31. Stateczność skarp
Współczynnik stateczności F skarpy lub zbocza metodami pasków (Fellenius, uproszczony Bishop, Morgenstern–Price) – geometria z przekroju geotechnicznego lub wpisana ręcznie, woda, obciążenia naziomu, gwoździe gruntowe, automatyczne szukanie powierzchni krytycznej, powierzchnie niekołowe i karta wynikowa.
W aplikacji: Obliczenia → Stateczność skarp
Wstęp
Moduł „Stateczność skarp” liczy współczynnik stateczności skarpy, nasypu lub zbocza metodą równowagi granicznej z podziałem bryły osuwiskowej na paski. Zadanie jest płaskie (płaski stan odkształcenia), wszystkie siły i ciężary odnoszą się do 1 m szerokości skarpy, a obliczenia prowadzone są w naprężeniach efektywnych (parametry , ).
Co robi moduł:
- przyjmuje geometrię – linię terenu i warstwy w postaci wieloboków – zaimportowaną z przekroju geotechnicznego albo wpisaną ręcznie;
- przypisuje warstwom materiały (, , , ) – z kalkulatorem ciężaru objętościowego;
- uwzględnia wodę (linia zwierciadła albo współczynnik ), obciążenia naziomu (z przelicznikiem z masy obiektu) i gwoździe gruntowe;
- liczy trzema metodami: Felleniusa (zwykła metoda pasków), uproszczoną Bishopa i Morgensterna–Price’a (z wariantem Spencera);
- szuka powierzchni krytycznej (najmniejsze ) na siatce środków okręgów, z dokładnym doszukaniem minimum, albo liczy okrąg zadany i powierzchnię niekołową (linia łamana lub krzywa spline);
- pokazuje mapę w węzłach siatki środków, wykres , tabelę pasków z siłami międzypaskowymi;
- tworzy kartę (załącznik) z rysunkiem, założeniami, wynikami i mapą – PDF, DXF, SVG, PNG.
Uwaga. W kodzie są trzy metody: Fellenius, uproszczona Bishopa i Morgensterna–Price’a (z funkcją sił międzypaskowych „Stała (Spencer)” – to metoda Spencera). Metody Janbu nie ma. Wartości są liczone bez współczynników częściowych – porównanie z „Wymagane F” jest wartością roboczą użytkownika, nie oceną zgodności z Eurokodem 7.
Skąd dane. Geometrię, materiały i wodę można skopiować z przekroju geotechnicznego zlecenia („Importuj z przekroju”). Parametry gruntów pochodzą wtedy z warstw geotechnicznych zlecenia (ustawienia zlecenia → „Warstwy geotechniczne”), a zwierciadło – z poziomów ustabilizowanych w otworach. Po imporcie model jest kopią – późniejsze zmiany przekroju go nie aktualizują.
Dokąd trafiają wyniki. Na liście obliczeń pod nazwą widać liczbę warstw. Kartę dołączasz do dokumentacji z podglądu PDF albo razem z innymi kartami przez „Generuj karty…” (patrz Generator kart).
Układ ekranu
Moduł otwierasz z paska zlecenia: „Obliczenia → Stateczność skarp”. W danych demonstracyjnych (zlecenie „Budowa hali magazynowej”) jest obliczenie „Skarpa nasypu S-1”: nasyp o wysokości 10 m i nachyleniu 1:2 (teren od przez i do ), dwie warstwy – „Nasyp” ( kN/m³, , kPa) i „Podłoże” ( kN/m³, , kPa), bez wody, metoda Bishopa, szukanie powierzchni krytycznej na siatce 10 × 10 środków.

- „Dodaj” – nowe obliczenie (nazwa „Skarpa N”, pusty model; ustawienia domyślne: Bishop, 50 pasków, szukanie z minimum F po promieniu, wymagane F = 1,5).
- Lista obliczeń – nazwa i liczba warstw. Ikona kosza przy pozycji usuwa obliczenie (trafia do kosza zlecenia). Trójkąt ostrzegawczy przy nazwie oznacza ostrzeżenia walidacji modelu.
- „Podgląd PDF” – podgląd karty (aktywny, gdy model ma teren, co najmniej jedną warstwę i nie ma błędów walidacji).
- „Generuj karty…” – karty wielu obliczeń naraz.
- „Kosz” – usunięte obliczenia modułu (przywracanie).
- „Nazwa” – nazwa obliczenia (na liście; na karcie, jeśli puste jest pole „Nazwa obiektu”).
- „Historia” – wcześniejsze wersje rekordu (podgląd i przywrócenie).
- Edytor – sekcje „Geometria”, „Teren”, „Warstwy”, „Materiały”, „Woda i obciążenie”, „Gwoździe gruntowe”, „Obliczenia”. Zmiany zapisują się automatycznie (pola liczbowe – po opuszczeniu pola).
- Wynik – współczynnik metody wybranej w „Metoda” i ocena względem „Wymagane F”.
- Rysunek – teren, warstwy, woda, obciążenia, gwoździe, powierzchnia poślizgu, mapa środków.
- Tabela metod – wszystkich policzonych metod dla tej samej powierzchni.
- Parametry powierzchni – środek, promień, wejście, wyjście, pole bryły, liczba przeanalizowanych okręgów.
Wyniki przeliczają się na bieżąco po każdej zmianie danych.
Wprowadzanie danych
Wszystkie współrzędne podajesz w metrach w lokalnym układzie przekroju: – odległość pozioma (rośnie w prawo), – rzędna (rośnie w górę). Skarpa może opadać w prawo albo w lewo – kierunek zsuwu moduł ustala sam (od wyższego końca powierzchni do niższego).
Format punktów. Pola wielowierszowe („Punkty terenu”, „Wierzchołki wieloboku”, „Linia zwierciadła”, „Punkty linii poślizgu”) przyjmują jeden punkt w wierszu: x; z (separator średnik lub odstęp, dozwolony przecinek dziesiętny, puste wiersze są pomijane). Tekst jest sprawdzany po opuszczeniu pola – przy błędzie pod polem pojawia się komunikat „Wiersz N: oczekiwano „x z”” i model się nie zmienia. Kolumny x z możesz wkleić prosto z Excela (tabulator jest traktowany jak odstęp).
Geometria

- „Przekrój geotechniczny” – wybór przekroju zlecenia, z którego zostanie zaimportowana geometria. Po wyborze obok pojawia się przycisk „Importuj z przekroju”.
- Zakres modelu – „x od … do …, z od … do …” (z terenu i wszystkich wierzchołków warstw) albo „Model pusty”.
- „Nazwa obiektu” – nazwa na karcie; puste = nazwa obliczenia.
- „Punkty terenu (x rosnące) [m]” – linia terenu (sekcja „Teren”).
- „Granica zbocza Xmin [m]” i 6. „Granica zbocza Xmax [m]” – granice zbocza.
- „Zeruj” – usuwa obie granice.

