu, przekroju, w statystyce, w zestawieniu badań próbek, a wn jest automatycznie pobierana do granic Atterberga (IL, IC).

Uwaga. Moduł nie liczy gęstości objętościowej szkieletu ρd, porowatości n, wskaźnika porowatości e ani stopnia wilgotności Sr. Te parametry można wpisać ręcznie w grupie „I. Fizyczne” próbki; n, e i ρd z uziarnienia (wzór Vukovicia i Soro) liczy moduł Krzywa uziarnienia. Zależności kontrolne podano w sekcji Interpretacja i obliczenia.

Układ ekranu

Moduł „Badania podstawowe”

  1. „Dodaj” – nowe badanie „Nowe badanie”: wilgotność naturalna, norma PN-EN ISO 17892-1, dwa puste powtórzenia.
  2. Lista badań – nazwa i podpis „{rodzaj} · {średnia} {jednostka}” (np. „Gęstość właściwa · 2.64 g/cm³”). Ikona kosza usuwa badanie.
  3. „Podgląd PDF” – karta badania (nieaktywny, dopóki nie ma choć jednego wyniku powtórzenia).
  4. „Generuj karty…” – generator kart wielu badań naraz (wspólny dla modułów; zestawy kart, wykaz załączników, język, druk kolorowy / skala szarości / eko).
  5. „Kosz” – usunięte badania (przywracanie przez 30 dni).
  6. „Nazwa” – nazwa badania; dopóki nie wpiszesz jej ręcznie, podąża za próbką i rodzajem: „{próbka} · {symbol}”, np. „P-1/3.0 · ρs”.
  7. „Nagłówek sprawozdania” – ustawienia nagłówka kart laboratoryjnych zlecenia.
  8. „Zestawienie xlsx” – jeden arkusz z wszystkimi badaniami podstawowymi zlecenia.
  9. „Historia” – wersje badania.
  10. Panel wyników – rodzaj badania, tabela „Powtórzenie / Wartość”, „Średnia”, „Rozrzut”, a przy kryterium bezwzględnym także „Różnica”.
  11. Status eksportu – „Wynik trafia do próbki {nazwa}” (zielony) albo „Wynik nie trafi do próbki ({powód})” – powody: „nie wybrano próbki”, „nie znaleziono próbki w rejestrze”, „za mało powtórzeń”, „rozrzut”.

Wprowadzanie danych

Badanie

Sekcje „Badanie” i „Pomiary” (wilgotność)

  1. „Próbka” – próbka z rejestru; pozycja listy: „{nazwa} · {otwór lub grupa} · {głębokość}”. Gdy rejestr jest pusty: „Brak próbek – dodaj w zakładce Próbki gruntu”. Gdy zapamiętanej próbki nie ma już w rejestrze, pokazana jest jej nazwa i ostrzeżenie „Nie znaleziono próbki w rejestrze”.
  2. „Rodzaj badania” – wn, ρ, ρs, Iż.
  3. „Temperatura suszenia [°C]” (tylko wilgotność).
  4. „Norma” – lista norm dla rodzaju badania.
  5. „Data” – data rozpoczęcia badania.
  6. Usuń powtórzenie (ikona kosza; nieaktywna przy jednym wierszu).
  7. „Dodaj powtórzenie” – maks. 4 wiersze.
  8. Linia kontroli – „n = … · średnia … · min–max … · rozrzut …%” (przy kryterium bezwzględnym także „· różnica …”). Kolor: zielony – zgodne, pomarańczowy – rozrzut przekroczony, szary – za mało powtórzeń.
  9. „Kryterium: …” – opis kryterium wynikającego z normy (z dopiskiem „(próg do potwierdzenia)” albo „– norma spoza listy, kontrola jak dotąd” / „– brak normy, kontrola jak dotąd”).
  10. „Wynik” – wynik powtórzenia liczony na bieżąco.

