Dokumentacja › Badania terenowe

6. Otwory wiertnicze

Dokumentowanie otworów wiertniczych – metryka otworu, lokalizacja, warunki wiercenia, tabela warstw z symbolami PN-B-02480 i ISO 14688, zwierciadła wody, próbki, SPT, rdzenie skalne, zarurowanie, konstrukcja i likwidacja otworu, serie własne, zdjęcia z terenu oraz karta dokumentacyjna otworu (PDF, DXF, SVG, PNG).

W aplikacji: Otwory

Wstęp

Moduł „Otwory” służy do dokumentowania otworów wiertniczych (otworów badawczych, piezometrów i studni, profili geotechnicznych) i drukowania ich kart dokumentacyjnych. To moduł, od którego zwykle zaczyna się praca nad zleceniem: opisujesz w nim przewiercone warstwy, zwierciadła wody, pobrane próbki i badania wykonane w otworze, a program na bieżąco rysuje profil i składa kartę.

W otworze zapisujesz:

  • metrykę otworu – nazwę (także archiwalną i drugą), datę, status, lokalizację (współrzędne, rzędna, adres, działka), operatora, nadzór, system wiercenia i typ wiertnicy, średnicę rdzeniowania, warunki wiercenia (pogoda, temperatury, pH wody), uwagi;
  • warstwy – strop (albo spąg), symbol gruntu wg PN-B-02480:1986 ze składnią domieszek i przewarstwień, barwę, wilgotność, stan, warstwę geotechniczną, parametry dodatkowe, opis makroskopowy wg PN-EN ISO 14688-1, symbol ISO i kolumny własne;
  • zwierciadła wody – siedem typów (swobodne, napięte, sączenia, nieustalone i ich połączenia);
  • badania w otworze – próbki wody i gruntu, stratygrafię, rdzenie (TCR, SCR, RQD, FI), profil wietrzeniowy i opis skały (PN-EN ISO 14689), SPT, piezometr lub studnię, zarurowanie, konstrukcję otworu i likwidację;
  • serie własne – dowolne wykresy „głębokość–wartość” (np. wilgotność, gęstość) rysowane na karcie i przekroju;
  • zdjęcia z terenu – z aparatu telefonu albo z pliku, z datą i współrzędnymi, przypięte do otworu, warstwy albo próbki.

Normy, według których działa moduł: PN-B-02480:1986 (symbole i nazwy gruntów, stany), PN-EN ISO 14688-1 i -2 (symbole i opis makroskopowy gruntów), PN-EN ISO 14689 i PN-EN ISO 14689-1 (opis skał, stopień zwietrzenia), BS 5930:2015+A1:2020 oraz Deere (1964) i ISRM (1978) – parametry rdzenia (TCR, SCR, RQD, FI).

Skąd moduł bierze dane. Dane wpisujesz ręcznie, wklejasz z Excela albo kopiujesz z innych otworów. Słowniki podpowiedzi (operatorzy, nadzór, systemy, typy wiertnic, grunty, barwy, geneza, stratygrafia) pochodzą z ustawień organizacji i zlecenia. Domyślny układ współrzędnych, normę i tryb wpisywania głębokości ustawiasz w zakładce „Zlecenie”.

Dokąd oddaje dane. Otwory są podstawą większości pozostałych modułów:

  • przekroje geotechniczne – profile otworów, zwierciadła wody, serie własne (rozdział Przekroje geotechniczne),
  • sondowania DP i CPT – jako otwór referencyjny (litologia i zwierciadło wody, rozdział Sondowania dynamiczne (DP)),
  • próbki gruntu i badania laboratoryjne – próbki są przypisane do otworu po jego nazwie,
  • mapa, zestawienia, statystyka, raport zbiorczy, weryfikacja danych – lista otworów z metryką i warstwami,
  • karty dokumentacyjne – pojedynczo („Podgląd PDF”) albo zbiorczo (rozdział Generator kart).

Moduł odpowiada rozdziałowi „Karty otworów wiertniczych” podręcznika GIMSGEO. Dane wpisywane w GIMSGEO jako tekst w nawiasach kwadratowych (np. próbki [3,3.5,"NNS"]) w geocore możesz wpisywać tak samo – albo w wygodnym edytorze tabelarycznym.

Układ ekranu

Moduł otwierasz zakładką „Otwory” w pasku zakładek zlecenia (adres /mission/<id zlecenia>/drill-holes). Ekran składa się z trzech paneli: listy otworów po lewej, edytora otworu pośrodku i podglądu profilu po prawej.

Układ modułu Otwory

  1. „Otwory” – nagłówek listy z liczbą otworów w zleceniu. Gdy działa wyszukiwanie lub filtr, obok widać „pasujące / wszystkie”.
  2. „Dodaj” – tworzy nowy, pusty otwór i od razu go otwiera.
  3. „…” (Akcje) – menu otworu: „Zmień nazwę…”, „Duplikuj…”, „Kopiuj / przenieś do zlecenia…” (opis w sekcji Kopiowanie, duplikowanie, kosz i historia).
  4. Kosz (ikona) – usuwa otwór (do kosza zlecenia, z możliwością przywrócenia przez 30 dni).
  5. „Zobacz na mapie” – zamienia edytor na mapę otworów zlecenia.
  6. „Podgląd PDF” – otwiera kartę dokumentacyjną bieżącego otworu z panelem opcji karty i eksportem.
  7. „Generuj karty…” – zbiorcze generowanie kart wielu otworów (rozdział Generator kart).
  8. „Kopiuj / przenieś…” – kopiowanie lub przenoszenie otworów do innego zlecenia; zaznaczone są otwory widoczne na liście (wg filtru).
  9. „Kosz” – usunięte otwory zlecenia z możliwością przywrócenia.
  10. Nazwa otworu i znacznik stanu: „Zakończony” (zielony) albo „W trakcie”.
  11. „Grupy” – przypisanie otworu do grup danych (np. „Oś A – hala główna”); przypisane grupy widać jako plakietki obok nazwy.
  12. „Historia” – historia zmian otworu z możliwością przywrócenia wcześniejszej wersji. Obok przycisku wskaźnik autozapisu („Zapisano 14:32”, „Niezapisane zmiany”, „Zapisywanie…”, „Zapisano lokalnie”, „Błąd zapisu”, „Konflikt wersji”).
  13. „Podgląd profilu” – schematyczny profil otworu: warstwy ze szrafurą i symbolem, głębokości stropów i zwierciadła wody. Dwuklik na warstwie otwiera okno edycji warstwy.
  14. „Odcienie szarości” – przełącza podgląd profilu na skalę szarości (tylko widok, nie zmienia danych).

Lista otworów. Każdy wiersz pokazuje nazwę, stan („Zakończony” / „W trakcie” albo status badania), podpis „otwór wirtualny” i nazwę archiwalną („arch. …”), jeśli są, oraz ikonę uwag (czerwoną, gdy otworu nie da się wydrukować, pomarańczową przy brakach opisowych). Pomarańczowa ikona chmurki ze strzałką („Czeka na synchronizację – utworzono bez sieci”) oznacza otwór utworzony bez sieci, który czeka na wysłanie.

Gdy na liście jest co najmniej 6 pozycji (albo działa filtr), nad listą pojawiają się:

Element Opis
„Szukaj…” wyszukiwanie po nazwie, podpisie i nazwach alternatywnych (archiwalnej, drugiej)
Lista statusów „Wszystkie”, „Z uwagami”, „Bez statusu” (gdy którykolwiek otwór ma status) oraz statusy: „Projektowane”, „Surowe dane”, „Przetwarzane”, „Zaakceptowane”, „Archiwalne”
„Filtruj rekordy” (ikona lejka) filtr zaawansowany: „Grupa”, zakresy „X”, „Y”, „Rzędna” (od–do), „Województwo”, „Powiat”, „Gmina”, „Miasto” oraz sekcja „Zawiera grunt”: „Grunt” (symbol, ISO lub nazwa, np. „T, Pd, torf”), „Grupa” gruntów („Dowolna”, „Grunty spoiste”, „Grunty niespoiste”, „Grunty organiczne”, „Nasypy”, „Skały”, „Nawierzchnie”) i „Głębokość” od–do; „Wyczyść filtr” usuwa wszystkie warunki. Liczba aktywnych warunków widnieje na ikonie lejka.

Filtr zaawansowany działa też w generatorze kart (przycisk „Zaznacz wg filtra listy”).

Uwagi (ikona przy otworze). Program sprawdza każdy otwór i zgłasza:

Poziom Komunikat Co zrobić
błąd „Brak zdefiniowanych warstw – nie można wygenerować karty” dodaj co najmniej jedną warstwę z symbolem
ostrzeżenie „Otwór wirtualny – warstwy z rysunku przekroju, nie wynik badania (poza statystykami i eksportem AGS)” otwór utworzony z rysunku przekroju – sprawdź, czy ma trafić do dokumentacji
ostrzeżenie „Brak współrzędnych – badanie nie pojawi się na mapie ani w przekrojach” uzupełnij X i Y
ostrzeżenie „Rzędna nie została wypełniona” uzupełnij „Rzędna [m n.p.m.]”
ostrzeżenie „Brak daty badania” uzupełnij „Data”
ostrzeżenie „Nie podano operatora” uzupełnij „Operator”

Menu akcji otworu

  1. „Zmień nazwę…” – okno „Zmień nazwę otworu”. Powiązania z badaniami i próbkami zostają zachowane: nowa nazwa trafia też do nazw otworu w próbkach gruntu.
  2. „Duplikuj…” – kopia otworu w tym samym zleceniu.
  3. „Kopiuj / przenieś do zlecenia…” – kopia lub przeniesienie do innego zlecenia tej samej organizacji.

Mapa otworów

Mapa otworów zlecenia

  1. „Schowaj mapę” – wraca do edytora (ten sam przycisk co „Zobacz na mapie”).
  2. Legenda – zielone punkty to otwory „Zakończone”, pomarańczowe – „W trakcie”.
  3. „Zamknij” – zamyka mapę.

Kliknięcie punktu otwiera otwór w edytorze. Otwory bez współrzędnych nie są rysowane; nad mapą pojawia się wtedy komunikat „N z M otworów nie ma współrzędnych i nie jest pokazanych na mapie.” (albo „Brak współrzędnych – uzupełnij pola X i Y w szczegółach otworów.”, gdy nie ma ich żaden). Współrzędne przeliczane są z układu zlecenia do WGS84.

Dodawanie otworu

Kliknij „Dodaj”. Powstaje pusty otwór (toast „Dodano nowy otwór”; bez sieci: „Utworzono bez sieci – zsynchronizuje się po odzyskaniu połączenia”). Do czasu nadania nazwy lista pokazuje go jako „Otwór” z początkiem identyfikatora. Nowy otwór dostaje:

  • tryb wpisywania głębokości z ustawień zlecenia (stropy albo spągi),
  • dane domyślne użytkownika – „Operator”, „Nadzór”, „System wiercenia”, „Typ wiertnicy” zapisane w „Ustawienia użytkownika” (zapamiętywane na tym urządzeniu).

Wskazówka. Zmiany zapisują się automatycznie ok. 2 sekundy po ostatniej edycji. Bez internetu trafiają do kolejki i zsynchronizują się później (rozdział Praca w terenie). Nie ma przycisku „Zapisz”.

Wprowadzanie danych

Edytor otworu składa się z rozwijanych sekcji: „Szczegóły otworu”, „Zwierciadła wody”, „Serie własne (wykresy)”, „Zdjęcia z terenu” i tabeli „Warstwy”. Stan rozwinięcia sekcji program zapamiętuje.