Import z przekroju („Importuj z przekroju”) tworzy model tak:
| Element | Skąd |
|---|---|
| Warstwy (wieloboki) | z rysunku interpretacyjnego przekroju – widoczne, zamknięte warstwy z przypisanym gruntem, co najmniej 3 wierzchołki, bez warstw wody; gdy takich nie ma – z automatycznej korelacji warstw między otworami |
| Teren | punkty kolumn badań (otworów, sondowań) i punkty terenu przekroju; przy tym samym pierwszeństwo ma kolumna; teren przycięty do zakresu warstw |
| Materiały | jeden na symbol gruntu; , , z pierwszej warstwy geotechnicznej zawierającej ten grunt; kolor z warstwy albo ze stylu gruntu |
| Woda | linia przez najwyższe zwierciadło ustabilizowane w każdym otworze (z włączoną litologią), przycięta do zakresu modelu; brak pomiarów = „Brak” |
| Obciążenia | brak (import ich nie tworzy) |
| Gwoździe | zachowane z dotychczasowego modelu |
Siatka szukania jest po imporcie ustawiana na domyślną dla nowej geometrii. Gdy model nie jest pusty, pojawia się pytanie „Nadpisać geometrię, materiały i wodę?” (przycisk „Nadpisz”). Po imporcie w sekcji pojawia się adnotacja „Źródło: przekrój „…” (warstwy z rysunku | automatyczna korelacja) – kopia, edytowalna niezależnie od przekroju.” i – na żółto – ostrzeżenia importu:
| Ostrzeżenie | Co przyjęto |
|---|---|
| „Grunt „…”: brak warstwy geotechnicznej (przyjęto γ = 18, φ′ = 0, c′ = 0)” | materiał z wartościami zastępczymi – popraw je ręcznie |
| „Warstwa „…”: brak γ (przyjęto 18)”, „… brak φ′ (przyjęto 0)”, „… brak c′ (przyjęto 0)” | brakujący parametr warstwy geotechnicznej |
Błędy importu (toast): „Brak warstw: włącz korelację lub narysuj warstwy w przekroju”, „Brak terenu: przekrój nie ma badań ani punktów terenu”. Gdy przekrój nie ma badań, przycisk jest nieaktywny z dopiskiem „Przekrój nie ma badań”.
Teren
| Pole | Jednostka | Opis | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Punkty terenu (x rosnące) | m | linia terenu, punkty x; z |
co najmniej 2 punkty, ściśle rosnące; poza zakresem teren jest przedłużany poziomo |
| Granica zbocza Xmin | m | lewa granica wejścia/wyjścia powierzchni | puste = początek terenu (podpowiedź w polu) |
| Granica zbocza Xmax | m | prawa granica wejścia/wyjścia powierzchni | puste = koniec terenu |
Granice zbocza (jak w programie GeoSlope) ograniczają obliczenia do powierzchni, których wejście i wyjście leżą między Xmin a Xmax (z tolerancją m). Okręgi wychodzące poza granice są w szukaniu pomijane, a okrąg ręczny daje komunikat „Powierzchnia wychodzi poza granice zbocza Xmin/Xmax – zmień okrąg albo granice”. Rysunek i karta są przycinane do zakresu granic z zapasem, z opisami „Xmin”, „Xmax”. Po zmianie granic dopasuj siatkę szukania przyciskiem „Przywróć domyślne” (sekcja „Obliczenia”) – domyślna siatka liczy się z terenu przyciętego do granic.
Warstwy

- „Dodaj warstwę” – nowa warstwa „Warstwa N” z pierwszym materiałem i pustą listą wierzchołków.
- „Nazwa” – nazwa warstwy (tylko opis; w komunikatach geometrii warstwy są numerowane od 1 w kolejności listy).
- „Materiał” – materiał z sekcji „Materiały”.
- „Usuń warstwę” (kosz).
- „Wierzchołki wieloboku [m]” – kontur warstwy, punkty
x; zw kolejności obchodu (zgodnie lub przeciwnie do ruchu wskazówek zegara; wielobok zamyka się sam).
| Pole | Jednostka | Opis | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Nazwa | – | nazwa warstwy | domyślnie „Warstwa N” |
| Materiał | – | materiał warstwy | wymagany („Warstwa N: nieznany materiał”) |
| Wierzchołki wieloboku | m | kontur warstwy | co najmniej 3 wierzchołki |
Jak moduł czyta warstwy. W każdym pionie = const program wyznacza odcinki pionu leżące wewnątrz wieloboków (reguła parzystości) i idzie od terenu w dół: ciężar paska to suma ciężarów odcinków od terenu do podstawy paska, a materiałem podstawy jest warstwa, w której leży podstawa. Wieloboki warstw powinny więc przylegać do siebie bez luk i nakładania, a górna krawędź najwyższej warstwy – pokrywać się z terenem. Warstwa nad terenem (np. górna krawędź wieloboku wyżej niż teren) nie zwiększa ciężaru – liczy się dopiero od linii terenu.
Kontrola geometrii (ostrzeżenia, nie blokują obliczeń) sprawdza piony przy każdym wierzchołku terenu i warstw (±1 mm) i co najwyżej co m między nimi, z tolerancją grubości. Kolejne piony z tą samą niezgodnością są łączone w odcinek:
| Komunikat | Znaczenie |
|---|---|
| „Geometria: brak warstw pod terenem dla x od … do … m” | pion bez żadnej warstwy |
| „Geometria: luka między terenem a górą warstw … (maks. … m)” | góra najwyższej warstwy niżej niż teren |
| „Geometria: warstwy powyżej terenu … (maks. … m)” | góra warstw wyżej niż teren |
| „Geometria: luka między warstwami N i M …”, „luka w warstwie N …” | przerwa między warstwami |
| „Geometria: warstwy N i M nachodzą na siebie …” | nakładanie wieloboków |
| „Geometria: jeszcze K niezgodności warstw – popraw geometrię” | więcej niezgodności niż wyświetlany limit |
Brak warstwy pod podstawą paska kończy obliczenie powierzchni komunikatem „Powierzchnia wychodzi poza warstwy – rozszerz warstwy w dół”.
Materiały

