15. Inklinometry
Opracowanie pomiarów inklinometrycznych – sumy kontrolne, odkształcenia, przemieszczenia całkowite względem pomiaru referencyjnego, wypadkowa i jej kierunek, wykresy w czasie, karta wyników i mapa kierunków przemieszczeń w DXF.
W aplikacji: Sondowania → Inklinometry
Wstęp
Moduł Inklinometry służy do opracowania pomiarów w rurach inklinometrycznych: monitoringu osuwisk, skarp, wykopów, ścian oporowych i nasypów. Dla każdego inklinometru wprowadzasz serię pomiarów (każdy z inną datą), a program liczy dla każdej głębokości:
- sumy kontrolne , – kontrola jakości odczytu,
- odkształcenia , i ich przyrosty , względem pomiaru referencyjnego,
- przemieszczenia całkowite , (sumowane od dołu lub od góry rury),
- przyrosty przemieszczeń całkowitych , względem pomiaru referencyjnego,
- wypadkową przemieszczenia i jej azymut,
- przebieg przemieszczeń w czasie (Timeplot) na wybranych głębokościach.
Wyniki trafiają na kilkustronicową kartę (PDF, DXF, SVG, PNG) oraz – zbiorczo dla wszystkich inklinometrów zlecenia – na mapę kierunków przemieszczeń w DXF. Metodyka obliczeń odpowiada podręcznikowi GIMSGEO (rozdział „Inklinometry”).
Skąd moduł bierze dane:
- otwory wiertnicze zlecenia – do wyboru „Otwór referencyjny”, którego profil litologiczny jest rysowany obok wykresów przemieszczeń (zob. Otwory wiertnicze);
- zlecenie – temat, zleceniodawca, inwestor, układ współrzędnych i wysokości, dane administracyjne na stronie parametrów karty;
- poziomy charakterystyczne z sekcji „Lokalizacja” – rysowane na wykresach głębokościowych.
Dokąd oddaje dane: inklinometr ze współrzędnymi jest punktem badania zlecenia (lista badań do wyboru lokalizacji, eksport pliku projektu), a kontrola danych pojawia się na stronie „Weryfikacja danych” w grupie „Inklinometry”.
Uwaga. W kodzie modułu nie ma obliczania prędkości przemieszczeń (mm/dobę). Przebieg w czasie pokazują tylko wykresy Timeplot na karcie.
Moduł otwierasz z menu zlecenia: „Sondowania → Inklinometry”. Na górze ekranu może pojawić się podpowiedź modułu („Pierwszy pomiar to pomiar referencyjny – kolejne porównywane są właśnie z nim.” itd.) – zamkniesz ją przyciskiem „Nie pokazuj ponownie”.
Układ ekranu

- „Dodaj” – tworzy nowy inklinometr o nazwie „INK-n” (n = liczba istniejących + 1) z wartościami domyślnymi: azymut 0°, stała sondy C = 25000, krok L = 0,5 m, przemieszczenia „Sumowane od dołu”, bez pomiarów.
- Lista inklinometrów – nazwa, pod nią liczba pomiarów („5 pomiarów”). Trójkąt ostrzegawczy oznacza uwagi walidacji (szczegóły w edytorze). Po najechaniu na pozycję pojawiają się menu „⋯” (z poleceniem „Kopiuj / przenieś do zlecenia…”) i kosz „Usuń”. Nad listą można szukać po nazwie i filtrować („Wszystkie”, „Z uwagami”, „Bez statusu”).
- „Nazwa” – nazwa inklinometru (pojawia się w nagłówku karty i w nazwie pliku). Obok etykieta rodzaju „inklinometr”.
- „Status badania” – „Bez statusu”, „Projektowane”, „Surowe dane”, „Przetwarzane”, „Zaakceptowane”, „Archiwalne”.
- „Kopiuj z istniejącego” – kopiuje wybrane sekcje danych z innego inklinometru tego zlecenia (widoczne, gdy w zleceniu są co najmniej dwa inklinometry); opis niżej.