Szczegóły otworu – nazwa, data, status, lokalizacja

Szczegóły otworu – nagłówek i lokalizacja

  1. „Nazwa otworu” – wymagana, najwyżej 15 znaków (jak w GIMSGEO).
  2. „Data” – data wykonania wiercenia (kalendarz).
  3. „Ustaw dla wszystkich otworów” (ikona obok pola) – przepisuje wartość pola do innych otworów zlecenia (opis niżej).
  4. „Status” – status badania w obiegu dokumentacji.
  5. „Badanie zakończone” – przełącznik zakończenia wiercenia; decyduje o znaczniku „Zakończony” / „W trakcie” i kolorze punktu na mapie.
  6. „Szerokość geograficzna” – WGS84; przyjmuje zapis dziesiętny („52,3113”) albo stopnie, minuty, sekundy („52°18′40″N”). Pod polem widać przeliczenie na stopnie, minuty i sekundy.
  7. „Długość geograficzna” – jak wyżej („21,5880” lub „21°35′17″E”).
  8. „Wybierz na mapie” – okno z mapą do wskazania punktu.
  9. „Moja lokalizacja (GPS)” – pobiera położenie z GPS urządzenia (telefon, tablet, laptop).
  10. „Działka z ULDK” – pobiera numer działki, obręb, gminę, powiat i województwo z usługi ULDK (GUGiK) dla współrzędnych otworu.
  11. „X [układ]” – współrzędna X w układzie zlecenia (np. PUWG 1992, PUWG 2000 strefa…, WGS84).
  12. „Y [układ]” – współrzędna Y w układzie zlecenia.
  13. „Rzędna [m n.p.m.]” – rzędna terenu w punkcie otworu.
Pole Jednostka Opis Uwagi
„Nazwa otworu” – numer otworu drukowany na karcie, w przekrojach i zestawieniach wymagana („Wymagana”), maks. 15 znaków („Maksymalnie 15 znaków”); powiązania z próbkami po nazwie są aktualizowane
„Data” – data wykonania wiercenia brak = ostrzeżenie „Brak daty badania”; na karcie „Data wykonania wiercenia”
„Status” – „Bez statusu”, „Projektowane”, „Surowe dane”, „Przetwarzane”, „Zaakceptowane”, „Archiwalne” gdy status jest ustawiony, lista pokazuje status zamiast „Zakończony/W trakcie”
„Badanie zakończone” – wiercenie zakończone / w trakcie domyślnie wyłączone
„Szerokość / Długość geograficzna” ° położenie w WGS84 po zmianie przeliczane są X i Y w układzie zlecenia
„X”, „Y” m (lub °) współrzędne w układzie zlecenia brak = ostrzeżenie; poza zakresem układu: „Współrzędne poza typowym zakresem układu …”, zamienione: „Współrzędne wyglądają na zamienione (X ↔ Y) dla układu …”
„Rzędna [m n.p.m.]” m n.p.m. rzędna terenu brak lub 0 = ostrzeżenie „Rzędna nie została wypełniona”; potrzebna do przekrojów i serii w rzędnych

„Moja lokalizacja (GPS)”. Po zgodzie przeglądarki na dostęp do lokalizacji program ustawia współrzędne i pokazuje „Pobrano lokalizację (dokładność ±N m)”. Błędy: „To urządzenie nie udostępnia lokalizacji GPS”, „Brak zgody na dostęp do lokalizacji”, „Nie udało się pobrać lokalizacji”. GPS nie ustawia rzędnej – wpisz ją z niwelacji. Więcej w rozdziale Praca w terenie.

„Działka z ULDK” jest aktywny, gdy X i Y są wpisane. Komunikaty: „Działka …” (sukces), „ULDK: brak działki w tym punkcie (sprawdź współrzędne i układ)”, „Nie udało się połączyć z usługą ULDK (GUGiK)”. Pole „Miasto / miejscowość” nie jest nadpisywane, jeśli było wypełnione.

Okno „Wybierz lokalizację”

  1. Mapa – kliknij miejsce badania. Na mapie widać też pozostałe badania zlecenia (szare punkty).
  2. Współrzędne wskazanego punktu (stopnie, minuty, sekundy) albo „Nie wybrano punktu”.
  3. „Zastosuj” – wpisuje punkt; X/Y zostaną przeliczone do układu zlecenia.

Szczegóły otworu – adres, działka, poziomy charakterystyczne

Adres i poziomy charakterystyczne

  1. „Województwo” – lista województw z wyszukiwaniem.
  2. „Powiat”.
  3. „Gmina”.
  4. „Miasto / miejscowość”.
  5. „Numer działki”.
  6. „Właściciel działki”.
  7. „Kilometraż” – dla obiektów liniowych, np. „1+123”.
  8. „Dodatkowe informacje” – opis miejsca, np. „przy przepuście, przy filarze nr 3”.
  9. „Odniesienie” – poziom charakterystyczny podany jako „głębokość” albo „rzędna”.
  10. „Wartość [m]” – głębokość [m p.p.t.] albo rzędna [m n.p.m.].
  11. „Opis” – podpis poziomu, np. „niweleta”.
  12. „Kolor” – kolor linii poziomu.
  13. „Usuń poziom” (ikona kosza).
  14. „Dodaj poziom charakterystyczny” – nowy wiersz (domyślnie głębokość 1 m).

Poziomy charakterystyczne (np. niweleta, poziom posadowienia) są rysowane jako linie na wykresach głębokościowych. Poziom podany rzędną program przelicza na głębokość od rzędnej otworu.

Ustaw dla wszystkich otworów

Przy polach „Data”, „Operator”, „Nadzór”, „System” i „Typ” jest ikona „Ustaw dla wszystkich otworów”. Otwiera okno „Ustaw dla otworów” z bieżącą wartością pola. Przycisk jest nieaktywny, gdy zlecenie ma tylko jeden otwór („Zlecenie ma tylko jeden otwór”).

Okno „Ustaw dla otworów”

  1. „Wszystkie pozostałe otwory (N)” – wartość trafi do wszystkich innych otworów zlecenia.
  2. „Wybrane otwory” – rozwija listę otworów z polami wyboru.
  3. „Wszystkie” / „Żadne” – zaznacza lub odznacza wszystkie otwory listy.
  4. „Tylko puste pola (nie nadpisuj wpisanych wartości)” – zmienia tylko otwory, w których pole jest puste.
  5. Podsumowanie – ile otworów zostanie zmienionych (np. „Nie wybrano otworów.”).
  6. „Ustaw” – zapisuje; toast „Ustawiono „Data” w N otworach”.

Inne nazwy, wiercenie, warunki wiercenia

Inne nazwy, wiercenie i warunki wiercenia

  1. „Nazwa archiwalna” – nazwa otworu w dokumentacji źródłowej (np. archiwalnej).
  2. „Nazwa druga” – druga nazwa (np. numer wykonawcy).
  3. „Operator” – operator sprzętu.
  4. „Dodaj do słownika” (+) – dopisuje wpisaną wartość do słownika organizacji („Dodano „…” do słownika”); będzie podpowiadana w kolejnych badaniach.
  5. „Ustaw dla wszystkich otworów” – jak wyżej.
  6. „Nadzór” – nadzór geologiczny.
  7. „System” – system wiercenia (np. „Wiercenie mechaniczne”).
  8. „Typ” – typ wiertnicy.
  9. „Średnica rdzeniowania (koronka)” – kod koronki z listy (AQ, BQ, NQ, HQ, PQ) albo średnica w mm.
  10. „Warunki atmosferyczne”.
  11. „Temperatura powietrza [°C]”.
  12. „Temperatura wody [°C]”.
  13. „pH wody”.
Pole Jednostka Opis Uwagi
„Nazwa archiwalna” – nazwa z dokumentacji źródłowej maks. 60 znaków; widoczna na liście jako „arch. …”, przeszukiwana; szablon karty może drukować ją w nagłówku zamiast nazwy
„Nazwa druga” – dodatkowa nazwa maks. 60 znaków; jak wyżej
„Operator” – operator sprzętu podpowiedzi ze słownika organizacji; brak = ostrzeżenie; na karcie „Operator sprzętu”
„Nadzór” – nadzór geologiczny podpowiedzi ze słownika; na karcie „Nadzór geologiczny”
„System” – system wiercenia na karcie „System wiercenia”
„Typ” – typ wiertnicy na karcie „Typ wiertnicy”
„Średnica rdzeniowania (koronka)” mm kod koronki albo liczba AQ = 27,0 mm, BQ = 36,4 mm, NQ = 47,6 mm, HQ = 63,5 mm, PQ = 85,0 mm (nominalna średnica rdzenia, opis pod polem: „Rdzeń 47,6 mm”); inna wartość: „Podaj kod AQ–PQ albo średnicę w mm”
„Warunki atmosferyczne” – tekst dowolny na karcie w stopce „Warunki wiercenia”: „pogoda: …”
„Temperatura powietrza [°C]” °C liczba (przecinek lub kropka) ostrzeżenie „Podaj liczbę, np. 12,5”
„Temperatura wody [°C]” °C temperatura wody w otworze jak wyżej; bez zwierciadła wody opis „Otwór nie ma zwierciadła wody – pomiar dotyczy wody w otworze”
„pH wody” – pH wody w otworze „Podaj liczbę, np. 7,2”; poza zakresem: „pH w zakresie 0–14”

Ostrzeżenia warunków wiercenia nie blokują zapisu. Na karcie wpisane wartości tworzą linię „Warunki wiercenia: pogoda: …; temperatura powietrza: 12,5 °C; temperatura wody: …; pH wody: …” (po angielsku: weather, air temperature, water temperature, water pH).

Badania – próbki, stratygrafia, rdzenie, SPT, piezometr, zarurowanie, konstrukcja, likwidacja

Sekcja „Badania” zawiera jedenaście pól w formacie GIMSGEO. Każde pole to tekst, który możesz wpisać lub wkleić ręcznie, albo otworzyć edytor tabelaryczny przyciskiem z ikoną tabeli („Otwórz edytor”). Puste pole pokazuje przykład zapisu. Błędny zapis jest pokazywany pod polem na czerwono, ale nie blokuje zapisu – na karcie takie pole jest pomijane.

Pola sekcji „Badania”

  1. „Próbki wody”.
  2. „Próbki gruntu”.
  3. „Stratygrafia”.
  4. „Rdzenie – TCR, SCR, RQD, FI (dla skał)”.
  5. „Profil wietrzeniowy (PN-EN ISO 14689-1)”.
  6. „Opis skały – wytrzymałość, nieciągłości (ISO 14689)”.
  7. „SPT”.
  8. „Piezometr / studnia”.
  9. „Zarurowanie”.
  10. „Konstrukcja otworu (studnia, piezometr, sonda)”.
  11. „Likwidacja otworu (puste = wg reguł)”.
  12. „Edytor: …” – przycisk edytora tabelarycznego przy każdym polu.