- „Dodaj materiał” – nowy „Materiał N” (, , , kolor szary).
- „Nazwa” – nazwa materiału (lista „Materiał” warstw, tabela na karcie).
- „γ [kN/m³]” – ciężar objętościowy.
- Kalkulator ciężaru objętościowego (ikona kalkulatora przy ).
- „γsat [kN/m³]” – ciężar objętościowy w stanie nasycenia (puste = ).
- „φ′ [°]” – efektywny kąt tarcia wewnętrznego.
- „c′ [kPa]” – efektywna spójność.
- „Kolor” – kolor wypełnienia na rysunku i karcie.
- „Usuń materiał” – nieaktywny, gdy materiał jest używany przez warstwę („Materiał jest używany przez warstwę”).
- „Kalkulator ciężaru objętościowego” – panel rozwijany pod materiałem.
- Wynik kalkulatora – , , , .
- „Wstaw” – wpisuje i do materiału („Zamknij” – bez zmian).
| Pole | Jednostka | Opis | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Nazwa | – | nazwa materiału | – |
| γ | kN/m³ | ciężar objętościowy nad zwierciadłem | > 0 („Materiał „…”: γ musi być > 0”) |
| γsat | kN/m³ | ciężar objętościowy pod zwierciadłem | puste = γ; ostrzeżenie, gdy γsat < γ |
| φ′ | ° | efektywny kąt tarcia | 0–60° |
| c′ | kPa | efektywna spójność | ≥ 0; ostrzeżenie „φ′ = 0 i c′ = 0 – brak nośności” |
| Kolor | – | kolor wypełnienia | tylko rysunek |
Kalkulator ciężaru objętościowego (wzorem był GeoSlope, s. 8–9) – pola:
| Pole | Jednostka | Opis |
|---|---|---|
| Ciężar właściwy γs | kN/m³ | ciężar właściwy szkieletu, > 0 |
| Porowatość n | – | ; ma pierwszeństwo przed |
| lub wskaźnik porowatości e | – | ; pomijany, gdy wpisano |
| Wilgotność w | % | ≥ 0 |
Wzory (z kN/m³):
Przykład ze zrzutu: , , → ; ; kN/m³; . Gdy , kalkulator ostrzega „Wilgotność większa niż przy pełnym nasyceniu (Sr > 1) – γ wyjdzie większe od γsat.”. Wartości wstawiane są z dokładnością 0,001 kN/m³.
Woda i obciążenie

- „Ciśnienie wody w porach” – „Brak”, „Zwierciadło wody” albo „Współczynnik ru”.
- „Linia zwierciadła [m]” – punkty
x; zlinii zwierciadła (piezometrycznej); przy „Współczynnik ru” w tym miejscu jest pole „ru (0–0,9)”. - „Dodaj obciążenie” – nowe obciążenie naziomu: od początku terenu na długości 5 m, kPa.
- „Nazwa” – nazwa obciążenia (na rysunku i karcie „nazwa: q = … kPa”; puste = „Obciążenie N” w komunikatach).
- „x1 [m]” i 6. „x2 [m]” – zasięg obciążenia w poziomie.
- „q [kPa]” – gęstość obciążenia.
- „Przelicz z masy obiektu” (ikona kalkulatora).
- „Usuń obciążenie”.
- „Obciążenie z masy obiektu” – panel przelicznika.
- Wynik – i pole podstawy; „Wstaw” wpisuje do obciążenia.

| Pole | Jednostka | Opis | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Ciśnienie wody w porach | – | model ciśnienia wody | „Brak”, „Zwierciadło wody”, „Współczynnik ru” |
| Linia zwierciadła | m | punkty x; z |
co najmniej 1 punkt („Zwierciadło: brak punktów”); poza zakresem przedłużana poziomo; nad terenem obcinana do terenu |
| ru (0–0,9) | – | współczynnik ciśnienia porowego | wartość przycinana do 0–0,9 |
| Nazwa | – | nazwa obciążenia | opcjonalna |
| x1, x2 | m | początek i koniec obciążenia | |
| q | kPa | obciążenie równomierne pionowe | ≥ 0 |
| Masa obiektu (przelicznik) | t | masa obiektu na podstawie | ≥ 0 |
| Drugi wymiar podstawy B (przelicznik) | m | wymiar podstawy prostopadle do przekroju | > 0 |
Jak liczona jest woda.
- „Zwierciadło wody”: ciśnienie na podstawie paska liczone jest z wysokości słupa wody w pionie nad podstawą (głowica pionowa, jak w GeoSlope): , gdzie . Grunt nad zwierciadłem waży , pod zwierciadłem . Woda powierzchniowa nad terenem (np. w zbiorniku przed skarpą) nie jest dokładana jako obciążenie.
- „Współczynnik ru”: , gdzie – ciężar gruntu w pasku (bez obciążenia ), – szerokość paska. Wszystkie materiały ważą wtedy .
Obciążenie naziomu dodaje do ciężaru paska razy długość części paska pod obciążeniem: . Obciążenie działa pionowo na pasek, w którym leży (moment wliczany jest przez ciężar paska).
Przelicznik z masy obiektu (GeoSlope, s. 12–14):
Przykład ze zrzutu: t, m, m → kPa. Zapisywana jest tylko gęstość (z dokładnością 0,001 kPa) – późniejsza zmiana x1, x2 jej nie przelicza.
Wpływ na wynik (dane demo). Bez wody i obciążeń . Po wpisaniu zwierciadła ze zrzutu i obciążenia „Plac składowy” kPa na koronie ( m) spada do 0,98, a po wstawieniu kPa – do 0,94 (Fellenius 0,82); powierzchnia krytyczna przesuwa się w głąb korony: środek , m, wejście 5,77 m.

Gwoździe gruntowe

- „Dodaj gwóźdź” – pierwszy gwóźdź: głowica w środku najbardziej stromego odcinka terenu, 8 m w stronę wyższego terenu, nachylenie 15° w dół, kN, m. Kolejny – kopia poprzedniego obniżona o 1,5 m (jak w GeoSlope „wartości proponowane jak dla poprzedniego”).
- „Model gwoździ” – „Siła wzdłuż gwoździa (T, q_p, kąt)” albo „Zwiększenie spójności Δc = T/(s·l) (model GeoSlope – do porównań)”. Lista pojawia się, gdy jest co najmniej jeden gwóźdź.
- Pole wyboru – zaznaczenie gwoździa do zmiany grupowej.
- „Nazwa”.
- „x1 [m]”, „z1 [m]” – pierwszy koniec gwoździa.
- „x2 [m]”, „z2 [m]” – drugi koniec gwoździa.
- „T [kN]” – wytrzymałość gwoździa.
- „s [m]” – rozstaw gwoździ prostopadle do przekroju.
- „q_p [kN/m]” – nośność na wyciąganie na 1 m gwoździa.
- „Usuń gwóźdź”.
- „Zaznacz wszystkie” / „Odznacz” – zaznaczenie wszystkich gwoździ; po zaznaczeniu pojawia się licznik „Zaznaczone: N” i pola zmiany grupowej „T [kN]”, „s [m]”, „q_p [kN/m]” (puste = „bez zmian”).
- „Zastosuj do zaznaczonych” – wpisuje wartości z pól grupowych do zaznaczonych gwoździ.
| Pole | Jednostka | Opis | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Nazwa | – | nazwa gwoździa | domyślnie „Gwóźdź N” |
| x1, z1, x2, z2 | m | końce gwoździa | dwa różne punkty; część nad terenem jest pomijana |
| T | kN | wytrzymałość (wartość obliczeniowa) | > 0 |
| s | m | rozstaw w kierunku prostopadłym do przekroju | > 0 |
| q_p | kN/m | nośność na wyciąganie na 1 m (np. ) | ≥ 0; puste = siła ograniczona tylko |
Gwóźdź jest przycinany do terenu: liczy się najdłuższa spójna część odcinka w gruncie (w zakresie terenu i nie wyżej niż teren), krótsza niż 1 cm jest pomijana („Gwóźdź „…”: leży poza gruntem – pominięty w obliczeniach”). Głowicą jest płytszy koniec (mniejsza głębokość pod terenem). Gwóźdź działa na powierzchnię poślizgu, gdy jego głowica leży w bryle zsuwu i odcinek przecina powierzchnię; liczy się pierwsze przecięcie od głowicy, a to długość od przecięcia do następnego przecięcia albo końca gwoździa. Wzory – w części Gwoździe gruntowe – wzory.
Gdy w modelu „Siła wzdłuż gwoździa” są gwoździe bez , pojawia się ostrzeżenie „Gwoździe bez q_p (…): siła ograniczona tylko wytrzymałością T – zakotwienie za powierzchnią poślizgu nie jest sprawdzane”.