Lista „Rodzaj badania”

Lista „Norma” dla wilgotności

Pole Jednostka Opis Uwagi
Próbka – Próbka z rejestru Zmiana próbki zmienia nazwę domyślną badania.
Rodzaj badania – „Wilgotność naturalna (wn)”, „Gęstość objętościowa (ρ)”, „Gęstość właściwa (ρs)”, „Straty prażenia (Iż)” Zmiana rodzaju czyści pomiary (dwa puste powtórzenia), zdejmuje „Przyjmij wynik mimo rozrzutu” i dobiera normę: PN → PN, ISO → odpowiednik ISO; brak odpowiednika – norma domyślna.
Metoda – „Pierścień” / „Pomiar bezpośredni” Tylko ρ. Zmiana czyści pomiary.
Kształt próbki – „Walec” / „Prostopadłościan” Tylko ρ, metoda „Pomiar bezpośredni”. Zmiana czyści pomiary.
Temperatura suszenia [°C] °C Opisowo – nie wchodzi do wzoru Tylko wn. Puste = 105 °C (na karcie i w „Metodzie badania”: „suszenie w temp. 105 °C”).
Temperatura prażenia [°C] °C Opisowo Tylko Iż. Puste = temperatura normy: PN-EN 15935 – 550 °C, PN-EN 1744-1 – 540 °C; PN-B-04481 nie podaje wartości – pole wymagane (podpowiedź „wymagana”). Po zmianie normy wpis równy temperaturze poprzedniej normy zmienia się na temperaturę nowej.
Nr piknometru – Opisowo Tylko ρs.
Objętość piknometru [ml] ml Opisowo Tylko ρs.
Rodzaj cieczy – Puste lub „woda” = woda Tylko ρs. Inna ciecz – dodatkowe kolumny gęstości cieczy.
Norma – Lista norm rodzaju badania Decyduje o kryterium zgodności powtórzeń (tabela niżej). Starsze zapisy tekstowe (np. „PN-88/B-04481”) są rozpoznawane po fragmencie „04481” / „PN-88” / „ISO”.
Data – Data rozpoczęcia badania Decyduje, który wynik jest „najnowszy” w próbce.

Pomiary

Kolumny tabeli powtórzeń zależą od rodzaju badania. Wszystkie masy w gramach, wymiary w milimetrach. Wynik każdego wiersza liczony jest od razu (kolumna „Wynik”); wiersz niepełny daje „—” i ostrzeżenie „Niepełne dane w powtórzeniu N”.

Wilgotność naturalna (wn) – kolumny „Naczynko puste [g]” (m₁), „Naczynko z gruntem wilgotnym [g]” (m₂), „Naczynko z gruntem suchym [g]” (m₃).

Straty prażenia (Iż) – „Tygiel pusty [g]” (m₁), „Tygiel z gruntem suchym [g]” (m₂), „Tygiel po prażeniu [g]” (m₃).

Gęstość objętościowa (ρ):

Gęstość objętościowa – metoda pierścienia

  1. „Metoda” – „Pierścień” (domyślnie) albo „Pomiar bezpośredni”.
  2. „Pierścień pusty [g]”.
  3. „Pierścień z gruntem [g]”.
  4. „Wysokość h₁ [mm]” – pierwszy pomiar wysokości (wymagany).
  5. „Wysokość h₂ [mm]”, „Wysokość h₃ [mm]” – kolejne pomiary (opcjonalne).
  6. „Średnica d₁ [mm]” … „Średnica d₃ [mm]”.
  7. Podpowiedź: „Do wzoru idą średnie z wpisanych pomiarów każdego wymiaru; pomiary 2–n są opcjonalne.”
  8. Kryterium wg normy.
Metoda / kształt Kolumny
Pierścień Pierścień pusty [g], Pierścień z gruntem [g], Wysokość h₁…h₃ [mm], Średnica d₁…d₃ [mm]
Pomiar bezpośredni, walec Masa próbki [g], Wysokość h₁…h₃ [mm], Średnica d₁…d₆ [mm]
Pomiar bezpośredni, prostopadłościan Masa próbki [g], Wysokość h₁…h₃ [mm], Bok A₁…A₃ [mm], Bok B₁…B₃ [mm]

Pierwszy pomiar każdego wymiaru jest wymagany, kolejne – opcjonalne. Wpisany pomiar ≤ 0 albo nieliczbowy unieważnia wynik wiersza.