Zapis pól (kolejne pozycje w nawiasach kwadratowych, rozdzielone przecinkiem; teksty w cudzysłowie; kropka dziesiętna):

Pole Przykład zapisu Kolumny edytora Uwagi
„Próbki wody” [5,"Próbka1"], [7,"Próbka2"] „Głębokość [m]”, „Oznaczenie” na karcie kolumna „Próbki wody [m]”
„Próbki gruntu” [3,3.5,"NNS"], [5,5,"A"] „Od [m]”, „Do [m]”, „Rodzaj próbki” rodzaj np. NNS, NW, A; na karcie kolumna „Rodzaj i głębokość próbki gruntu” (patrz też Próbki gruntu)
„Stratygrafia” [0,7,"holocen"], [7,10,"plejstocen"] „Od [m]”, „Do [m]”, „Wydzielenie” podpowiedzi ze słownika stratygrafii zlecenia
„Rdzenie – TCR, SCR, RQD, FI” [2,3,95,80,65,4], [3,5,100,null,80,null] „Od [m]”, „Do [m]”, „TCR [%]”, „SCR [%]”, „RQD [%]”, „FI [1/m]” null lub puste = brak oznaczenia; dawny zapis GIMSGEO [2,3,65] (od, do, RQD) jest nadal przyjmowany
„Profil wietrzeniowy” [0,4.5,"1",""], [4.5,5.9,"2",""] „Od [m]”, „Do [m]”, „Stopień zwietrzenia”, „Uwagi” stopnie 0–5 (tabela niżej)
„Opis skały” [5.2,6.4,"R3",150,35,"spękania z wypełnieniem ilastym"] „Od [m]”, „Do [m]”, „Klasa wytrzymałości”, „Rozstaw nieciągłości [mm]”, „Kąt zapadania [°]”, „Uwagi (nieciągłości)” klasa R0–R6 (może być pusta), kąt 0–90°
„SPT” [6,15,20,23], [9,19,21,19] „Głębokość [m]”, „N 0–15 cm”, „N 15–30 cm”, „N 30–45 cm” głębokość początku badania i liczby uderzeń na kolejne 15 cm
„Piezometr / studnia” 4,1.5,1.5,75,110,0.5,"p",0.02,3,0.000015,0.001,28 okno z 12 polami (niżej) zapis bez nawiasów, jak w GIMSGEO
„Zarurowanie” [0,6,168,"stalowa"], [6,12,127,""] „Od [m]”, „Do [m]”, „Średnica [mm]”, „Uwagi” średnica ≥ 1 mm
„Konstrukcja otworu” ["P1",0,3,"nadfiltrowa",50,"PVC",""], ["P1",3,5,"filtr",50,"PVC","Filtr szczelinowy"] „Konstrukcja”, „Od [m]”, „Do [m]”, „Element”, „Średnica [mm]”, „Materiał”, „Opis” kilka konstrukcji w jednym otworze (np. studnia i piezometr) rozróżnia nazwa w kolumnie „Konstrukcja”
„Likwidacja otworu” [0,0.3,"urobek"], [0.3,2,"korek iłowy"] „Od [m]”, „Do [m]”, „Materiał” puste = odcinki wyznaczane z reguł organizacji (patrz Interpretacja)

Edytor tabelaryczny. Wspólny dla wszystkich pól serii:

Edytor serii – próbki gruntu

  1. Nagłówki kolumn – zgodne z tabelą wyżej.
  2. „Usuń pozycję N” (ikona kosza) – usuwa wiersz.
  3. „Dodaj pozycję” – nowy pusty wiersz.
  4. „Zapisz” – sprawdza dane i zapisuje je do pola w formacie tekstowym. „Anuluj” zamyka okno bez zmian.

Kolumny z listą (np. „Element”, „Stopień zwietrzenia”, „Klasa wytrzymałości”) mają rozwijaną listę „Wybierz” z pozycją „— brak —” dla wartości opcjonalnych. Jeśli tekst w polu był błędny, edytor startuje od pustej listy z komunikatem „Obecny zapis jest niepoprawny – edytor startuje od pustej listy.”

Komunikaty edytora i pola (dosłownie z programu):

  • „Uzupełnij wszystkie wartości liczbowe”,
  • „Pozycja N: oczekiwano K wartości w nawiasie []. Przykład: …”,
  • „Pozycja N: „Od [m]” musi być liczbą”, „… nie może być mniejsze niż 0”, „… nie może być większe niż 100”,
  • „Pozycja N: „Element” – nieznana wartość „…” (dozwolone: …)”,
  • rdzenie: „podaj co najmniej jedną z wartości TCR, SCR, RQD, FI”, „SCR nie może być większe niż TCR”, „RQD nie może być większe niż SCR”, „RQD nie może być większe niż TCR”.

Rdzenie, profil wietrzeniowy i opis skały mają dodatkowe przyciski wypełniania odcinków:

Edytor rdzeni (TCR, SCR, RQD, FI)

  1. Kolumny „Od [m]”, „Do [m]”, „TCR [%]”, „SCR [%]”, „RQD [%]”, „FI [1/m]”.
  2. „Dodaj pozycję”.
  3. „Wypełnij z litologii” – tworzy odcinki równe warstwom otworu (zastępuje pozycje w oknie); nieaktywny, gdy otwór nie ma warstw.
  4. „Od [m]” – głębokość początku wypełniania (domyślnie 0; biegi rdzeniowania zwykle nie zaczynają się od 0 m).
  5. „Bieg [m]” (w rdzeniach) / „Krok [m]” (w pozostałych seriach) – długość odcinka (domyślnie 1).
  6. „Wypełnij w równych odstępach” – odcinki co „Bieg” od „Od” do końca profilu (zastępuje pozycje w oknie). Błędy: „Podaj głębokość „Od” od 0 do mniej niż N m”, „Podaj krok większy od 0 (najwyżej 200 odcinków)”.
  7. „Parametry rdzenia – BS 5930:2015+A1:2020, ISO 14689:2017; RQD – Deere (1964), ISRM (1978)” – rozwijana ściągawka z definicjami (patrz Interpretacja).

Edytor opisu skały – klasy wytrzymałości i rozstawu nieciągłości

  1. Kolumny opisu skały.
  2. „Klasy wytrzymałości i rozstawu nieciągłości – EN ISO 14689-1:2003 tab. 5 (ISO 14689:2017); oznaczenia R0–R6 wg ISRM (1981)” – ściągawka z klasami. Skala „R1–R7” z aplikacji Geoaid nie jest przeliczana – wpisz klasę wg normy.

Piezometr / studnia ma osobne okno z polami:

Okno „Piezometr / studnia”

  1. „Rodzaj” – „Piezometr” albo „Studnia”.
Pole Jednostka Opis
„Głębokość do góry filtra” m strop filtra
„Długość filtra” m
„Długość rury podfiltrowej” m
„Średnica piezometru/studni” mm
„Średnica rury osłonowej (0 = brak)” mm
„Położenie kryzy” m n.p.t.
„Rodzaj” – „Piezometr” ("p") albo „Studnia” ("s")
„Wydatek studni” m³/h
„Depresja w studni” m
„Współczynnik filtracji” m/s
„Wydatek jednostkowy” m³/s·m
„Promień leja depresji” m

Puste pola liczbowe zapisują się jako 0. Wyczyszczenie wszystkich pól usuwa piezometr. Każda wartość musi być nieujemną liczbą („„…” musi być nieujemną liczbą”).

Elementy konstrukcji otworu (kolumna „Element”): „Obudowa zabezpieczająca”, „Rura osłonowa”, „Rura nadfiltrowa”, „Filtr”, „Rura podfiltrowa”, „Obsypka żwirowa”, „Zasyp urobkiem”, „Korek uszczelniający”, „Sonda geotermalna (U-rurka)”, „Głowica”. Na karcie konstrukcja rysuje się jako schemat z ponumerowanymi elementami i legendą pod profilem.

Karta otworu i uwagi

Ostatnia część „Szczegółów otworu” to ustawienia karty przypisane do tego otworu:

Ustawienia karty otworu i uwagi

  1. „Rodzaj otworu” – „Otwór badawczy”, „Piezometr / studnia”, „Profil geotechniczny”. Rodzaj wybiera domyślny szablon karty, jeśli w zleceniu ustawiono szablony wg rodzaju (rozdział Generator kart).
  2. „Szablon karty” – „Domyślny (…)” albo konkretny szablon: wbudowany (oznaczony „wbudowany”) lub szablon organizacji.
  3. „Skala karty” – „Z szablonu (1:N)”, „1:50”, „1:100”, „1:200”, „1:500”.
  4. „Zakres głębokości karty” – „Z szablonu (…)”, „Pełna (wszystkie kolumny, z badaniami)”, „Do spągu otworu (bez badań)”, „Od–do” (z polami „Głębokość od [m]” i „Głębokość do [m]”; puste „do” = pełna).
  5. „Uwagi” – uwagi do otworu; mogą być drukowane w stopce karty (zależnie od szablonu).

Kolejność wyboru szablonu karty: szablon przypisany do otworu → szablon dla rodzaju otworu (ustawienie zlecenia) → domyślny szablon zlecenia → domyślny szablon organizacji → wbudowany „Standard”. Skala i zakres głębokości przypisane do otworu mają pierwszeństwo przed szablonem.

Zwierciadła wody

Sekcja „Zwierciadła wody” (z liczbą zwierciadeł w nagłówku) zastępuje pole „zw. wody” z GIMSGEO.

Sekcja „Zwierciadła wody”

  1. „Typ zwierciadła” – lista typów (niżej).
  2. „Głębokość [m]” – dla typów dwugłębokościowych pole zmienia się na „Głębokość od [m]” i pojawia się „Głębokość do [m]”.
  3. „Dodaj” – dopisuje zwierciadło do listy.
  4. „Edytuj zwierciadło” (ołówek) – okno „Edytuj zwierciadło wody” z tymi samymi polami i przyciskami „Anuluj” / „Zapisz”.
  5. „Usuń zwierciadło” (kosz) – z potwierdzeniem „Usunąć zwierciadło wody?”.
  6. „Pokaż legendę typów” / „Ukryj legendę typów” – rysunki symboli wszystkich typów.

Lista typów zwierciadła wody

Symbol (lista) Opis Głębokości Symbol na karcie
zw zwierciadło swobodne jedna zw
zw2 zwierciadło napięte / swobodne od–do (nawiercone – ustabilizowane) zw
zn zwierciadło napięte od–do zn
s sączenia jedna s
nu zwierciadło nieustalone jedna nu
nus zwierciadło nieustalone / sączenie jedna nus
zns zwierciadło napięte / sączenie od–do zns

Komunikaty: „Wybierz typ zwierciadła”, „Głębokość „od” musi być liczbą ≥ 0”, „Typ „…” wymaga podania głębokości „do””, „Głębokość „do” musi być liczbą”, „Głębokość „do” musi być większa niż „od””.

Zwierciadła rysują się w podglądzie profilu, w kolumnie „Poziom zwierciadła wody [m p.p.t.]” karty i na przekrojach. Najpłytsze zwierciadło wyznacza strefę uszczelnienia w regułach likwidacji otworu.

Serie własne (wykresy)

Sekcja „Serie własne (wykresy)” pozwala dodać do otworu dowolne serie „głębokość–wartość” – wilgotność, gęstość, wyniki badań terenowych itp. Serie trafiają do kolumny wykresu na karcie (kolumna „Wykres badania” w szablonie) i na przekrój. Sekcja jest domyślnie zwinięta.

Serie własne – lista i edytor serii

  1. Lista serii – kolor, nazwa, jednostka, liczba punktów („N pkt”) i przycisk „Edytuj” / „Zwiń” (dla przeglądających – „Pokaż”).
  2. „Dodaj serię” – tworzy serię „Nowa seria” z kolejnym kolorem palety.
  3. „Nazwa” – nazwa serii (legenda wykresu).
  4. „Jednostka” – podpowiedzi: %, kPa, MPa, kN/m³, g/cm³, mm, -.
  5. „Oś” – „Głębokość [m p.p.t.]” albo „Rzędna [m n.p.m.]”. Przy rzędnych otwór musi mieć rzędną, inaczej pojawia się „Podaj rzędną otworu, żeby seria była rysowana”.
  6. „Kolor” – kolor linii serii.