- Tabela gwoździ na powierzchni rozstrzygającej – kolumny „Gwóźdź”, „x [m]”, „z [m]” (punkt przecięcia z powierzchnią), „L_p [m]”, „P [kN/m]”, „Siła”: „T/s” (decyduje wytrzymałość), „q_p·L_p/s” (decyduje zakotwienie), „Δc = … kPa” (model spójności) albo „nie działa” (gwóźdź nie przecina powierzchni albo głowica nie leży w bryle zsuwu).
- Ostrzeżenia modelu (tu: gwóźdź bez ).
Zrzut pokazuje typową sytuację: dwa domyślne gwoździe o długości 8 m przecinały dotychczasową powierzchnię krytyczną (środek , ), więc jej wzrosło, a szukanie znalazło inną powierzchnię – środek , m, – która przechodzi tuż pod końcami gwoździ (koniec gwoździa 2 na rzędnej 1,43 m, łuk w tym miejscu na 1,40 m). Obie mają w tabeli „nie działa”. Wniosek projektowy: gwoździe są za krótkie – trzeba je wydłużyć, aż szukanie przestanie znajdować powierzchnie omijające zbrojenie.
Uwaga. Siła gwoździa jest w obliczeniach znaną siłą zewnętrzną – nie jest dzielona przez . i wpisz jako wartości obliczeniowe (z częściowymi współczynnikami nośności stali i wyciągania), bo skarpy dotyczy tylko gruntu. Moduł nie sprawdza wyciągania gwoździa z bryły zsuwu ani nośności głowicy (tak jest napisane na karcie).
Obliczenia

- „Metoda” – „Fellenius”, „Bishop”, „Morgenstern–Price”. Metoda rozstrzygająca (wynik w nagłówku podglądu i ocena na karcie).
- „Podział na paski” – „Liczba pasków” albo „Szerokość paska”.
- „Liczba pasków (10–200)” – przy podziale na liczbę pasków (domyślnie 50); przy „Szerokość paska” w tym miejscu jest pole „Szerokość paska [m] (0,2–10)” (domyślnie 1 m).
- „Wymagane F” – próg oceny (domyślnie 1,5).
- „Powierzchnia poślizgu” – „Szukanie powierzchni krytycznej”, „Okrąg ręczny”, „Linia łamana (Morgenstern–Price)”.
- „Promień w węźle siatki” – „Minimum F po promieniu” albo „Stałe promienie (styczne)”.
- „x0 [m]”, „z0 [m]”, „dx [m]”, „dz [m]” – pierwszy węzeł i krok siatki środków.
- „nx”, „nz” – liczba węzłów w poziomie i pionie.
- „Styczna od z [m]”, „Styczna do z [m]” – zakres rzędnych najniższego punktu okręgu.
- „Liczba promieni” (przy minimum po promieniu: „Liczba promieni (skan)”) i „Min. pole bryły [m²]”.
- „Przywróć domyślne” – siatka szukania wyliczona z bieżącej geometrii (z zachowaniem trybu promienia).
- „Pokaż paski”, „Pokaż mapę środków”, „Tabela pasków na karcie” – opcje rysunku i karty.
| Pole | Jednostka | Opis | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Metoda | – | metoda rozstrzygająca | przy linii łamanej tylko Morgenstern–Price („Dla linii łamanej liczona jest tylko metoda Morgensterna–Price’a.”) |
| Podział na paski | – | liczba albo szerokość pasków | – |
| Liczba pasków | – | liczba równych pasków | 10–200, całkowita |
| Szerokość paska | m | maks. szerokość paska; paski dzielone dodatkowo na załamaniach terenu, warstw i wody | 0,2–10 m; min. 5 pasków; „Mała szerokość wydłuża szukanie.” |
| Siły międzypaskowe f(x) | – | funkcja metody M–P | tylko przy „Morgenstern–Price”: „Półsinusoida” (domyślnie), „Stała (Spencer)” |
| Wymagane F | – | wartość progowa | ≥ 0 |
| Powierzchnia poślizgu | – | sposób zadania powierzchni | – |
| Promień w węźle siatki | – | sposób doboru promienia w węźle | nowe obliczenia: „Minimum F po promieniu”; dane demo i rekordy sprzed tej funkcji: „Stałe promienie (styczne)” |
| x0, z0 | m | środek pierwszego węzła (lewy dolny) | – |
| dx, dz | m | odstęp węzłów | – |
| nx, nz | – | liczba węzłów | ≥ 1 |
| Styczna od z / do z | m | zakres rzędnych styczności okręgów | – |
| Liczba promieni | – | liczba rzędnych styczności | ≥ 1 |
| Min. pole bryły | m² | odrzuca płytkie, małe bryły | ≥ 0 |
Siatka środków. Węzły mają środki , (, ). Promień okręgu w węźle wynika z rzędnej najniższego punktu okręgu („styczna”): .
- „Stałe promienie (styczne)” – w każdym węźle liczonych jest „Liczba promieni” okręgów, stycznych do rzędnych .
- „Minimum F po promieniu” – skan co najmniej 13 rzędnych z zakresu (zawiera też rzędne trybu stałych promieni), potem złoty podział wokół najlepszego punktu skanu, aż przedział promienia jest mniejszy niż 1 cm (najwyżej 20 kroków). Mapa podaje wtedy w węźle i promień , a węzeł o najmniejszym jest wyróżniony kolorem bordowym.
Okrąg jest odrzucany, gdy nie przecina terenu dwukrotnie, wychodzi poza granice zbocza, ma za strome końce (kąt podstawy > 80°), wychodzi pod warstwy, nie jest skończone i dodatnie albo pole bryły jest mniejsze niż „Min. pole bryły”. Łączny limit to 20 000 okręgów – powyżej pojawia się komunikat „Za dużo okręgów do przeliczenia (limit 20000) – zmniejsz siatkę środków lub liczbę promieni”.
Po przeszukaniu siatki najlepszy okrąg jest doprecyzowywany wyszukiwaniem wzorcowym po : krok początkowy 1 m, połowiony aż do 0,05 m, najwyżej 300 okręgów. Dlatego środek powierzchni krytycznej zwykle nie leży dokładnie w węźle siatki (w demo: , a węzły mają ).
Którą metodą jest szukanie. Szukanie i doprecyzowanie idą metodą Felleniusa, gdy wybrano „Fellenius”, a w pozostałych przypadkach metodą Bishopa (także przy „Morgenstern–Price” – M–P liczony jest potem dla znalezionej powierzchni). Dla powierzchni rozstrzygającej zawsze liczone są Fellenius i Bishop, a Morgenstern–Price – gdy jest metodą wybraną.
Siatka domyślna („Przywróć domyślne”, nowe obliczenie, import) liczona jest z terenu (przyciętego do granic zbocza): – środek najbardziej stromego odcinka terenu, :
| Parametr | Wartość domyślna |
|---|---|
| x0, dx, nx | , , |
| z0, dz, nz | , , |
| Styczna do z | |
| Styczna od z | |
| Liczba promieni | 5 |
| Min. pole bryły | m² |
| Okrąg ręczny (nowe obliczenie) | , , |
Okrąg ręczny