- „Mapa kierunków DXF” z trzema polami po lewej – eksport mapy wektorów przemieszczeń wszystkich inklinometrów zlecenia (opis w sekcji Mapa kierunków przemieszczeń (DXF)).
- „Historia” – historia zmian inklinometru z możliwością przywrócenia wcześniejszej wersji. Obok wskaźnik autozapisu – zmiany zapisują się same.
- Lista uwag – komunikaty walidacji (zob. Typowe problemy).
- Panel wyników (po prawej) – „Ostatni pomiar: …”, „Maks. przemieszczenie: … mm na z = … m (azymut …°)” – największa wypadkowa ostatniego pomiaru, jej głębokość i kierunek – oraz „Liczba pomiarów”. Gdy nie ma pomiarów: „Brak pomiarów.”
- „Podgląd PDF” – podgląd karty bieżącego inklinometru (nieaktywny, gdy brak pomiarów).
- „Generuj karty…” – generator kart wielu inklinometrów naraz.
- „Kopiuj / przenieś…” – kopiowanie lub przenoszenie inklinometrów widocznych na liście (wg filtru) do innego zlecenia.
- „Kosz” – usunięte inklinometry; można je przywrócić przez 30 dni.
Usunięcie inklinometru (kosz przy pozycji listy) wymaga potwierdzenia: „Usunąć: INK-1?” – „Pozycja trafi do kosza. Możesz ją przywrócić przez 30 dni.”
Wprowadzanie danych
Edytor ma sekcje: „Dane ogólne” (z podsekcją „Lokalizacja”), „Sonda i obliczenia”, „Pomiary (n)”, „Raport” oraz „Zdjęcia z terenu”. Każda zmiana od razu przelicza panel wyników i kartę.
Dane ogólne

- „Data” – data badania (instalacji / pomiaru zerowego).
- „Operator” – wykonawca pomiaru; podpowiedzi ze słownika organizacji.
- „Nadzór” – osoba nadzorująca; podpowiedzi ze słownika.
- „Otwór referencyjny” – otwór, którego profil litologiczny jest rysowany na stronie „Przemieszczenia całkowite” karty, między wykresami CDA i CDB.
- „Uwagi” – dowolny tekst.
| Pole | Jednostka | Opis | Uwagi |
|---|---|---|---|
| „Data” | data | data badania | brak daty → ostrzeżenie „Brak daty badania” |
| „Operator” | tekst | wykonawca | słownik incl.operators; brak → „Nie podano operatora” |
| „Nadzór” | tekst | nadzór | słownik incl.supervisors |
| „Otwór referencyjny” | lista | otwór zlecenia lub „— brak —” | nazwa trafia też do „Otwór referencyjny:” w parametrach karty |
| „Uwagi” | tekst | notatki | – |
Lokalizacja

- „Szerokość geograficzna” – φ w stopniach dziesiętnych lub w zapisie stopnie-minuty-sekundy (np. 52°18′40″N).
- „Długość geograficzna” – λ jak wyżej. Po wpisaniu przeliczane na X/Y układu zlecenia.
- „Wybierz na mapie” – okno „Wybierz lokalizację”: kliknij miejsce badania, X/Y zostaną przeliczone do układu zlecenia.
- „Moja lokalizacja (GPS)” – współrzędne z lokalizacji urządzenia.
- „Działka z ULDK” – numer działki, obręb, gmina, powiat i województwo z usługi ULDK (GUGiK) dla wpisanych X/Y (aktywne, gdy X i Y są wypełnione).
- „X [układ]” – współrzędna X w układzie zlecenia (np. „X [WGS84]”).
- „Y [układ]” – współrzędna Y.
- „Rzędna [m n.p.m.]” – rzędna głowicy inklinometru; służy też do przeliczania poziomów charakterystycznych podanych rzędną.
- „Województwo” – lista województw; dalej „Powiat”, „Gmina”, „Miasto / miejscowość”, „Numer działki”, „Właściciel działki”.
- „Kilometraż” – dla obiektów liniowych (np. „1+123”); obok „Dodatkowe informacje”.