Pod polami jest tabela punktów „Głębokość [m]” (albo „Rzędna [m n.p.m.]”) i „Wartość [jednostka]”. Wklej do niej z Excela dwie kolumny (głębokość, wartość) albo zaimportuj plik.

Serie własne – import i usuwanie

  1. „Importuj z pliku…” – okno „Import punktów serii”.
  2. „Usuń serię” – z potwierdzeniem „Usunąć serię „…”?” („Seria trafi do kosza zlecenia.”).

Seria zapisuje się automatycznie. Przy błędach w punktach zamiast wskaźnika zapisu widać „Nie zapisano – popraw błędy”.

Okno „Import punktów serii”

  1. „Wybierz plik…” – plik CSV, XLSX lub JSON z kolumnami głębokości (lub rzędnej) i wartości.

Po wczytaniu pliku wybierasz „Kolumna głębokości” (albo „Kolumna rzędnej”), „Kolumna wartości”, „Oś” oraz tryb: „Zastąp punkty” albo „Dołącz do istniejących (oś serii: …)”. Okno pokazuje „Punktów: N” (przy dołączaniu „po połączeniu: M”), „pominięto puste wiersze: K”, pierwsze 10 punktów i błędy. Seria może mieć najwyżej 20 000 punktów („Seria może mieć maksymalnie 20000 punktów.”). Punkty są sortowane po głębokości, głębokość zaokrąglana do 1 mm, a powtórzona głębokość – zastępowana ostatnią wartością.

Zdjęcia z terenu

Sekcja „Zdjęcia z terenu” przechowuje zdjęcia otworu, warstw i próbek z datą i współrzędnymi (z EXIF albo z lokalizacji telefonu).

Sekcja „Zdjęcia z terenu”

  1. „Pokaż” – „Wszystkie zdjęcia otworu” albo zdjęcia jednej warstwy („Warstwa 0,3–1,8 m (N)”). Nowe zdjęcia dodane przy wybranej warstwie są do niej przypinane.
  2. „Zrób zdjęcie” – na telefonie otwiera aparat (tylny); brak współrzędnych w EXIF uzupełnia lokalizacja telefonu.
  3. „Dodaj z pliku…” – wybór jednego lub wielu plików JPG, PNG, WEBP.
  4. Miniatura – data i godzina wykonania, ikona pinezki (zdjęcie ma współrzędne), opis i przypięcie (np. „Warstwa 0,3–1,8 m”, „Próbka …”).

Zasady przetwarzania zdjęć (szczegóły w rozdziale Praca w terenie):

Parametr Wartość
Formaty JPG, PNG, WEBP (HEIC nie jest obsługiwany: „Format HEIC nie jest obsługiwany – ustaw w aparacie zapis JPG”)
Maks. rozmiar pliku źródłowego 25 MB („Maksymalny rozmiar pliku: 25 MB”)
Zmniejszanie dłuższy bok do 1600 px, zapis JPEG (jakość 0,82, a gdy plik za duży – 0,6)
Data z EXIF (DateTimeOriginal) albo z daty pliku – oznaczenie „(z EXIF)” / „(data pliku)”
Współrzędne z EXIF albo (przy „Zrób zdjęcie”) z lokalizacji telefonu z dokładnością ±m; bez lokalizacji: „Zdjęcie zapisano bez współrzędnych (brak lokalizacji)”
Opis domyślny nazwa pliku bez rozszerzenia (maks. 200 znaków)

Podgląd zdjęcia

  1. „Poprzednie” – poprzednie zdjęcie (także strzałka ← na klawiaturze).
  2. „Następne” – następne zdjęcie (strzałka →).
  3. „Opis” – podpis zdjęcia; zapis po opuszczeniu pola lub Enter.
  4. „Przypnij do warstwy” – „Cały otwór”, warstwa albo próbka otworu.
  5. „Data wykonania” – z oznaczeniem źródła daty.
  6. „Współrzędne” – szerokość i długość (np. „52,193400° N, 21,012200° E”), źródło i odnośnik „Pokaż na mapie” (OpenStreetMap). Niżej, jeśli są: „Wysokość [m n.p.m.]” (z EXIF), „Rozmiar” i „Plik”.
  7. „Usuń zdjęcie” – do kosza zlecenia, z potwierdzeniem.
  8. „Pobierz” – zapis pliku JPG na dysk.

Zdjęcia warstwy otworzysz też z tabeli warstw: ikona aparatu z liczbą zdjęć przy numerze wiersza albo „Zdjęcia warstwy…” w menu wiersza (okno „Zdjęcia z terenu – Warstwa …”). Jeśli wiersz nie ma stropu i gruntu, program prosi: „Przed dodaniem zdjęć podaj strop i grunt warstwy”.

Warstwy

Tabela „Warstwy” odpowiada kolumnom „Od”, „Symbol”, „Barwa”, „Wilgotność”, „Stan gruntu”, „Warstwa”, „Parametry dodatkowe” edytora GIMSGEO. Liczba obok nagłówka to liczba wierszy z głębokością.

Tabela warstw i pasek narzędzi

  1. „Warstwy” – nagłówek z liczbą warstw.
  2. „Pełne nazwy” – pokazuje w komórkach pełne nazwy zamiast skrótów (symbol, barwa, stan). Ustawienie pamiętane na urządzeniu.
  3. „Skróty” – ściągawka skrótów klawiszowych tabeli.
  4. „Wpisuję spągi” – tryb wpisywania głębokości spągów zamiast stropów.
  5. „Kopiuj z otworu…” – kopiowanie warstw z innego otworu zlecenia.
  6. „Uzupełnij ISO” – wpisuje symbole ISO 14688 ze słownika w warstwach bez symbolu ISO.
  7. „Kolumny” – ukrywanie i pokazywanie kolumn (licznik „widoczne/wszystkie”, gdy coś jest ukryte).
  8. „Kolumna” – dodanie kolumny własnej.
  9. Nagłówki kolumn – szerokość zmienisz, przeciągając krawędź nagłówka; menu kolumny otwiera się ikoną przy nagłówku (kolumny poza „Od [m]” i „Symbol”).
  10. „Akcje wiersza N” (…) – menu wiersza.
  11. Podpowiedź pod tabelą – przypomina sposób wpisywania w bieżącym trybie.

Kolumny tabeli:

Kolumna Jednostka Opis Uwagi
„#” – numer wiersza; ikona aparatu z liczbą zdjęć warstwy
„Od [m]” m strop warstwy liczba ≥ 0 (przecinek lub kropka), zaokrąglana do 1 mm; zawsze widoczna
„Do [m]” m spąg warstwy wyliczany ze stropu kolejnego wiersza; edytowalny w trybie „Wpisuję spągi”
„Miąższość [m]” m Do − Od wyliczana, zaokrąglona do 0,01 m
„Symbol” – symbol gruntu wg PN-B-02480 ze składnią (+, //, /, ( )) zawsze widoczna; podpowiedzi; ostrzeżenia składni
„Barwa” – symbol barwy (np. „z”, „jbr”) albo pełna nazwa podpowiedzi z listy barw i barw własnych
„Wilgotność” – s, mw, w, m, nw tekst
„Stan” – stan gruntu: niespoiste b.ln, ln, szg, zg, bzg; spoiste pł, b.mpl, mpl, pl, tpl, pzw, zw zapis złożony z „/” i „//” – ostrzeżenia niżej
„Warstwa” – numer/nazwa warstwy geotechnicznej (np. „II”) na karcie kolumna „Warstwa geotechniczna”
„Parametry dodatkowe” – parametry warstwy w formacie GIMSGEO "M":["85","MPa"] edytor w oknie warstwy (zakładka „Parametry”)
kolumny własne – dodane przyciskiem „Kolumna” drukują się na karcie

Wpisywanie warstw (tryb stropów, domyślny). Wpisz głębokość stropu w ostatnim (pustym) wierszu „nowa…”, aby dodać warstwę. „Do” i „Miąższość” liczą się same ze stropów kolejnych warstw. Wiersz z samą głębokością (bez symbolu) oznacza koniec otworu – jak dodatkowa głębokość spągu w kolumnie „Od” w GIMSGEO. Jeśli koniec otworu nie jest podany, ostatnia warstwa ma na profilu i karcie umowną miąższość 2 m.

Tryb pełnych nazw

  1. „Pełne nazwy” włączone – w kolumnie „Symbol” widać nazwy gruntów (np. „Piasek z domieszką: żwir”), w „Barwa” – nazwy barw, w „Stan” – pełne nazwy stanów.

Tryb „Wpisuję spągi”. Zamiast stropów wpisujesz spągi w kolumnie „Do”; „Od” kolejnej warstwy uzupełnia się sam (edytowalne jest tylko „Od” pierwszego wiersza). Zapisane dane się nie zmieniają – to tylko sposób wpisywania. Domyślny tryb dla nowych otworów ustawisz w ustawieniach zlecenia.

Tryb „Wpisuję spągi”

  1. „Wpisuję spągi” – przełącznik trybu.
  2. „Do [m]” – w tym trybie edytowalna kolumna spągu.
  3. Podpowiedź: „Wpisz symbol i głębokość spągu („Do”) – „Od” kolejnej warstwy uzupełni się sam. Wiersz z samym „Od” (bez symbolu) oznacza koniec otworu.”

Składnia symboli gruntów

Grunty wpisujesz skrótami (tabela Dostępne grunty i skały). Symbole możesz łączyć jak w GIMSGEO:

Zapis Znaczenie Opis na karcie
p+ż (lub p+z) domieszka – piasek z domieszką żwiru „Piasek z domieszką: żwir”
p//i przewarstwienia – piasek z przewarstwieniami iłu „Piasek z przewarstwieniami: ił”
p/i pogranicze – grunt na pograniczu piasku i iłu „Piasek na pograniczu z: ił”
nb(ps+z) opis uzupełniający w nawiasie „Nasyp budowlany (piasek średni z domieszką: żwir)”

Szrafura i kolor warstwy wynikają z pierwszego (głównego) symbolu. W jednym zapisie używaj tylko jednego rodzaju modyfikatora. Ostrzeżenia w komórce (trójkąt z podpowiedzią):

  • „Brak głównego symbolu gruntu”,
  • „Użyj tylko jednego modyfikatora (+, //, lub /)”,
  • „Niezamknięte nawiasy”,
  • „Nieznany symbol gruntu – warstwa nie pojawi się na profilu”.

Ostrzeżenie o nieznanym symbolu

  1. Ikona ostrzeżenia w komórce – najedź kursorem, by zobaczyć treść.

Ostrzeżenia kolumny „Stan” (zapis złożony, np. tpl/pl – na pograniczu, zg//szg – przewarstwiony): „Niepełny zapis stanu – brak kodu przy „/””, „Nieznany kod stanu: „…””, „Na pograniczu podaje się dwa stany”, „Powtórzony stan „…””, „Stany z różnych grup (niespoisty i spoisty): „…””, „Stany „…” nie są sąsiednie”. Pojedynczy nieznany kod nie daje ostrzeżenia.

Inne ostrzeżenia głębokości: „Głębokość powinna być większa niż w poprzedniej warstwie”, „Brak głębokości – ten wiersz nie zostanie zapisany”, w trybie spągów „Spąg powinien być większy niż strop warstwy”. Wpisanie liczby ujemnej lub tekstu w komórce głębokości jest odrzucane („Podaj nieujemną liczbę, np. 1,5”).