- „Powierzchnia poślizgu” = „Okrąg ręczny”.
- „xc [m]”, 3. „zc [m]” – środek okręgu.
- „r [m]” – promień (≥ 0).
- „Okrąg przez 3 punkty” – przelicznik (GeoSlope, s. 20–21).
- „x wejścia [m]”, 7. „x wyjścia [m]” – punkty na terenie (rzędne z terenu, wyświetlane pod polami: „z wejścia = …, z wyjścia = … m (z terenu)”).
- „Punkt pośredni x [m]”, 9. „Punkt pośredni z [m]” – trzeci punkt okręgu.
- Wynik – „Środek (xc; zc) = (…; …), R = … m”; „Wstaw” zapisuje , , (zaokrąglone do 1 mm).
Przelicznik otwiera się wypełniony z bieżącego okręgu (skrajne przecięcia z terenem i punkt łuku w połowie). Warunki i komunikaty: „Punkt pośredni musi leżeć między wejściem a wyjściem (x).”, „Punkt pośredni musi leżeć poniżej cięciwy wejście–wyjście.”, „Punkt pośredni musi leżeć poniżej terenu.”, „Punkty leżą na jednej prostej – okrąg nie istnieje.”, „Łuk przez te punkty jest dłuższy niż półokrąg (wejście lub wyjście powyżej środka) – przesuń punkt pośredni bliżej cięciwy.”, „Wejście i wyjście muszą leżeć w zakresie terenu x = …”. Ostrzeżenie „Okrąg przecina teren także poza wejściem i wyjściem – obliczenie przyjmie skrajne przecięcia x = … i … m.” nie blokuje wstawienia. Okrąg przez punkty , , (układ przesunięty do ):
Linia łamana (powierzchnia niekołowa)

- „Powierzchnia poślizgu” = „Linia łamana (Morgenstern–Price)” – przy przełączeniu metoda zmienia się na Morgenstern–Price, a gdy linia jest pusta, wstawiana jest linia z okręgu ręcznego.
- „Punkty linii poślizgu (x rosnące) [m]” – 2–100 punktów o ściśle rosnących .
- „Kształt” – „Linia łamana” albo „Krzywa (spline)”.
- „Wstaw z okręgu ręcznego” – 7 punktów równo w od wejścia do wyjścia okręgu ręcznego (skrajne 1 cm nad terenem, pośrednie na łuku).
- Wynik – metodą Morgensterna–Price’a.
- Parametry – „Powierzchnia: linia łamana, N pkt” (albo „krzywa spline przez N pkt”), wejście, wyjście, pole bryły, .
Linia musi przeciąć teren dokładnie dwa razy: zaczynać się i kończyć na terenie lub nad nim, a między wejściem i wyjściem leżeć pod terenem. Paski dzielone są w każdym załamaniu linii i terenu (odcinki między załamaniami – na równe paski o szerokości ≤ ). „Krzywa (spline)” to naturalna funkcja sklejana 3. stopnia przez podane punkty (), próbkowana 10 odcinkami na przedział. Fellenius i Bishop wymagają okręgu – przy innej metodzie pojawia się „Powierzchnia z linii łamanej: tylko metoda Morgensterna–Price’a (Fellenius i Bishop wymagają okręgu)”.
Wyniki w podglądzie

- Wynik – „F = … (metoda)” w kolorze: czerwonym dla , żółtym dla „Wymagane F”, zielonym dla „Wymagane F”; pod spodem „spełnia F ≥ …” albo „nie spełnia F ≥ …”. Gdy obliczenie się nie udało – komunikat błędu (patrz Typowe problemy).
- Podpowiedź „Kliknij węzeł mapy środków, aby zobaczyć jego okrąg i paski.” (tylko przy szukaniu z widoczną mapą).
- „Wykres F = f(R) dla środka …” – panel rozwijany.
- Tabela „Metoda | F” – wszystkie policzone metody dla tej samej powierzchni („—”, gdy metoda nie dała wyniku).
- Parametry powierzchni: „Środek (xc; zc)”, „Promień r”, „Wejście xa”, „Wyjście xb”, „Pole bryły”, „λ” (M–P), „Okręgi: przeanalizowane / poprawne” (szukanie).
- „Tabela pasków (N, metoda)” – panel rozwijany.
Pod wynikami są tabela gwoździ (gdy są w modelu) i lista ostrzeżeń („Uwaga: …”) oraz błędów („Błąd: …”).
Rysunek i mapa środków

Rysunek pokazuje teren, warstwy w kolorach materiałów, linię zwierciadła (przerywana niebieska), obciążenia z opisem „nazwa: q = … kPa”, gwoździe (punkt przecięcia z powierzchnią – czerwona kropka), powierzchnię rozstrzygającą (czerwony łuk) z promieniami do wejścia i wyjścia oraz opisem „F = …” przy środku. Przy szukaniu z włączonym „Pokaż mapę środków” węzły siatki są kropkami w kolorze klasy najmniejszego w węźle (zielony / żółty / czerwony jak wyżej; brak kropki koloru – brak poprawnego okręgu).

„Pokaż paski” dorysowuje granice pasków w bryle zsuwu (na karcie paski są rysowane zawsze).

- Kliknięcie węzła mapy pokazuje jego okrąg (niebieski przerywany, z paskami) i opis „Węzeł (xc; zc): R = … m, F = … (metoda), wejście/wyjście … / … m”. Okrąg jest liczony metodą szukania.
- „Ukryj” (albo ponowne kliknięcie węzła) – usuwa wybór. Wybór znika też po zmianie danych.
Wykres F = f(R)

Wykres pokazuje okręgów o stałym środku (wybranego węzła, powierzchni krytycznej albo okręgu ręcznego) i zmiennym promieniu. Liczony jest dopiero po rozwinięciu panelu, metodą szukania (przy okręgu ręcznym – metodą wybraną).
- „Rmin [m]”, 2. „Rmax [m]” – zakres promieni. Domyślnie od promienia okręgu stycznego do „Styczna do z” do stycznego do „Styczna od z”, poszerzony o promień okręgu bieżącego (zaokrąglenie do 0,01 m).
- „Krok kreślenia [m]” – domyślnie (zaokrąglony do 0,001 m). Limit 1000 punktów („Za dużo punktów wykresu (limit 1000) – zwiększ krok.”).
- Czerwone linie – minimum na wykresie ( i ).
- Niebieska linia – .
- Podsumowanie – „Minimum na wykresie: F = … przy R = … m (czerwone linie); niebieska linia – F = 1; okrąg bieżący R = … m, F = …”. Kliknięcie wykresu rysuje okrąg o tym promieniu na rysunku.
Punkty bez (okrąg odrzucony, np. pole bryły < „Min. pole bryły”) przerywają linię. Oś zaczyna się od 0 i kończy na „ładnej” wartości ≥ – większe są obcinane. Zakres i krok nie są zapisywane w rekordzie. Skok krzywej (na zrzucie przy m) oznacza, że okrąg zaczyna przecinać inną warstwę lub inny odcinek terenu.
Tabela pasków