Gęstość właściwa (ρs) – piknometr:

Gęstość właściwa – piknometr

  1. „Nr piknometru”.
  2. „Objętość piknometru [ml]”.
  3. „Rodzaj cieczy” – puste = woda.
  4. „Piknometr pusty m₀ [g]” – opcjonalnie.
  5. „Piknometr z cieczą m₁ [g]” – kalibracja.
  6. „Temp. kalibracji T₁ [°C]” – opcjonalnie; puste = T₂.
  7. „Masa suchego gruntu [g]” (ms).
  8. „Piknometr z gruntem i cieczą [g]” (m₃).
  9. „Temp. pomiaru T₂ [°C]”.
  10. Podpowiedź: „m₀ i T₁ – opcjonalne: puste T₁ = T₂; m₀ potrzebna, gdy T₁ ≠ T₂. Gęstość wody z temperatury (wzór Tanaki).”

Dla cieczy innej niż woda dochodzą kolumny „Gęstość cieczy w T₁ [g/cm³]” (opcjonalna – pusta = gęstość w T₂, o ile T₁ puste lub równe T₂) i „Gęstość cieczy w T₂ [g/cm³]” (wymagana); podpowiedź kończy się wtedy „Gęstość cieczy wpisz w kolumnach.”. Dla wody temperatury muszą mieścić się w zakresie 0–40 °C.

Pod tabelą:

  • „Przyjmij wynik mimo rozrzutu” – przełącznik widoczny, gdy kryterium zgodności nie jest spełnione. Włączony – średnia trafia do próbki mimo przekroczenia, a na karcie ocena „przyjęty mimo rozrzutu”.

Osoby, Sprawozdanie, Niepewność pomiaru, Uwagi

Sekcje „Osoby”, „Sprawozdanie” i „Niepewność pomiaru”

  1. „Osoby” – Wykonał, Nadzorujący, Odpowiedzialny, Sprawdził, Autoryzował (podpowiedzi z listy członków organizacji).
  2. „Data zakończenia” – nie wcześniejsza niż „Data”; na karcie data badania jako zakres „od – do”.
  3. „Załącznik nr” – własny numer załącznika karty; puste = numer z generatora kart (podpowiedź „z generatora kart”). Numer można też nadać seryjnie w Zestawieniu badań próbek → „Macierz badań”.
  4. „Metoda badania” – puste = domyślna (podpowiedź w polu): wn – „suszenie w temp. {T} °C”, Iż – „prażenie w temp. {T} °C”; dla ρ i ρs brak domyślnej.
  5. „Typ aparatury” – puste = domyślny: wn – „suszarka laboratoryjna”, Iż – „piec laboratoryjny”; dla ρ i ρs brak.
  6. „Uwagi wykonawców” – drukowane w stopce karty.
  7. „U wn [%]” (U ρ, U ρs, U Iż – zależnie od rodzaju) – niepewność rozszerzona U (k = 2) w jednostce wyniku, wpis ręczny; 0 lub puste usuwa wartość. Drukowana jako „wynik ± U”, gdy w „Nagłówku sprawozdania” włączono „Wariant z niepewnością pomiaru”.

Sekcja „Uwagi” – notatka wewnętrzna (nie jest drukowana).

Nagłówek sprawozdania

Przycisk „Nagłówek sprawozdania” otwiera ustawienia wspólne dla kart wszystkich badań laboratoryjnych zlecenia (badania podstawowe, Atterberg, uziarnienie, makroskopowe, trójosiowe).

Okno „Nagłówek sprawozdania”