Podpowiedzi

Podczas pisania w kolumnach „Symbol” i „Barwa” pojawia się lista podpowiedzi: skrót i pełna nazwa. Lista jest sortowana: najpierw dokładne dopasowanie skrótu, potem skróty zaczynające się od wpisanego tekstu, potem dopasowania w nazwie; wielkość liter i polskie znaki nie mają znaczenia (wpisanie „zwir” znajdzie „Żwir”).

Podpowiedzi symboli gruntów

  1. Edytowana komórka – po wpisaniu p+ podpowiedzi dotyczą tylko ostatniego członu (po +, /, // lub (); wybór zastępuje tylko ten człon. Pod listą przypomnienie składni: „+ domieszka · // przewarstwienie · / pogranicze · ( ) opis”.

Strzałki ↑↓ wybierają podpowiedź, Enter lub Tab ją wstawia, Esc zamyka listę. Grunty ukryte przez organizację w słowniku nie są podpowiadane (chyba że już występują w polu).

Klawiatura i schowek

Skróty klawiszowe tabeli

Klawisz Działanie
↑ ↓ ← → przejście między komórkami
Enter / F2 / dwuklik edycja komórki
pisanie nadpisanie zawartości
Enter / Tab zatwierdź i przejdź dalej (Enter – w dół, Tab – w prawo, Shift+Tab – w lewo)
Esc anuluj edycję
Delete (także Backspace) wyczyść komórkę
Ctrl+V wklej blok (np. z Excela)
Ctrl+Z / Ctrl+Y cofnij / ponów (także Ctrl+Shift+Z)
Home / End pierwsza / ostatnia kolumna (z Ctrl – pierwszy / ostatni wiersz)
Ctrl+C kopiuje wartość aktywnej komórki

Na Macu zamiast Ctrl działa Cmd.

Wklejanie z Excela. Zaznacz w arkuszu blok komórek (np. kolumny Od, Symbol, Barwa, Wilgotność, Stan) i skopiuj. W tabeli kliknij komórkę, od której ma się zacząć wklejanie, i naciśnij Ctrl+V. Blok wypełnia kolejne kolumny w prawo (z pominięciem kolumn wyliczanych „Do” i „Miąższość”; w trybie spągów – z pominięciem „Od”) i kolejne wiersze w dół; wiersze spoza tabeli są dopisywane. Program potwierdza „Wklejono N × M komórek”; niepoprawne głębokości są pomijane („Pominięto K niepoprawnych głębokości”), a gdy wszystkie są błędne: „Niepoprawna głębokość – podaj nieujemną liczbę”.

Wskazówka. Kolejność kolumn w arkuszu dopasuj do kolejności widocznych kolumn tabeli. Zbędne kolumny ukryj przyciskiem „Kolumny” – wklejanie pomija kolumny ukryte.

Menu wiersza tabeli warstw

  1. „Zdjęcia warstwy…” – galeria zdjęć tej warstwy.
  2. „Edytuj warstwę…” – okno „Edycja warstwy” (dla przeglądających: „Szczegóły warstwy…”).
  3. „Wstaw wiersz powyżej”.
  4. „Wstaw wiersz poniżej”.
  5. „Usuń wiersz”.

Kolumny – ukrywanie, kolumny własne

Okno „Kolumny”

  1. „Znajdź kolumnę…” – filtr listy kolumn; przy każdej kolumnie przełącznik widoczności („Brak kolumn”, gdy nic nie pasuje).
  2. „Ukryj wszystkie” – ukrywa wszystkie kolumny poza „Od [m]” i „Symbol”.
  3. „Pokaż wszystkie”.

Ukryte kolumny są pamiętane dla użytkownika na tym urządzeniu – dla wszystkich otworów i zleceń. Ukrycie kolumny nie usuwa danych i nie wpływa na kartę.

Kolumna własna – przycisk „Kolumna” otwiera okno „Nowa kolumna” („Kolumna pojawi się w tabeli warstw tego otworu.”):

Okno „Nowa kolumna”

  1. „Nazwa kolumny” – litery, cyfry i spacje (także ., -, /), maks. 20 znaków. Błędy: „Podaj nazwę kolumny.”, „Dozwolone są litery, cyfry, spacje oraz . - /”, „Kolumna o tej nazwie już istnieje.”
  2. „Dodaj” – toast „Dodano kolumnę „…””.

Kolumny własne należą do otworu (kopiują się przy duplikowaniu i kopiowaniu warstw) i drukują się na karcie w kolumnie „Kolumny własne z tabeli warstw” – osobna kolumna dla każdej kolumny własnej z danymi.

Menu kolumny własnej

  1. „Przesuń w lewo”.
  2. „Przesuń w prawo”.
  3. „Ukryj” – jak w oknie „Kolumny”.
  4. „Usuń kolumnę” – gdy kolumna zawiera wartości, program pyta „Usunąć kolumnę „…”?” („Kolumna zawiera wartości – zostaną usunięte ze wszystkich warstw tego otworu.”).

Kopiuj z otworu

Przycisk „Kopiuj z otworu…” wstawia blok warstw innego otworu zlecenia (np. sąsiedniego, o podobnym profilu). Kopiowane są tylko warstwy – „Dane otworu (nazwa, lokalizacja, szczegóły) się nie kopiują.”

Okno „Kopiuj warstwy z otworu”

  1. „Otwór źródłowy” – otwory zlecenia z co najmniej jedną warstwą („W zleceniu nie ma innych otworów z warstwami.”, gdy brak).
  2. „Zakres od [m]” – początek zakresu w otworze źródłowym (puste = „początek”).
  3. „do [m]” – koniec zakresu (puste = „koniec”).
  4. „Wstaw od [m]” – głębokość wstawienia w otworze docelowym (puste = „jak w źródle”).
  5. Podsumowanie – „Zakres źródła: … – …; w otworze …: … – …”, „Kopiowane warstwy: N; zastąpione warstwy otworu …: M”, „Dodane kolumny własne: …”.
  6. „Kopiuj” – toast „Skopiowano warstwy: N”.

Zasady: warstwa przecięta granicą zakresu jest przycinana; blok zastępuje w otworze docelowym przedział [wstaw od, wstaw od + długość zakresu); warstwa docelowa przecięta dolną granicą bloku zaczyna się od nowa na tej granicy. Brakujące kolumny własne źródła są dopisywane. Błędy: „Otwór źródłowy nie ma warstw”, „Otwór źródłowy ma błędną kolejność głębokości”, „Popraw kolejność głębokości w otworze docelowym”, „Głębokość „od” musi być mniejsza niż „do””, „W zadanym zakresie nie ma warstw”, „Niepoprawna głębokość – podaj nieujemną liczbę”.

Uzupełnij ISO

Przycisk „Uzupełnij ISO” wpisuje symbol ISO 14688 ze słownika gruntów (wg frakcji głównej, np. pd → FSa) w warstwach, które nie mają symbolu ISO. Z wciśniętym Shift nadpisuje symbole we wszystkich warstwach. Toast: „Uzupełniono symbole ISO w N warstwach” albo „Wszystkie warstwy mają już symbol ISO”. Symbol bez wpisu i tak drukuje się ze słownika – przycisk przydaje się, gdy chcesz go potem poprawić ręcznie.

Edycja warstwy (okno warstwy)

Okno „Edycja warstwy” otworzysz z menu wiersza („Edytuj warstwę…”), dwuklikiem warstwy w „Podglądzie profilu” albo kliknięciem warstwy na karcie w „Podglądzie PDF”. Zmiany zapisują się razem z otworem po kliknięciu „Zapisz”.

Okno „Edycja warstwy” – „Dane podstawowe”

  1. „Dane podstawowe” – zakładka podstawowa.
  2. „Dane uzupełniające” – geneza, stratygrafia, opis na karcie itp.
  3. „Opis makroskopowy (ISO 14688)” – cechy z rozpoznania makroskopowego.
  4. „Parametry” – parametry dodatkowe warstwy.
  5. „Strop warstwy [m]” – błąd „Podaj nieujemną liczbę” blokuje „Zapisz”.
  6. „Symbol” – z podpowiedziami jak w tabeli.
  7. „Klawiatura: symbol gruntu” – klawiatura ekranowa (wygodna na tablecie).
  8. „Barwa” – z podpowiedziami i klawiaturą.
  9. „Wilgotność” – z klawiaturą.
  10. „Stan” – z klawiaturą; pod polem pełna nazwa (np. „średnio zagęszczony”) albo „Uwaga: …” przy błędnym zapisie złożonym.
  11. „Warstwa” – warstwa geotechniczna.
  12. „Symbol ISO 14688” – puste = symbol ze słownika (opis „Puste = ze słownika: Sa”).
  13. „Z PN” – wpisuje symbol ISO odpowiadający symbolowi PN.
  14. „Kreator ISO” – kreator opisu wg ISO 14688.

Klawiatura ekranowa ma tryby dla symbolu, barwy, wilgotności i stanu:

Klawiatura ekranowa symbolu gruntu

  • pole z bieżącą wartością, „del” (usuń ostatni element) i „Wyczyść”,
  • przyciski składni: „+” domieszka, „/” na pograniczu, „//” przewarstwienia, „(” opis uzupełniający, „)” koniec opisu,
  • zakładki grup: „Niespoiste”, „Spoiste”, „Organiczne”, „Nasypy”, „Nawierzchnie”, „Skały” – i przyciski gruntów (skrót + nazwa).

W klawiaturze stanu przyciski „/” (na pograniczu) i „//” (przewarstwiony) doklejają kolejny kod, a wybranie kodu bez separatora zastępuje wartość.

Zakładka „Dane uzupełniające”

Pole Podpowiedzi Na karcie
„ISO – frakcja trzeciorzędna” – dopisywana do symbolu ISO („Sa-ru”)
„Rodzaj gruntu” naturalny mineralny, naturalny organiczny, antropogeniczny –
„Geneza” słownik genezy zlecenia „geneza: …” w opisie
„Stratygrafia” słownik stratygrafii zlecenia „stratygrafia: …”
„Skład mineralny” – „skład mineralny: …”
„Barwa (EN)” – barwa na karcie angielskiej
„Opis na karcie (PL) – zamiast automatycznego” – zastępuje opis gruntu generowany z symbolu
„Opis na karcie (EN) – zamiast automatycznego” – jak wyżej, karta angielska
„Uwagi do warstwy” – na końcu opisu, bez etykiety
„IL z terenu” – tylko po włączeniu w szablonie; „Podaj liczbę, np. 0,35”
„Liczba wałeczkowań” – tylko po włączeniu w szablonie; „Podaj liczbę całkowitą ≥ 0”

Zakładka „Opis makroskopowy (ISO 14688)”

Pole Podpowiedzi Na karcie
„Zawartość węglanów (reakcja z HCl)” bezwęglanowy (0), słabo węglanowy (+), węglanowy (++), silnie węglanowy (+++) tak
„Zawartość substancji organicznej” brak, mała, średnia, duża tak
„Stopień rozłożenia (torfy)” włóknisty, pseudowłóknisty, amorficzny –
„Uziarnienie” równoziarnisty, różnoziarnisty, nieciągły –
„Ostrość krawędzi / obtoczenie” bardzo ostrokrawędziste, ostrokrawędziste, słabo obtoczone, obtoczone, dobrze obtoczone –
„Plastyczność” nieplastyczny, mało plastyczny, plastyczny, bardzo plastyczny tak
„Dylatancja” brak, powolna, szybka –
„Zwięzłość (konsystencja)” bardzo miękka, miękka, twardoplastyczna, zwarta, bardzo zwarta –
„Wytrzymałość w stanie suchym” mała, średnia, duża –
„Odczucie w dotyku” szorstki, gładki, mydlany, śliski –
„Zachowanie w powietrzu” rozsypuje się, kruszy się, twardnieje, pęka –
„Zachowanie w wodzie” rozpada się, rozmięka, pęcznieje, bez zmian –
„Spójność” niespójny, słabo spójny, spójny –
„Forma ziaren” sześcienna, płaska, wydłużona po włączeniu w szablonie
„Charakter powierzchni ziaren” szorstki, gładki po włączeniu w szablonie
„Zapach” – po włączeniu w szablonie

Podpowiedzi są tylko propozycją – możesz wpisać dowolny tekst. Pola oznaczone „tak” dopisują się do opisu warstwy na karcie polskiej w postaci „etykieta: wartość” (np. „zawartość węglanów: węglanowy (++)”). Na karcie angielskiej drukowane są tylko geneza i stratygrafia (z angielską nazwą ze słownika).