- „Tabela pasków (N, metoda)” – rozwinięcie tabeli pasków powierzchni rozstrzygającej.
- „Kopiuj (TSV)” – kopiuje tabelę do schowka (kolumny rozdzielone tabulatorem – wklejasz do Excela).
W wąskim panelu wyników widać pierwsze kolumny – pozostałe (u·l, φ′, c′, α, E, T) odsłonisz, przewijając tabelę w poziomie. Całą tabelę pokazuje też karta (opcja „Tabela pasków na karcie”).
| Kolumna | Jednostka | Znaczenie |
|---|---|---|
| Lp. | – | numer paska od wejścia (korona) do wyjścia (podnóże) |
| x1, x2 | m | krawędzie paska |
| b | m | szerokość paska |
| h | m | wysokość paska w osi (teren − podstawa) |
| W | kN/m | ciężar paska z obciążeniem naziomu |
| u·l | kN/m | wypadkowa ciśnienia wody na podstawie |
| φ′ | ° | kąt tarcia materiału podstawy |
| c′ | kPa | spójność materiału podstawy |
| α | ° | nachylenie podstawy (dodatnie, gdy podstawa wznosi się ku koronie) |
| E, T | kN/m | tylko M–P: siły międzypaskowe na granicy paska od strony podnóża; w ostatnim wierszu reszta (powinna być ≈ 0) |
Metoda Morgensterna–Price’a w podglądzie

- „Metoda” = „Morgenstern–Price”.
- „Siły międzypaskowe f(x)” – „Półsinusoida” albo „Stała (Spencer)”.
- Wynik M–P.
- Tabela metod – Fellenius, Bishop i Morgenstern–Price dla tej samej powierzchni.
- „λ” – znaleziony parametr skali sił międzypaskowych.
Na zrzucie (model z wodą, obciążeniem i gwoździami, okrąg ręczny ): Fellenius 0,96, Bishop 1,11, Morgenstern–Price 1,12 przy ; gwóźdź 2 przecina tę powierzchnię i działa siłą kN/m. Dla linii łamanej wstawionej z tego okręgu (7 punktów, 55 pasków – podział także w załamaniach) , .
Generowanie kart

- „Nr załącznika” – numer na karcie; zmienna w
$…$rośnie dla kolejnych kart przy generowaniu wielu kart (np.2.$4$c→ 2.4c, 2.5c…). - „Język karty” – polski lub angielski (opisy karty, nazwy metod).
- „Skala szarości” – karta w odcieniach szarości.
- „Wydruk eko” – bez wypełnień barwnych, tylko kontury i szrafury.
- „PDF”, 6. „DXF (CAD)”, 7. „SVG”, 8. „PNG” – eksport karty.
- „Edytor” – powrót do edytora.
„Podgląd PDF” jest aktywny, gdy model ma teren (≥ 2 punkty), co najmniej jedną warstwę i nie ma błędów walidacji. Karty wielu obliczeń tworzysz przez „Generuj karty…” (opis w rozdziale Generator kart). Nazwa pliku zaczyna się od skarpa.
Dane na karcie
Karta ma tytuł „Wyniki obliczeń stateczności skarpy:” i nazwę obiektu („Nazwa obiektu” albo nazwa obliczenia). Gdy obliczenie się nie udało, karta ma tylko stronę 1 z komunikatem błędu pod tabelą materiałów.

Strona 1:
| Element | Zawartość | Warunek |
|---|---|---|
| Rysunek „Przyjęty schemat obliczeniowy” | teren, warstwy, woda, obciążenia, gwoździe, powierzchnia rozstrzygająca z paskami, mapa środków | mapa – gdy „Pokaż mapę środków” i szukanie |
| „Metoda obliczeniowa:” | „Fellenius”, „Bishop uproszczony”, „Morgenstern–Price (półsinus)” / „(stała)” | zawsze |
| „Liczba pasków:” albo „Podział na paski:” | liczba pasków albo „szerokość … m, podział na załamaniach geometrii (N pasków)” | zawsze |
| „Powierzchnia poślizgu:” | „kołowa, wyszukana automatycznie”, „kołowa, zadana”, „zadana linią łamaną”, „zadana krzywą spline” | zawsze |
| „Granice zbocza:” | „Xmin = … m, Xmax = … m” | gdy podano granice |
| „Zwierciadło wody:” | „brak”, „linia piezometryczna”, „ru = …” | zawsze |
| „Obciążenie na koronie:” | „nazwa: q = … kPa, x = …–… m; …” albo „brak” | zawsze |
| „Gwoździe gruntowe:” | „N szt., siła wzdłuż gwoździa P = min(T; q_p·L_p)/s” albo „N szt., model GeoSlope: Δc = T/(s·l) u podstawy paska” | gdy są gwoździe |
| „Wymagany współczynnik F:” | wartość | zawsze |
| Tabela materiałów | Materiał, γ, γsat (— gdy brak), φ′, c′ | zawsze |
| Tabela gwoździ | Gwóźdź, x1, z1, x2, z2, T, s, q_p | gdy są gwoździe |

Strona 2 – „Wyniki obliczeń” (gdy obliczenie się udało):
| Element | Zawartość | Warunek |
|---|---|---|
| Tabela „Metoda | F” | Fellenius, Bishop, (Morgenstern–Price) |
| „Powierzchnia krytyczna:” | „środek (xc; zc) = (…; …) m, R = … m” | okrąg |
| „Powierzchnia poślizgu:” | „linia łamana, N pkt” / „krzywa spline przez N pkt” | linia łamana |
| „Wejście / wyjście:”, „Pole bryły zsuwu:” | wartości | zawsze |
| „Ocena:” | „F ≥ F_wym” (zielono) albo „F < F_wym – skarpa nie spełnia warunku” (czerwono) | zawsze |
| „λ:” | wartość (4 miejsca) | M–P |
| „Gwoździe na powierzchni krytycznej” | Gwóźdź, x, z, L_p, P, Siła | gdy są gwoździe |
| „Punkty linii poślizgu” | Lp., x, z | linia łamana |
| Mapa „Współczynnik F w węzłach siatki środków (najmniejszy po promieniach)” | tabela × z w węzłach, tło komórki w kolorze klasy | szukanie |
| Mapa „Współczynnik F / promień R [m] w węzłach siatki środków (minimum po promieniu; najmniejsze F wyróżnione)” | „F / R” w węzłach, minimum na bordowym tle | szukanie z „Minimum F po promieniu” |
| Stopka | „Obliczenia w naprężeniach efektywnych; woda: ciśnienie wg głowicy pionowej; wartości F bez współczynników częściowych.” + opis M–P dla linii łamanej + opis modelu gwoździ | zawsze / warunkowo |