  1. „Tryb nagłówka” – „Domyślny”, „Wg GDDKiA”, „Wg CPK”.
  2. „Projektant”.
  3. „Nr drogi” (w trybie CPK: „Nr linii / obiektu”).
  4. „Kilometraż”.
  5. „Dokumentator” – pola 2–5 są aktywne tylko w trybach GDDKiA i CPK.
  6. „Klauzula wykonawców badania” – tekst klauzuli w stopce (domyślnie: „Wyniki dotyczą wyłącznie badanych obiektów. Bez pisemnej zgody laboratorium sprawozdanie z badań nie powinno być powielane inaczej niż w całości.”). Domyślne włączenie i tekst pochodzą z ustawień organizacji (Szablony i słowniki → Laboratorium); zmiana w zleceniu pokazuje „Ustawione w zleceniu.” i link „Przywróć domyślne organizacji”.
  7. „Oznacz koniec sprawozdania” – napis końca pod podpisami.
  8. „Wariant z niepewnością pomiaru” – karty i zestawienia xlsx pokazują „wynik ± U” oraz kolumny U.
Tryb Wiersze „Dane próbki” na karcie
Domyślny Przedsięwzięcie, Zleceniodawca, Otwór / głębokość, Próbka, Rodzaj próbki, Kategoria / klasa, Sposób i urządzenie pobrania, Data poboru / przyjęcia, Data badania, Norma badania – puste wiersze pomijane (poza „Próbka”)
Wg GDDKiA Jak domyślny + Inwestor, Projektant, Nr drogi, Kilometraż, Dokumentator; puste wiersze drukowane jako „—”
Wg CPK Siatka dwóch par „etykieta / wartość”: Przedsięwzięcie; Inwestor / Projektant; Nr linii/obiektu/kilometraż / Załącznik nr; Nazwa otworu / Gł. pobr. [m p.p.t.]; Próbka / Rodzaj próbki; Metoda badania / Typ aparatury (gdy wpisane); Sposób pobrania / Urządzenie pobierające; Kategoria i klasa próbki / Dokumentator; Data badania / Norma badania; Data poboru próby / Data przyjęcia do badań lab.; Opis makroskopowy próby wg …

Generowanie kart i wyników

Podgląd PDF

Podgląd karty badania podstawowego

  1. „Edytor” – powrót do edycji.
  2. „Nr załącznika” – wzorzec numeru wspólny dla kart tego modułu, np. $1$ albo 2.$4$c; liczba w $…$ rośnie dla kolejnych kart (kolejność: sortowanie naturalne po nazwie badania). Pod polem: „Ta karta: …”. Numer wpisany w badaniu („Załącznik nr”) ma pierwszeństwo.
  3. „Język karty” – polski / angielski.
  4. „Skala szarości”.
  5. „Wydruk eko” – bez wypełnień barwnych (kontury i szrafury).
  6. „PDF” – pobranie karty (plik karta_badania_{nazwa}.pdf).
  7. „DXF (CAD)”.
  8. „SVG” – grafika wektorowa do edycji.
  9. „PNG” – obraz 300 dpi.

Zestawienie xlsx

„Zestawienie xlsx” pobiera plik zestawienie_badan_podstawowych_{zlecenie}.xlsx, arkusz „Badania podstawowe”, wiersz = badanie. Kolumny: Badanie, Próbka, Otwór, Od [m], Do [m], Rodzaj badania, Wynik, Jednostka, (U – w wariancie z niepewnością), n, Min, Max, Rozrzut [%], Różnica (max − min), Ocena, Data, Data zakończenia, Norma, Wykonał, Nadzorujący, Odpowiedzialny, Sprawdził, Autoryzował.

Dane na karcie

Karta badania – wilgotność naturalna

Element Zawartość Warunek
Ramka nagłówka Firma (laboratorium), „Karta badania laboratoryjnego: {nazwa}”, „Załącznik {nr}” zawsze
Dane próbki Wiersze wg trybu nagłówka zawsze
„Rodzaj badania: …” Nazwa badania i dopisek: wn – „temperatura suszenia: {T} °C”; ρ – „metoda: pierścień” albo „metoda: pomiar bezpośredni, kształt próbki: walec/prostopadłościan”; ρs – „ciecz: …, piknometr nr …, objętość … ml”; Iż – „temperatura prażenia: {T} °C” zawsze
„Wyniki pomiarów” Tabela: Nr, kolumny pomiarów, „Wynik {symbol} [{jednostka}]” wiersze niepuste; kolumny opcjonalne (m₀, T₁, gęstość cieczy w T₁) tylko, gdy wpisane w którymkolwiek wierszu
„Wynik” Średnia (± U), Zakres (min–max), Rozrzut [%], Różnica (max − min), Liczba powtórzeń n, Kryterium zgodności, Ocena rozrzutu zawsze
Objaśnienie „± U” „± U – niepewność rozszerzona pomiaru, współczynnik rozszerzenia k = 2” wariant z niepewnością i wpisana U
Stopka Uwagi wykonawców, klauzula, podpisy (Wykonał / „Wykonał pod nadzorem”, Nadzorujący i Odpowiedzialny – tylko gdy wpisani, Sprawdził, Autoryzował), „koniec sprawozdania” wg ustawień

Ocena rozrzutu na karcie: „bez kontroli rozrzutu”, „zgodny”, „za mało powtórzeń”, „przyjęty mimo rozrzutu” albo werdykt kryterium („przekracza 5%”, „różnica przekracza 0,02 g/cm³”).