Zakładka „Parametry”

Parametry dodatkowe warstwy wpisujesz w wierszach „Symbol parametru”, „Wartość”, „Jednostka”. Przycisk „Parametr” dodaje pusty wiersz, a przyciski szybkie „+ M0”, „+ E”, „+ phi”, „+ c”, „+ gamma”, „+ su”, „+ ID”, „+ IL”, „+ k” – wiersz z typową jednostką (MPa, MPa, °, kPa, kN/m3, kPa, -, -, m/s). Zapis w tabeli ma format GIMSGEO: "M0":["85","MPa"],"phi":["32","°"]. Parametry mogą być drukowane w kolumnach „Parametr warstwy 1–4” szablonu karty (np. szablon „Profil geotechniczny” drukuje ID i IL).

Kreator ISO 14688

Kreator ISO 14688

  1. „Frakcja główna” – Głazy, Kamienie, Żwir, Piasek, Pył, Ił oraz (dla żwiru, piasku, pyłu) podział: drobny, średni, gruby.
  2. „Frakcje drugorzędne (przymiotniki)” – „Dodaj” (najwyżej 2) – np. żwirowy, pylasty.
  3. „Przewarstwienia” – „Dodaj” (najwyżej 2).
  4. „Dodatek” – „Brak”, gruz, korzenie, muszle, konkrecje, szczątki organiczne, okruchy węgla, żużel.
  5. „Barwa” – „Ton” („Wszystkie”, „Jasne”, „Ciemne”) zawęża listę „Barwa”; „Ustaw barwę warstwy” wpisuje barwę do warstwy.
  6. „Ustaw też symbol PN i szrafurę” – wpisuje odpowiadający symbol PN (gdy istnieje).
  7. „Podgląd” – „Symbol ISO”, „Opis PL”, „Opis EN”, „Symbol PN”, „Szrafura”.
  8. „Zastosuj” – przenosi wynik do okna warstwy.

Gdy dla wybranych frakcji nie ma odpowiednika PN, kreator ostrzega: „Brak odpowiednika PN – warstwa nie będzie miała szrafury, dopóki nie wpiszesz symbolu PN ręcznie.” Błędy kreatora: „Wybierz frakcję główną”, „Frakcja „…” nie ma podziału na drobną, średnią i grubą.”

Kopiowanie, duplikowanie, kosz i historia

„Duplikuj…” (menu otworu) tworzy kopię w tym samym zleceniu:

Okno „Duplikuj otwór”

  • „Nazwa kopii” – domyślnie wolna nazwa „ (2)”; błędy: „Nazwa jest wymagana”, „Otwór o tej nazwie już istnieje”, maks. 15 znaków.
  • „Kopiowane dane” – pola wyboru:
    • „Szczegóły (data, operator, nadzór, system, typ, warunki wiercenia, średnica rdzeniowania, uwagi, wilgotność, karta i rodzaj otworu)” – domyślnie zaznaczone,
    • „Lokalizacja (współrzędne, rzędna, adres, działka, poziomy)” – domyślnie nie,
    • „Warstwy (tabela, kolumny własne, barwy i tryb wpisywania spągów)” – domyślnie zaznaczone,
    • „Zwierciadła wody” – domyślnie zaznaczone,
    • „Serie (próbki, stratygrafia, RQD, opis skały, SPT, piezometr, likwidacja, serie własne)” – domyślnie nie.
  • „Duplikuj” – toast „Utworzono kopię „…””.

Nazwa archiwalna, nazwa druga, status i „Badanie zakończone” nie są kopiowane.

„Zmień nazwę…” – okno „Zmień nazwę otworu” z polem „Nazwa otworu”:

Okno „Zmień nazwę otworu”

„Kopiuj / przenieś…” (przycisk pod listą) i „Kopiuj / przenieś do zlecenia…” (menu otworu) otwierają okno „Kopiuj / przenieś do zlecenia”:

Okno „Kopiuj / przenieś do zlecenia”

  • „Pozycje” – lista otworów z polami wyboru, „Zaznaczono N z M”, przyciski „Wszystkie” i „Żadne”,
  • „Operacja” – „Kopiuj” albo „Przenieś” (przeniesione otwory trafiają do kosza zlecenia źródłowego),
  • „Zlecenie docelowe” – zlecenia tej samej organizacji (zamknięte są nieaktywne, „(zamknięte)”),
  • „Gdy nazwa już istnieje” – „Zmień nazwę”, „Pomiń”, „Nadpisz”,
  • ostrzeżenia o innym układzie współrzędnych zlecenia docelowego i o badaniach, które stracą odwołanie do przenoszonego otworu,
  • „Kopiuj (N)” / „Przenieś (N)” – po wykonaniu okno pokazuje „Log operacji” (np. „Skopiowano: 2 z 2; pominięto: 0.”, „Skopiowano serie własne (2).”).

Usuwanie. Ikona kosza przy otworze pyta „Usunąć otwór?” – „Otwór … trafi do kosza. Możesz go przywrócić przez 30 dni.”:

Potwierdzenie usunięcia otworu

„Kosz” – lista usuniętych otworów zlecenia („usunięto … przez … · wygasa za N dni”) z przyciskiem przywracania. Przywracanie wymaga roli „Edytor”.

Kosz otworów

„Historia” – okno „Historia zmian: ” („Najnowsze zmiany są u góry. Kliknij wpis, aby zobaczyć różnice.”). Wpis pokazuje rodzaj operacji (utworzono, zmieniono, przywrócono wersję, przywrócono z kosza, usunięto), autora, czas i zmienione części (Warstwy, Szczegóły, Zwierciadła, Kolumny, Barwy…). Po rozwinięciu – tabela „Pole / Przed / Po” i przycisk „Przywróć stan sprzed tej zmiany” (z potwierdzeniem: „Zmiany wprowadzone od tego momentu zostaną cofnięte; sama operacja też trafi do historii.”).

Historia zmian otworu

Przywracanie jest niedostępne, gdy: są niezapisane zmiany („Poczekaj, aż zmiany się zapiszą.”), brak sieci („Przywracanie wymaga połączenia z internetem.”), trwa konflikt („Najpierw rozstrzygnij konflikt wersji.”) albo nie masz roli „Edytor”.

Konflikt wersji. Gdy ktoś inny zmienił ten sam otwór, program zgłasza „Ktoś inny zmienił ten otwór – rozstrzygnij konflikt” i otwiera okno „Konflikt zapisu: ” z tabelą „Pole / Serwer (inna osoba) / Moja wersja” i przyciskami „Później”, „Przyjmij wersję z serwera”, „Zachowaj moją wersję”. Po wybraniu „Później” w nagłówku otworu zostaje czerwony przycisk „Rozstrzygnij konflikt”. Szczegóły w rozdziale Praca w terenie.

Generowanie kart

Podgląd PDF

Przycisk „Podgląd PDF” pod listą otworów otwiera kartę dokumentacyjną bieżącego otworu. Jeśli otwór nie ma warstw z rozpoznanym symbolem, zobaczysz „Brak warstw do wyświetlenia” – „Dodaj warstwy z symbolem gruntu, aby wygenerować kartę.” i przycisk „Wróć do edytora”.

Podgląd PDF karty otworu

  1. Karta – podgląd w skali A4; długie otwory dzielą się na kolejne strony. Kliknięcie warstwy otwiera okno „Edycja warstwy”, dwuklik pola nagłówka pozwala poprawić je od razu na karcie (gmina, powiat, województwo, rzędna, X, Y, operator, nadzór, system i typ wiercenia, kilometraż, zleceniodawca, data – format dd.mm.rrrr; błąd: „Niepoprawna data – użyj formatu dd.mm.rrrr”).
  2. „Edytor” – powrót do edytora otworu.
  3. „Rodzaj otworu” – jak w szczegółach otworu.
  4. „Szablon karty”.
  5. „Skala karty”.
  6. „Zakres głębokości karty”.

Panel karty – numer załącznika, statystyki, język i eksport

  1. „Nr załącznika” – wzorzec numeru załącznika, np. 2.$1$; zmienna w $…$ rośnie dla kolejnych otworów (w kolejności nazw). Opis pod polem pokazuje numer bieżącej karty („Ta karta: 2.3”). Wzorzec jest wspólny z generatorem kart.
  2. Statystyki – „Warstw”, „Głębokość” (spąg ostatniej warstwy), „Stron”.
  3. „Język karty” – „Polski” albo „English” (domyślnie język dokumentów zlecenia); zapamiętywany w zleceniu.
  4. „Skala szarości” – karta i eksport w odcieniach szarości.
  5. „Wydruk eko” – „bez wypełnień barwnych – kontury i szrafury” (oszczędność tuszu).
  6. „PDF” – pobranie karty jako PDF (plik karta_dokumentacyjna_<nazwa>.pdf).
  7. „DXF (CAD)” – rysunek wektorowy do programów CAD.
  8. „SVG” – „Grafika wektorowa – do edycji i wstawienia w raport”.
  9. „PNG” – „Obraz 300 dpi”.

Błąd eksportu: „Wystąpił błąd podczas generowania PDF” (odpowiednio DXF, SVG, PNG).

Szablon karty (kolumny, szerokości, nagłówek, logo, stopka, skala, czcionka) edytujesz w ustawieniach organizacji – zobacz rozdział o szablonach kart. Karty wielu otworów naraz, z numeracją załączników i zestawami, wygenerujesz w Generatorze kart.

Karta dokumentacyjna otworu P-1 (szablon „Standard”)

Karta otworu w języku angielskim

Karta otworu P-2 – konstrukcja studni i piezometru

Szablony wbudowane

Szablon Kolumny Ukrywanie pustych kolumn
„Standard” wszystkie kolumny poza opcjonalnymi: zwierciadło, głębokość, symbol, opis, ISO, miąższość, wilgotność, stan, próbki gruntu i wody, rdzenie, stratygrafia, piezometr, SPT, zarurowanie, likwidacja, kolumny własne tak
„Uproszczony” zwierciadło, głębokość, symbol, opis, miąższość, stan, próbki gruntu (czcionka 110%) tak
„Skały (RQD, stratygrafia)” zwierciadło, głębokość, symbol, opis, ISO, miąższość, rdzenie, stratygrafia, próbki gruntu nie
„Z wykresem qc (CPT)” zwierciadło, głębokość, symbol, opis, miąższość, wykres qc z sondowania CPT tak
„Profil geotechniczny” zwierciadło, głębokość, symbol, opis, miąższość, wilgotność, stan, warstwa geotechniczna, parametry ID i IL, próbki gruntu tak
„Węzeł hydrogeologiczny” głębokość, zwierciadło, stratygrafia, symbol, opis, wilgotność, konstrukcja otworu (szeroka) tak
„Karta SPT (sonda cylindryczna)” zwierciadło, stratygrafia, głębokość, symbol, wykres SPT ze skalami stanu tak

Wszystkie szablony wbudowane mają skalę 1:100. Skale do wyboru: 1:50, 1:100, 1:200, 1:500 (w szablonie organizacji – także inne).