Strony 3 i dalsze – „Tabela pasków powierzchni krytycznej (metoda, F = …)” – tylko po zaznaczeniu „Tabela pasków na karcie”: kolumny jak w podglądzie, 40 wierszy na stronę; na ostatniej stronie objaśnienia i ostrzeżenia kontroli sił międzypaskowych M–P.
Interpretacja i obliczenia
Wzory przepisane są z kodu modułu (src/lib/slope/*.ts). Źródła metod: W. Fellenius (1936), A.W. Bishop (1955), N.R. Morgenstern i V.E. Price (1965), E. Spencer (1967), D.G. Fredlund i J. Krahn (1977, ujęcie GLE dla sił zewnętrznych); model gwoździ – FHWA GEC 7, Clouterre (1991), Duncan, Wright i Brandon (2014); kalkulatory i układ okien – podręcznik GeoSlope.
Oznaczenia
| Symbol | Jednostka | Znaczenie |
|---|---|---|
| m | szerokość paska | |
| m | wysokość paska w osi | |
| kN/m | ciężar paska z obciążeniem naziomu | |
| kN/m | ciężar samego gruntu w pasku | |
| ° | nachylenie podstawy paska | |
| m | długość podstawy | |
| , | kPa, ° | parametry materiału podstawy |
| kPa | ciśnienie wody w porach na podstawie | |
| – | współczynnik stateczności | |
| , , | m | środek i promień okręgu |
| , | kN/m | normalna i styczna siła międzypaskowa |
| – | parametr skali sił międzypaskowych (M–P) | |
| kN/m³ | ciężar objętościowy wody, 9,81 |
Podział na paski
Bryła nad powierzchnią poślizgu od wejścia do wyjścia (skrajne przecięcia dolnego łuku okręgu z terenem) jest dzielona na pasków równej szerokości , a przy „Szerokość paska” – na odcinki między załamaniami geometrii (wierzchołki terenu i warstw, przecięcia krawędzi warstw i linii wody z powierzchnią, końce obciążeń), każdy podzielony na równych pasków, gdzie
Wszystkie wielkości paska liczone są w osi paska . Dla okręgu:
gdzie , gdy teren przy wejściu jest wyżej niż przy wyjściu (zsuw w prawo), i w przeciwnym razie. Pasek z (kąt podstawy > ok. 80°) odrzuca powierzchnię.
Ciężar paska (warstwy od terenu do podstawy, z podziałem na część nad i pod zwierciadłem):
gdzie – część szerokości paska pod obciążeniem . Ciśnienie wody:
Metoda Felleniusa
Zwykła metoda pasków – równowaga momentów względem środka okręgu, siły międzypaskowe pominięte (fellenius.ts):
Gdy – „Brak sił zsuwających – zmień środek okręgu”.
Uproszczona metoda Bishopa
Równowaga momentów względem środka okręgu i równowaga sił pionowych w każdym pasku, siły międzypaskowe poziome (bishop.ts):
występuje po obu stronach – liczony jest iteracyjnie, od wartości Felleniusa, aż (najwyżej 100 iteracji; brak zbieżności – „Brak zbieżności obliczeń”). Gdy w którymś pasku (strome podstawy przy podnóżu), wynik jest odrzucany: „Bishop: niestabilne mianowniki (mα < 0,2) – zmień okrąg”.
Metoda Morgensterna–Price’a
Pełna równowaga sił i momentów (morgensternPrice.ts). Siła styczna między paskami jest proporcjonalna do normalnej:
z funkcją („Półsinusoida”) albo („Stała (Spencer)” – siły międzypaskowe równoległe, ). Położenie granic liczone jest z narastającej sumy szerokości pasków. Dla paska (granice i , ):
zaczynając od przy wejściu. Szukane są i spełniające jednocześnie:
- równowagę sił: na wyjściu – daje ;
- równowagę momentów względem środka okręgu: – daje .
Algorytm: dla danego pierwiastki w szukane są na siatce ze zmianą znaku doprecyzowaną 60 krokami bisekcji; potem z warunku na siatce (też z bisekcją). Brak rozwiązania w tym zakresie – „Morgenstern–Price: nie znaleziono λ w zakresie −0,5…1,0”. Mianowniki i muszą być ≥ 0,2. Dla równowaga momentów daje dokładnie Bishopa (sprawdzane w testach).
Powierzchnia niekołowa. Dla linii łamanej równowaga momentów liczona jest względem punktu
z ramionami sił: , ; moment sił oporu i moment czynny . W rozwiązaniu (obie równowagi spełnione) wynik nie zależy od wyboru punktu .
Kontrola sił międzypaskowych (GeoSlope, s. 24) – ostrzeżenia, nie blokują wyniku:
- „Morgenstern–Price: siła międzypaskowa E zmienia znak wzdłuż bryły (od x = … m) – powtórz obliczenie dla innej powierzchni poślizgu lub inną metodą” – zmiana znaku na granicach wewnętrznych (pomijane );
- „Morgenstern–Price: siła międzypaskowa na końcu bryły |E| = … kN/m przekracza 1 % ΣW (… kN/m) – …”.
Gwoździe gruntowe – wzory
Model „Siła wzdłuż gwoździa” (domyślny, nails.ts). Siła przyłożona w punkcie przecięcia z powierzchnią poślizgu, na 1 m skarpy:
( puste – ). Z wersorem gwoździa od głowicy : (dodatnia w kierunku zsuwu), (dodatnia w górę), a względem podstawy (nachylenie w punkcie przecięcia):
Siły wchodzą do wzorów jako znane siły zewnętrzne:
W M–P siła wchodzi do równowagi poziomej (), pionowej (, w liczniku dodatkowo ) i momentów (moment ; dla okręgu ). Gdy – „Siły gwoździ przewyższają siły zsuwające – F nieokreślone (powierzchnia stateczna); zmniejsz T lub zmień powierzchnię”.
Model „Zwiększenie spójności” (GeoSlope, do porównań): w pasku przecinanym przez gwóźdź spójność podstawy rośnie o
kąt gwoździa i zakotwienie są pomijane.
Klasy wyniku
| Kolor | Warunek |
|---|---|
| czerwony | |
| żółty | Wymagane F |
| zielony | Wymagane F |
„Wymagane F” jest wartością roboczą (domyślnie 1,5). Moduł nie stosuje współczynników częściowych EC7 – jeśli projektujesz wg PN-EN 1997-1 (podejście 3), wprowadź obliczeniowe parametry gruntu (, ) i obciążenia, a wtedy wymagane .
Przykład liczbowy – „Skarpa nasypu S-1”
Dane demo (bez wody i obciążeń), szukanie Bishopem, 50 pasków, siatka 10 × 10, 5 stałych promieni. Wyniki (policzone biblioteką modułu, zgodne z zrzutami):