- „Dodaj poziom charakterystyczny” – dodaje wiersz poziomu: „Odniesienie” („głębokość” albo „rzędna”), „Wartość [m]”, „Opis” (np. niweleta), „Kolor”, przycisk „Usuń poziom”. Poziomy rysują się przerywaną linią w swoim kolorze na wykresach głębokościowych karty.
| Pole | Jednostka | Opis | Uwagi |
|---|---|---|---|
| „X [układ]”, „Y [układ]” | m (lub ° w WGS84) | współrzędne inklinometru | brak → „Brak współrzędnych – badanie nie pojawi się na mapie ani w przekrojach”; potrzebne do mapy kierunków DXF |
| „Rzędna [m n.p.m.]” | m n.p.m. | rzędna głowicy | brak lub 0 → „Rzędna nie została wypełniona” |
| „Województwo”, „Powiat”, „Gmina” | tekst | dane administracyjne | na karcie; gdy puste – z danych zlecenia |
| „Miasto / miejscowość”, „Numer działki”, „Właściciel działki”, „Dodatkowe informacje” | tekst | opis lokalizacji | „Miejscowość:” na karcie pochodzi z danych zlecenia |
| „Kilometraż” | tekst | pikietaż | – |
| „Poziomy charakterystyczne” | m | poziomy rysowane na wykresach | rzędna przeliczana na głębokość od rzędnej badania |
Sonda i obliczenia

- „Azymut osi A+ [°]” – kąt od północy do dodatniego kierunku osi A (zgodnie z ruchem wskazówek zegara). Zwykle oś A+ ustawia się w kierunku spodziewanego ruchu (w dół zbocza).
- „Stała sondy C” – stała przetwornika sondy (z metryki urządzenia).
- „Krok pomiarowy L [m]” – odległość między kolejnymi odczytami (długość bazy sondy).
- „Pomiar referencyjny” – data pomiaru zerowego, względem którego liczone są przyrosty i . Lista zawiera wszystkie daty pomiarów; domyślnie najwcześniejszy pomiar.
- „Przemieszczenia” – kierunek sumowania odkształceń: „Sumowane od dołu” (dół rury nieruchomy – typowe, gdy rura jest zakotwiona poniżej strefy ruchu) albo „Sumowane od góry” (nieruchoma głowica, np. pomierzona geodezyjnie).
| Pole | Jednostka | Opis | Uwagi |
|---|---|---|---|
| „Azymut osi A+ [°]” | ° | azymut dodatniej osi A | domyślnie 0; oś B+ leży 90° w prawo (zgodnie z ruchem wskazówek zegara) od A+ |
| „Stała sondy C” | – | stała sondy | domyślnie 25000; musi być > 0 |
| „Krok pomiarowy L [m]” | m | krok pomiarowy | domyślnie 0,5; musi być > 0 |
| „Pomiar referencyjny” | data | pomiar zerowy | domyślnie najwcześniejszy; zawsze drukowany na karcie |
| „Przemieszczenia” | – | „Sumowane od dołu” / „Sumowane od góry” | domyślnie „Sumowane od dołu” |
Pola liczbowe zatwierdzają się po wyjściu z pola. Przecinek i kropka dziesiętna są równoważne. Gdy C lub L nie są dodatnie, obliczenia nie są wykonywane i pojawia się błąd „Brak stałej sondy lub kroku pomiarowego”.
Pomiary

- „Pomiar” – wybór edytowanego pomiaru (daty w kolejności chronologicznej). Po otwarciu inklinometru wybrany jest ostatni pomiar.
- „Data nowego pomiaru” – data dla „Dodaj pomiar” (domyślnie dzisiejsza).
- „Dodaj pomiar” – dodaje pomiar z podaną datą. Nowy pomiar dziedziczy głębokości z ostatniego (kolumna z wypełniona, odczyty puste). Gdy pomiar z tą datą już istnieje – komunikat „Pomiar z tą datą już istnieje”.