Karta otworu w skałach

Dla otworów w skałach przypisz szablon „Skały (RQD, stratygrafia)” (w danych demonstracyjnych ma go otwór P-3) albo szablon organizacji z kolumnami „Rdzenie (RQD / TCR / SCR / FI)”, „Profil wietrzeniowy (ISO 14689-1)” i „Wytrzymałość skały (ISO 14689)”. Dane wpisujesz w polach „Rdzenie – TCR, SCR, RQD, FI (dla skał)”, „Profil wietrzeniowy (PN-EN ISO 14689-1)” i „Opis skały – wytrzymałość, nieciągłości (ISO 14689)”, a średnicę rdzenia – w „Średnica rdzeniowania (koronka)”. W kolumnie rdzeni szablon wybiera parametr (domyślnie RQD; także TCR, SCR, FI) i sposób prezentacji (liczby albo słupki). Kolumna z parametrem pozostaje pusta przy odcinkach bez oznaczenia.

Karta otworu M-1 (zlecenie „Most”) z kolumną RQD

Dane na karcie

Wzorem GIMSGEO („Dostępne dane możliwe do wyświetlenia na karcie”) karta otworu może zawierać:

Nagłówek karty: tytuł „KARTA DOKUMENTACYJNA OTWORU WIERTNICZEGO” (zmienny w szablonie), „Załącznik nr”, nazwa otworu (albo nazwa archiwalna lub druga – ustawienie szablonu), „Temat” (nazwa zlecenia), „Zleceniodawca”, „Skala”, „Rzędna … m n.p.m.”, „Współrzędna X”, „Współrzędna Y”, „Układ odniesienia”, „Gmina”, „Powiat”, „Województwo”, „Kilometraż”, „Operator sprzętu”, „Nadzór geologiczny”, „System wiercenia”, „Typ wiertnicy”, „Data wykonania wiercenia”, dane firmy i logo (z szablonu). Przy wielostronicowej karcie – „Strona” i „ciąg dalszy”.

Kolumny profilu:

Kolumna (szablon) Nagłówek na karcie Źródło danych Kiedy się pojawia
Zwierciadło wody „Poziom zwierciadła wody [m p.p.t.]” sekcja „Zwierciadła wody” zawsze (w szablonie)
Skala głębokości „Głębokość [m]” – zawsze
Szrafura i symbol PN-B „Symbol gruntu wg PN-B-02480:1986” „Symbol” zawsze
Opis gruntu i barwa „Rodzaj gruntu wg PN-B-02480:1986 i barwa” opis z symbolu (albo „Opis na karcie”), barwa, pola opisu warstwy zawsze
Symbole ISO/EN „Symbole gruntów zgodnie z PN-EN ISO 14688” „Symbol ISO 14688” lub słownik zawsze
Miąższość „Miąższość warstwy [m]” wyliczana zawsze
Wilgotność „Wilgotność” „Wilgotność” zawsze; legenda skrótów pod profilem
Stan gruntu „Makroskopowy stan gruntu” „Stan” zawsze; legenda „Stan zagęszczenia” / „Stan plastyczności”
Próbki gruntu „Rodzaj i głębokość próbki gruntu” „Próbki gruntu” oraz moduł „Próbki gruntu” zawsze
Próbki wody „Próbki wody [m]” „Próbki wody” gdy są dane*
Rdzenie „RQD [%]” / „TCR [%]” / „SCR [%]” / „FI [1/m]” „Rdzenie…” gdy są dane*
Profil wietrzeniowy „Zwietrzenie” „Profil wietrzeniowy” opcjonalna; gdy są dane*
Wytrzymałość skały „Wytrzymałość” „Opis skały” opcjonalna; gdy są dane*
Stratygrafia „Stratygrafia” „Stratygrafia” gdy są dane*
Stratygrafia – okres / epoka „Okres / Epoka” stratygrafia warstw + słownik opcjonalna; gdy są dane*
Piezometr / studnia „Piezometr” / „Studnia” „Piezometr / studnia” gdy są dane*
SPT „SPT N/15 cm” (lub wykres SPT) „SPT” gdy są dane*
Zarurowanie „Zarurowanie” „Zarurowanie” gdy są dane*
Konstrukcja otworu „Konstrukcja otworu” + legenda „Konstrukcja otworu” opcjonalna; gdy są dane*
Likwidacja otworu „Likwidacja otworu” „Likwidacja otworu” albo reguły organizacji gdy są dane*
Kolumny własne nazwa kolumny („Kolumna własna”) kolumny własne tabeli warstw dla każdej kolumny z danymi*
Warstwa geotechniczna „Warstwa geotechniczna” „Warstwa” opcjonalna; gdy są dane*
Parametr warstwy 1–4 „Parametr warstwy” (symbol parametru) „Parametry dodatkowe” opcjonalna; gdy są dane*
Wykres badania 1–3 „Wykres badania” sondowanie CPT, DMT, DP albo seria własna opcjonalna; gdy są dane*

* Kolumny zależne od danych są ukrywane, gdy otwór nie ma danych i szablon ma włączone ukrywanie pustych kolumn. Kolumny „opcjonalne” nie występują w szablonie „Standard” – włączasz je w edytorze szablonu.

Pod profilem: poziomy charakterystyczne (linie na wykresach), legenda wilgotności i stanów (dla użytych kodów), legenda konstrukcji otworu.

Stopka (z szablonu): „Rysunek wykonano zgodnie z {norma}” (norma zlecenia), „Kartę opracował: …”, „Miejsce opracowania: …”, „Data opracowania: …”, uwagi do otworu, „Warunki wiercenia: …”, „Wygenerowano: {data}”.

Interpretacja i obliczenia

Dostępne grunty i skały

Słownik wbudowany zawiera 58 gruntów, 58 skał i 11 warstw nawierzchni. Organizacja może zmieniać opisy, symbole ISO, barwy i szrafury, ukrywać grunty na listach i dodawać nowe (ustawienia organizacji → słownik gruntów). Pełną, aktualną listę ze szrafurami pokazuje moduł „Legenda” (rozdział Legenda i weryfikacja danych).

Grunty

Skrót Nazwa Symbol ISO/EN Nazwa EN
cz Części organiczne Or Organic matter
dy Dy (osady zbiorników dystroficznych) Dy Dy
gb Gleba Or Hummus
g Glina CCl Clay
gp Glina piaszczysta saCCl Sandy clay
gpz Glina piaszczysta zwięzła saMCl Sandy clay
gpi Glina pylasta siCCl Silty clay
gpiz Glina pylasta zwięzła siMCl Silty clay
gz Glina zwięzła MCl clay
gy Gytia CaOr Gyttja
h Humus Or Hummus
hg Humus gliniasty clOr Claye hummus
hp Humus piaszczysty saOr Sandy hummus
i Ił FCl Clay
ip Ił piaszczysty saFCl Sandy clay
ipi Ił pylasty siFCl Silty clay
k Kamienie Co Boulders
ls Less Ls Less
nm Namuł Or Mud
nmg Namuł gliniasty cclOr Clayey mud
nmp Namuł piaszczysty saOr Sandy mud
nb Nasyp budowlany Fi Structural fill
nn Nasyp niebudowlany Mg Non structural fill
ko Otoczaki Co Boulders
p Piasek Sa Sand
pd Piasek drobny FSa Fine sand
pdg Piasek drobny gliniasty clFSa Clayey fine sand
pdh Piasek drobny humusowy orFSa Hummus fine sand
pdzg Piasek drobny zagliniony clFSa Fine sand with clay
pg Piasek gliniasty clSa Clayey sand
pr Piasek gruby CSa Coarse sand
prg Piasek gruby gliniasty clCSa Clayey coarse sand
prh Piasek gruby humusowy orCSa Hummus coarse sand
przg Piasek gruby zagliniony clCSa Coarse sand with clay
ph Piasek humusowy orSa Hummus sand
ppi Piasek pylasty siSa Silty sand
ps Piasek średni MSa Medium sand
psg Piasek średni gliniasty clMSa Clayey medium sand
psh Piasek średni humusowy orMSa Hummus medium sand
pszg Piasek średni zagliniony clMSa Medium sand with clay
po Pospółka grSa Gravel-sand mixture
pog Pospółka gliniasta grclSa Clayey gravel-sand mixture
pozg Pospółka zagliniona clgrSa Gravel-sand mixture with clay
pi Pył Si Silt
pip Pył piaszczysty saSi Sandy silt
kr Rumosz WRU Rubbles
krg Rumosz gliniasty WRUg Clay rubbles
krp Rumosz piaskowca WRUp Sandstone rubbles
t Torf Pt Peat
kw Zwietrzelina W Weathered Soil
kwg Zwietrzelina gliniasta Wg Weathered calye soil
kwgl Zwietrzelina gliniasta łupka Wg(Sl) Weathered shale caly soil
kwgp Zwietrzelina gliniasta piaskowca Wg(Sst) Weathered sandstone calye soil
kwkrd Zwietrzelina kredy W(chk) Weathered chalk
kwp Zwietrzelina piaskowca W(Sst) Weathered sandstone soil
z Żwir Gr Gravel
zg Żwir gliniasty clGr Clayey gravel
zzg Żwir zagliniony Gr Gravel with clay

Skały

Skrót Nazwa Symbol ISO/EN Nazwa EN
and Andezyt An Andesite
ant Antracyt Anthr Anthracite
amf Amfibolit Am Amphibolite
anh Anhydryt Anhd Anhydrite
bt Bazalt Ba Basalt
br Brekcja Brc Breccia
brt Brekcja tektoniczna Fbrc Fault breccia
ct Czert Cht Chert
dt Dioryt Dr Diorite
d Dolomit Dol Dolomite
dot Doleryt Do Dolerite
fyt Fyllit Phy Phyllite
go Gabro Gab Gabbro
ge Geza Ga Gaizes
gs Gips Gy Gypsum
glt Granulit Gran Granulite
gns Gnejs Gns Gneiss
gt Granit Grt Granite
hs Hornfels Hs Hornstone
ht Halit Ht Halite
ic Iłowiec Clst Claystone
krd Kreda Chk Chalk
kj Kreda jeziorna LChk Lake Chalk
krz Krzemień Flt Flint
kwt Kwarcyt Qzt Quartzite
lig Lignit Lig Lignite
lk Łupek Sl Slate
lki Łupek ilasty Sh Shale
lkm Łupek metamorficzny Sch Schist
lkp Łupek piaszczysty saSl sandy Slate
m Margiel Mrl Marl
mrgi Margiel ilasty ClMrl Claye marl
mr Marmur Marb Marble
mdt Mikrodioryt Mdr Microdiorite
mgr Mikrogranit Mgrt Microgranite
mit Migmatyt Migm Migmatite
mu Mułki Slt Silt
mc Mułowce Mdst Mudstone
myt Mylonit Myt Mylonite
op Opoka Op Gaize
pc Piaskowiec Sst Sandstone
prt Perydotyt Pdt Peridotite
pxt Piroksenit Px Pyroxene
Pt Pegmatyt Pt Pegmatite
plc Pyłowiec Sltst Siltstone
rt Riolit Rl Rhyolite
rc Rogowiec Cht Chert
sj Sjenit Sy Syenite
sm skała miękka Sr Soft rock
st skała twarda Hr Hard rock
wka Szarogłaz Gwke Greywacke
tf Tufy Tf Tuff
w Wapień Lst Limestone
wi Wapień ilasty ClLst Clayeye limestone
wl Węgiel C Coal
wb Węgiel brunatny Bc Brown coal
wk Węgiel kamienny Hdc Hard Coal
zc Zlepieniec Cgl Conglomerate