| Wielkość | Wartość |
|---|---|
| Okręgi przeanalizowane / poprawne | 500 / 464 |
| Powierzchnia krytyczna | m, m, m |
| Wejście / wyjście | 9,30 m / 29,99 m |
| Pole bryły | 62,1 m² |
| Fellenius | 1,095 |
| Bishop | 1,171 (7 iteracji) |
| Morgenstern–Price, półsinusoida | 1,168 () |
| Morgenstern–Price, stała (Spencer) | 1,168 () |
| Okrąg ręczny : Fellenius / Bishop | 1,212 / 1,381 |
Pasek nr 11 (od korony): m, m, materiał „Nasyp”:
- Fellenius – licznik: kN/m; mianownik: kN/m.
- Bishop przy : ; składnik licznika kN/m.
Sumy po 50 paskach dają jak w tabeli. Bishop jest o ok. 7% wyższy niż Fellenius – typowo dla metody Felleniusa, która przy zaniża . Wszystkie metody dają , więc nasyp nie spełnia wymaganego warunku – karta pokazuje „F < F_wym – skarpa nie spełnia warunku”.
Test analityczny (fellenius.test.ts): grunt czysto spoisty (, kPa, kN/m³), teren od do , okrąg . Dokładny wynik ; moduł daje 5,2358 przy 200 paskach i 5,2333 przy 50 paskach.
Typowe problemy
Błędy modelu (blokują obliczenie i kartę; w podglądzie „Model zawiera błędy – popraw je przed obliczeniem” i lista „Błąd: …”):
| Komunikat | Co zrobić |
|---|---|
| „Teren: wymagane co najmniej 2 punkty” | wpisz teren albo zaimportuj z przekroju |
| „Teren: x muszą rosnąć” | uporządkuj punkty terenu rosnąco po , bez powtórzeń |
| „Brak warstw” | dodaj warstwę |
| „Warstwa N: co najmniej 3 wierzchołki” | uzupełnij wielobok |
| „Warstwa N: nieznany materiał” | wybierz materiał warstwy |
| „Granice zbocza: Xmin musi być mniejsze niż Xmax” | popraw granice |
| „Granice zbocza: przedział Xmin–Xmax leży poza terenem (x od … do … m)” | popraw granice |
| „Materiał „…”: γ musi być > 0”, „φ′ w zakresie 0–60°”, „c′ ≥ 0” | popraw parametry |
| „ru w zakresie 0–0,9” | popraw |
| „Zwierciadło: brak punktów” | wpisz linię zwierciadła albo wybierz „Brak” |
| „Obciążenie …: x2 musi być > x1”, „Obciążenie …: q ≥ 0” | popraw obciążenie |
| „Gwóźdź „…”: podaj dwa różne punkty”, „T musi być > 0”, „rozstaw s musi być > 0”, „q_p ≥ 0” | popraw gwóźdź |
Ostrzeżenia (nie blokują): ostrzeżenia geometrii warstw (sekcja Warstwy), „Granice zbocza: wychodzą poza teren (…) – liczy się tylko część na terenie”, „Materiał „…”: φ′ = 0 i c′ = 0 – brak nośności”, „Materiał „…”: γsat < γ”, „Gwóźdź „…”: leży poza gruntem – pominięty w obliczeniach”, „Gwoździe bez q_p (…)”, ostrzeżenia sił międzypaskowych M–P.
Komunikaty obliczeń (w nagłówku podglądu i na karcie):
| Komunikat | Przyczyna i rada |
|---|---|
| „Nie znaleziono poprawnej powierzchni – zmień siatkę środków lub promieni” | żaden okrąg siatki nie przeszedł kontroli – kliknij „Przywróć domyślne” albo poszerz siatkę i zakres stycznych |
| „Nie znaleziono poprawnej powierzchni w granicach zbocza – …” | jw., przy granicach zbocza – sprawdź też Xmin/Xmax |
| „Za dużo okręgów do przeliczenia (limit 20000) – …” | liczba promieni (przy minimum po promieniu: skan + 22) > 20 000 |
| „Okrąg nie przecina terenu dwukrotnie – zmień środek lub promień” | okrąg ręczny za mały lub za wysoko |
| „Powierzchnia wychodzi poza granice zbocza Xmin/Xmax – zmień okrąg albo granice” | wejście/wyjście poza granicami |
| „Okrąg jest zbyt stromy na końcach (kąt podstawy > 80°) – zmień środek lub promień” | środek za nisko względem wejścia/wyjścia |
| „Teren leży poniżej łuku w środku powierzchni – zmień okrąg” | łuk wychodzi nad teren między wejściem a wyjściem |
| „Powierzchnia wychodzi poza warstwy – rozszerz warstwy w dół” | podstawa paska poniżej najniższej warstwy |
| „Brak sił zsuwających – zmień środek okręgu” | |
| „Bishop: niestabilne mianowniki (mα < 0,2) – zmień okrąg” | strome podstawy przy podnóżu |
| „Brak zbieżności obliczeń” | Bishop > 100 iteracji albo M–P bez rozwiązania |
| „Morgenstern–Price: nie znaleziono λ w zakresie −0,5…1,0” | zmień powierzchnię lub funkcję |
| „Linia poślizgu: podaj od 2 do 100 punktów o rosnących x (pion może przecinać linię tylko raz)” | popraw punkty linii |
| „Linia poślizgu musi przeciąć teren dokładnie dwa razy: …” | zacznij i zakończ linię nad terenem, bez wyjścia nad teren w środku |
| „Odcinek linii poślizgu jest zbyt stromy (kąt podstawy > 80°) – złagodź załamanie” | dodaj punkty, złagodź spadek |
| „Linia poślizgu wchodzi lub wychodzi poza granice zbocza Xmin/Xmax – …” | jw. dla linii |
| „Siły gwoździ przewyższają siły zsuwające – F nieokreślone (powierzchnia stateczna); …” | powierzchnia jest stateczna dzięki gwoździom – zmniejsz albo sprawdź inną powierzchnię |
| „Powierzchnia z linii łamanej: tylko metoda Morgensterna–Price’a (…)” | wybierz metodę Morgenstern–Price |
Inne:
- Środek powierzchni krytycznej na brzegu siatki (na mapie najmniejsze w skrajnym wierszu lub kolumnie) – minimum może leżeć poza siatką; przesuń lub powiększ siatkę.
- Płytkie powierzchnie przy licu w gruntach niespoistych dają małe dla bardzo małych brył – podnieś „Min. pole bryły”.
- Gwóźdź „nie działa” – nie przecina powierzchni rozstrzygającej (np. kończy się nad nią) albo jego głowica leży poza bryłą zsuwu; wydłuż gwóźdź lub sprawdź jego kierunek (wpisz od lica w głąb gruntu).
- Zmiana przekroju nie zmienia wyniku – model jest kopią; zaimportuj ponownie („Importuj z przekroju” → „Nadpisz”).
- Zmiana x1, x2 obciążenia nie przelicza wstawionego z masy obiektu – użyj przelicznika ponownie.