Interpretacja i obliczenia

Wilgotność naturalna

wn=m2−m3m3−m1⋅100%w_n = \frac{m_2 - m_3}{m_3 - m_1}\cdot 100\%

m₁ – naczynko puste, m₂ – naczynko z gruntem wilgotnym, m₃ – naczynko z gruntem suchym [g]. Wynik jest liczony tylko, gdy m₃ > m₁ i m₂ ≥ m₃. Przykład (dane demo „P-1/0.8-1.2 · wn”): (42,84 − 40,0)/(40,0 − 20,0)·100 = 14,2 %; drugie powtórzenie 14,3 %; średnia 14,3 %, rozrzut 1,01 %.

Gęstość objętościowa

ρ=mV,m=m2−m1 (piersˊcienˊ)albom=mproˊbki (pomiar bezposˊredni)\rho = \frac{m}{V}, \qquad m = m_2 - m_1 \ \text{(pierścień)} \quad\text{albo}\quad m = m_{\text{próbki}} \ \text{(pomiar bezpośredni)} Vwalec=π dˉ 24 hˉ,Vprostopadłosˊcian=Aˉ Bˉ hˉV_{\text{walec}} = \frac{\pi\,\bar d^{\,2}}{4}\,\bar h, \qquad V_{\text{prostopadłościan}} = \bar A\,\bar B\,\bar h

hˉ\bar h, dˉ\bar d, Aˉ\bar A, Bˉ\bar B – średnie z wpisanych pomiarów wymiaru [mm], przeliczone na cm (V w cm³, ρ w g/cm³). Przykład (demo „P-1/3.0 · ρ”): m = 154,2 − 85 = 69,2 g; V = π·5,0²/4·2,0 = 39,27 cm³; ρ = 1,762 g/cm³.

Gęstość właściwa (piknometr)

Wzór ogólny (GeoLab s. 44):

ρs=msm1−m0ρc1−m3−m0−msρc2\rho_s = \frac{m_s}{\dfrac{m_1 - m_0}{\rho_{c1}} - \dfrac{m_3 - m_0 - m_s}{\rho_{c2}}}

m_s – masa suchego gruntu, m₀ – piknometr pusty, m₁ – piknometr z cieczą (kalibracja w T₁), m₃ – piknometr z gruntem i cieczą (pomiar w T₂), ρc1, ρc2 – gęstość cieczy w T₁ i T₂. Gdy ρc1 = ρc2 (ta sama temperatura), m₀ się skraca:

ρs=ms ρcms+m1−m3\rho_s = \frac{m_s\,\rho_c}{m_s + m_1 - m_3}

Dla wody gęstość z temperatury – wzór Tanaki (T w °C, wynik w g/cm³):

ρw(T)=999,974951000[1−(T−3,983035)2 (T+301,797)522528,9 (T+69,34881)]\rho_w(T) = \frac{999{,}97495}{1000}\left[1 - \frac{(T - 3{,}983035)^2\,(T + 301{,}797)}{522528{,}9\,(T + 69{,}34881)}\right]

Przykład (demo „P-1/3.0 · ρs”, powtórzenie 1): ρw(20 °C) = 0,99820; ρs = 25·0,99820/(25 + 150 − 165,5) = 2,627 g/cm³; powtórzenie 2 (22 °C): 2,654 g/cm³.

Straty prażenia

Iz˙=m2−m3m2−m1⋅100%I_{\dot z} = \frac{m_2 - m_3}{m_2 - m_1}\cdot 100\%

m₁ – tygiel pusty, m₂ – tygiel z gruntem suchym, m₃ – tygiel po prażeniu; wymagane m₂ > m₁, m₃ > m₁, m₃ ≤ m₂. Przykład z testów: m₁ = 30, m₂ = 40, m₃ = 39,6 → Iż = 4,0 %.