Nawierzchnie (warstwy konstrukcji nawierzchni – nie grunty, bez interpretacji geotechnicznej)

Skrót Nazwa Symbol ISO/EN Nazwa EN
asf Nawierzchnia asfaltowa Mg Asphalt surface course
asw Warstwa wiążąca asfaltowa Mg Asphalt binder course
pbba Podbudowa z betonu asfaltowego Mg Asphalt concrete base
pbkl Podbudowa z kruszywa łamanego Mg Crushed aggregate base
pbkn Podbudowa z kruszywa naturalnego Mg Natural aggregate base
pbs Podbudowa stabilizowana spoiwem Mg Bound (stabilised) base
pbpa Podbudowa z piasku otoczonego asfaltem Mg Asphalt-coated sand base
kbr Kostka brukowa Mg Paving setts
kch Kostka chodnikowa Mg Concrete paving blocks
tr Trylinka Mg Hexagonal concrete paving slabs (trylinka)
bet Beton Mg Concrete

Barwy

Skróty barw (w nawiasie zapis bez polskich znaków, też akceptowany): b – biała; br – brązowa; brcz – brązowo-czarna; brsz – brązowo-szara; bru – brunatny; brż(brz) – brązowo-żółta; cbr – ciemno-brązowa; csz – ciemno-szara; cz – czarna; cż – ciemno-żółta; jbr – jasno-brązowa; jbrsz – jasno-brązowo-szara; jbrż(jbrz) – jasno-brązowo-żółta; jsz – jasno-szara; jszbr – jasno-szaro-brązowa; jszż – jasno-szaro-żółta; jż(jz) – jasno-żółta; jżbr(jzbr) – jasno-żółto-brązowa; rdz – rdzawa; sz – szara; szbr – szaro-brązowa; szż(szz) – szaro-żółta; ż(z) – żółta; żbr(zbr) – żółto-brązowa; ższ(zsz) – żółto-szara; nb – niebieska; czer – czerwona; ziel – zielona. Barwy własne dodasz w zakładce „Zlecenie”, sekcja „Własne barwy gruntów” („Barwy spoza standardowej listy, podpowiadane w kolumnie „Barwa””) – pojawiają się na początku listy z dopiskiem „(własna)”. W polu barwy możesz też wpisać dowolną pełną nazwę spoza listy.

Wilgotność i stan gruntu (PN-B-02480:1986)

Wilgotność Opis EN
s suchy dry
mw mało wilgotny damp
w wilgotny moist
m mokry wet
nw nawodniony saturated
Stan Opis Grupa EN
b.ln bardzo luźny (IDI_D < 15 %, PN-EN ISO 14688-2) niespoiste very loose
ln luźny niespoiste loose
szg średnio zagęszczony niespoiste medium dense
zg zagęszczony niespoiste dense
bzg bardzo zagęszczony niespoiste very dense
pł płynny spoiste very soft
b.mpl bardzo miękkoplastyczny spoiste –
mpl miękkoplastyczny spoiste soft
pl plastyczny spoiste firm
tpl twardoplastyczny spoiste stiff
pzw półzwarty spoiste very stiff
zw zwarty spoiste hard

Zapis złożony: tpl/pl – „twardoplastyczny/plastyczny” (na pograniczu dwóch sąsiednich stanów tej samej grupy), zg//szg – „zagęszczony przewarstwiony średnio zagęszczonym”.

Rdzenie (TCR, SCR, RQD, FI)

Definicje wg BS 5930:2015+A1:2020 i ISO 14689:2017 (RQD wg Deere 1964 i ISRM 1978), gdzie LL – długość biegu (marszu) rdzeniowania:

TCR=długosˊcˊ odzyskanego rdzenia (lity i rozkruszony)L⋅100%TCR = \frac{\text{długość odzyskanego rdzenia (lity i rozkruszony)}}{L} \cdot 100\%

SCR=∑długosˊci kawałkoˊw rdzenia litego o pełnym przekrojuL⋅100%SCR = \frac{\sum \text{długości kawałków rdzenia litego o pełnym przekroju}}{L} \cdot 100\%

RQD=∑długosˊci kawałkoˊw rdzenia litego≥100 mm (wzdłuz˙ osi)L⋅100%RQD = \frac{\sum \text{długości kawałków rdzenia litego} \geq 100\ \text{mm (wzdłuż osi)}}{L} \cdot 100\%

FIFI – wskaźnik spękania: liczba naturalnych spękań na 1 m rdzenia litego [1/m].

Z definicji RQD≤SCR≤TCR≤100%RQD \le SCR \le TCR \le 100\% – program sprawdza te nierówności wśród podanych wartości. Na karcie w trybie słupków pełna szerokość słupka odpowiada 100 % dla TCR, SCR i RQD oraz max⁡(10,FImax)\max(10, FI_{max}) dla FI.

Profil wietrzeniowy i wytrzymałość skały

Stopnie zwietrzenia masywu skalnego wg PN-EN ISO 14689-1:2006 (ISO 14689-1:2003):

Stopień Określenie EN
0 świeży fresh
1 słabo zwietrzały slightly weathered
2 średnio zwietrzały moderately weathered
3 silnie zwietrzały highly weathered
4 całkowicie zwietrzały completely weathered
5 grunt rezydualny residual soil

Klasy wytrzymałości na jednoosiowe ściskanie σc\sigma_c (EN ISO 14689-1:2003 tab. 5, ISO 14689:2017; oznaczenia wg ISRM 1981):

Klasa Określenie σc\sigma_c [MPa]
R0 skrajnie słaba < 1
R1 bardzo słaba 1–5
R2 słaba 5–25
R3 średnio wytrzymała 25–50
R4 wytrzymała 50–100
R5 bardzo wytrzymała 100–250
R6 skrajnie wytrzymała > 250

Rozstaw nieciągłości (EN ISO 14689-1:2003 tab. 7): ≥ 2000 mm skrajnie duży, ≥ 600 mm bardzo duży, ≥ 200 mm duży, ≥ 60 mm średni, ≥ 20 mm mały, ≥ 6 mm bardzo mały, < 6 mm skrajnie mały. Określenia polskie stopni i klas są tłumaczeniem roboczym tekstu normy.

SPT – liczba uderzeń i stan gruntu

Liczba uderzeń SPT to suma uderzeń na drugie i trzecie 15 cm wpędu (pierwsze 15 cm to wpęd wstępny):

N30=N15−30+N30−45N_{30} = N_{15-30} + N_{30-45}

Wartość znormalizowana do 60 % energii teoretycznej:

N60=N30⋅Er60N_{60} = \frac{N_{30} \cdot E_r}{60}

gdzie ErE_r – sprawność energetyczna sprzętu [%] (domyślnie 60 %, ustawienie organizacji „korelacja SPT”).

Stan gruntu wyznaczany jest interpolacją liniową tabeli korelacji organizacji, dla grupy gruntu w środku badanego odcinka (głębokość początku + 0,225 m): dla gruntów niespoistych i nasypów – ID(N60)I_D(N_{60}), dla spoistych i organicznych – IL(N60)I_L(N_{60}). Poza zakresem tabeli przyjmowana jest wartość skrajna. Tabele domyślne (wartości orientacyjne – IDI_D wg Terzaghi–Peck, ILI_L – przybliżenie; organizacja powinna je zweryfikować):

N60N_{60} 0 4 10 30 50 80
IDI_D 0 0,15 0,35 0,65 0,85 1,0
N60N_{60} 0 2 4 8 15 30
ILI_L 1,0 0,75 0,50 0,25 0 −0,25

Skale stanu nad wykresem karty SPT (progi):

  • IDI_D: 0,15 / 0,33 / 0,67 / 0,80 → b.ln, ln, szg, zg, bzg (bardzo luźny < 0,15 wg PN-EN ISO 14688-2, pozostałe progi wg PN),
  • ILI_L: 1 / 0,5 / 0,25 / 0 → pł, mpl, pl, tpl, pzw/zw (wg PN-B-02480; pzw i zw rozróżnia wilgotność, nie ILI_L).

Oś wykresu SPT kończy się na max⁡(50,⌈Nmax/10⌉⋅10)\max\left(50, \lceil N_{max}/10 \rceil \cdot 10\right).

Likwidacja otworu wg reguł

Gdy pole „Likwidacja otworu” jest puste, program wyznacza odcinki zasypu z reguł organizacji (podręcznik GIMSGEO nie podaje algorytmu – reguły są edytowalne w ustawieniach organizacji):

  1. Warstwa wierzchnia – od 0 do grubości warstwy wierzchniej (domyślnie 0,3 m, „urobek (gleba)”).
  2. Uszczelnienie strefy zwierciadła – od (najpłytsze zwierciadło − 0,5 m) do zwierciadła, materiał domyślny „bentonit” (gdy reguła włączona i zwierciadło jest powyżej dna).
  3. Pozostałe odcinki – materiał wg grupy gruntu warstwy:
Grupa gruntu Materiał domyślny
Grunty spoiste korek iłowy
Grunty niespoiste urobek piaszczysty
Grunty organiczne urobek
Nasypy urobek
Skały zaczyn cementowo-bentonitowy
Nawierzchnie urobek

Sąsiednie odcinki z tym samym materiałem są scalane. Odcinki wpisane ręcznie w otworze mają pierwszeństwo przed regułami.

Typowe problemy

Komunikat / objaw Przyczyna Co zrobić
„Brak zdefiniowanych warstw – nie można wygenerować karty” otwór bez warstw z symbolem dodaj warstwy
„Brak warstw do wyświetlenia” w „Podglądzie PDF” żaden symbol nie jest rozpoznany popraw symbole (ostrzeżenie „Nieznany symbol gruntu – warstwa nie pojawi się na profilu”)
Warstwa nie rysuje się na profilu nieznany symbol główny albo brak stropu („Brak głębokości – ten wiersz nie zostanie zapisany”) popraw symbol, wpisz strop
Ostatnia warstwa ma 2 m miąższości brak wiersza końca otworu dopisz wiersz z samą głębokością dna
„Głębokość powinna być większa niż w poprzedniej warstwie” stropy nie rosną popraw kolejność głębokości
Pole serii zaznaczone na czerwono błędny zapis (np. brak nawiasu, zła liczba wartości) otwórz edytor tabelaryczny albo popraw tekst wg przykładu; na karcie pole jest pomijane
„Współrzędne wyglądają na zamienione (X ↔ Y) dla układu …” X i Y zamienione zamień wartości
„ULDK: brak działki w tym punkcie (sprawdź współrzędne i układ)” punkt poza działką lub zły układ sprawdź współrzędne i układ zlecenia
„Zapisano lokalnie” przy wskaźniku zapisu brak sieci zmiany zsynchronizują się same (rozdział Praca w terenie)
„Ktoś inny zmienił ten otwór – rozstrzygnij konflikt” równoczesna edycja „Rozstrzygnij konflikt” w nagłówku otworu
„Błąd tworzenia otworu”, „Błąd usuwania otworu”, „Błąd zapisu otworu”, „Nie udało się zapisać otworu: …” błąd serwera spróbuj ponownie; sprawdź połączenie
„Tylko przeglądanie – zmiany nie są zapisywane. Rolę „Edytor” nadaje administrator organizacji.” rola „Tylko przeglądanie” poproś administratora o rolę „Edytor”
„Kopia otworu utworzona, ale nie wszystkie serie skopiowano” błąd przy kopiowaniu serii własnych sprawdź serie w kopii i dodaj brakujące