Powtórzenia i kryterium zgodności

Dla n ważnych wyników powtórzeń:

xˉ=1n∑xi,rozrzut=xmax⁡−xmin⁡xˉ⋅100%,roˊz˙nica=xmax⁡−xmin⁡\bar x = \frac{1}{n}\sum x_i, \qquad \text{rozrzut} = \frac{x_{\max} - x_{\min}}{\bar x}\cdot 100\%, \qquad \text{różnica} = x_{\max} - x_{\min}
Badanie Norma Kryterium Min. liczba oznaczeń
wn PN-EN ISO 17892-1 bez kontroli rozrzutu 1
wn PN-B-04481 rozrzut ≤ 5 % 2
ρ PN-EN ISO 17892-2 bez kontroli rozrzutu 2
ρ PN-B-04481 różnica max − min ≤ 0,02 g/cm³ 2
ρs PN-EN ISO 17892-3 bez kontroli rozrzutu 2
ρs PN-B-04481 różnica max − min ≤ 0,02 g/cm³ (próg do potwierdzenia) 2
Iż PN-B-04481, PN-EN 15935, PN-EN 1744-1 bez kontroli rozrzutu 2
dowolne brak normy lub norma spoza listy rozrzut ≤ 5 % (reguła dotychczasowa) 2

Ocena: mniej oznaczeń niż minimum – „za mało powtórzeń” (wynik nie trafia do próbki); kryterium spełnione albo brak kontroli – wynik przyjęty; kryterium przekroczone przy n < 4 – należy wykonać powtórzenia 3–4; przekroczone przy n = 4 – „sprawdź pomiary”. Wynik przekraczający kryterium trafia do próbki tylko po włączeniu „Przyjmij wynik mimo rozrzutu”.

Zależności między cechami fizycznymi (do wpisu ręcznego)

Moduł ich nie liczy; jeśli wpisujesz ρd, n, e, Sr w rejestrze próbki, skorzystaj ze standardowych zależności (ρw ≈ 1,0 g/cm³, w w ułamku):

ρd=ρ1+wn,n=1−ρdρs,e=ρs−ρdρd=n1−n,Sr=wn ρse ρw\rho_d = \frac{\rho}{1 + w_n}, \qquad n = 1 - \frac{\rho_d}{\rho_s}, \qquad e = \frac{\rho_s - \rho_d}{\rho_d} = \frac{n}{1-n}, \qquad S_r = \frac{w_n\,\rho_s}{e\,\rho_w}

Typowe problemy

Komunikat Poziom Co zrobić
„Nie wybrano próbki” błąd Wybierz próbkę w polu „Próbka”.
„Nie znaleziono próbki w rejestrze” ostrzeżenie Próbkę usunięto lub zmieniono nazwę – wybierz ją ponownie.
„Niepełne dane w powtórzeniu N” ostrzeżenie Uzupełnij kolumny wymagane albo popraw niespójne masy (np. masa suchego > wilgotnego).
„Powtórzenie N: przy różnych temperaturach (gęstościach cieczy) podaj masę pustego piknometru m₀” ostrzeżenie Wpisz m₀ albo ujednolić T₁ i T₂.
„Powtórzenie N: podaj gęstość cieczy w T₁” / „… w T₂” ostrzeżenie Ciecz inna niż woda – uzupełnij gęstość.
„Podaj temperaturę prażenia – norma {norma} nie podaje wartości domyślnej” / „Podaj temperaturę prażenia” błąd Wpisz „Temperatura prażenia [°C]”.
„Brak wyników pomiarów” błąd Wpisz co najmniej jedno powtórzenie.
„Brak wyników pomiarów – nie można wygenerować karty” błąd Jw. – karta wymaga choć jednego wyniku.
„Za mało powtórzeń (min. N)” ostrzeżenie Dodaj powtórzenia wg normy.
„Rozrzut przekracza 5% – wykonaj powtórzenia 3–4” ostrzeżenie Wykonaj kolejne oznaczenia albo „Przyjmij wynik mimo rozrzutu”.
„Rozrzut przekracza 5% mimo 4 powtórzeń – sprawdź pomiary” ostrzeżenie Sprawdź masy.
„Różnica wyników przekracza 0,02 g/cm³ – wykonaj badanie dwóch kolejnych próbek” ostrzeżenie ρ wg PN-B-04481.
„Różnica wyników przekracza 0,02 g/cm³ – wykonaj oznaczenia 3–4” ostrzeżenie ρs wg PN-B-04481.
„Różnica wyników przekracza 0,02 g/cm³ mimo 4 oznaczeń – sprawdź pomiary” ostrzeżenie