- „Usuń” – usuwa wybrany pomiar (bez potwierdzenia; można go odzyskać przez „Historia”). Usunięty pomiar znika też z listy pomiarów do druku.
- „Pierwsze przejście” – „1. przejście: A+” albo „1. przejście: A−”: kierunek, w którym sonda była wprowadzona przy pierwszym przejściu. Dotyczy tylko importu pliku („Wgraj pomiar”).
- „Wgraj pomiar” – wczytuje odczyty z pliku
.csv,.txtlub.datdo wybranego pomiaru (zastępuje jego dotychczasowe wiersze). Po imporcie: „Wczytano n głębokości”. - Tabela odczytów – kolumny „z [m]”, „A+”, „A−”, „B+”, „B−”; numer wiersza „#” i kosz „Usuń wiersz n” w każdym wierszu. Ostatni, pusty wiersz (ze znakiem „+”) dopisuje nowy.
- Podpowiedź – „Zaznacz komórkę i wklej (Ctrl+V) blok z Excela. Enter – edycja, strzałki – nawigacja.” Obok liczba wierszy.
- „Wyczyść” – usuwa wszystkie wiersze wybranego pomiaru.
| Kolumna | Jednostka | Opis | Uwagi |
|---|---|---|---|
| „z [m]” | m | głębokość odczytu od głowicy | wiersze sortowane rosnąco przy obliczeniach |
| „A+” | jednostki odczytu | odczyt w kierunku osi A+ (przejście 1 lub 2) | odczyt w postaci |
| „A−” | j.o. | odczyt w kierunku A− (sonda obrócona o 180°) | – |
| „B+” | j.o. | odczyt w kierunku B+ | – |
| „B−” | j.o. | odczyt w kierunku B− | – |
Wiersz bierze udział w obliczeniach tylko wtedy, gdy wszystkie pięć wartości jest liczbami. Głębokości pomiaru, których nie ma w pomiarze referencyjnym, są pomijane (porównanie po z z dokładnością do 1 mm).
Obsługa tabeli z klawiatury: strzałki i Tab – przejście między komórkami; Enter lub F2 – edycja; Delete/Backspace – wyczyszczenie komórki; wpisanie znaku – rozpoczęcie edycji. Blok skopiowany z Excela wkleja się od zaznaczonej komórki, dopisując brakujące wiersze („Wklejono n nowych wierszy”).
Format pliku pomiaru
Każdy wiersz pliku: z; odczyt1; odczyt2; odczyt3; odczyt4 – kolejno A (1. przejście), A (2. przejście), B (1. przejście), B (2. przejście).
- Separator: średnik lub tabulator; gdy ich nie ma – spacje; sam przecinek tylko wtedy, gdy nie ma żadnego innego separatora (wtedy liczby z kropką).
- Przecinek dziesiętny w komórce jest zamieniany na kropkę.
- Wiersze z mniej niż pięcioma liczbami (nagłówki, komentarze) są pomijane.
- Przy „1. przejście: A+”: odczyt1 → A+, odczyt2 → A−, odczyt3 → B+, odczyt4 → B−. Przy „1. przejście: A−” pary są zamieniane: odczyt1 → A−, odczyt2 → A+, odczyt3 → B−, odczyt4 → B+.
Przykład (z testów programu), import z „1. przejście: A−”:
z;A1;A2;B1;B2
0,5;120;-118;40;-42
1.0 100 -98 30 -31
daje wiersze: z = 0,5 m: A+ = −118, A− = 120, B+ = −42, B− = 40; z = 1,0 m: A+ = −98, A− = 100, B+ = −31, B− = 30.
Gdy w pliku nie ma żadnego poprawnego wiersza: „Nie znaleziono wierszy „z; A; A; B; B” w pliku”.
Raport

- „Pomiary do druku (referencyjny zawsze)” – pole wyboru przy każdej dacie. Gdy żadna data nie jest odznaczona, drukowane są wszystkie pomiary. Pomiar referencyjny jest drukowany zawsze, nawet odznaczony.
- „Timeplot – głębokości [m] (rozdzielone średnikiem)” – głębokości wykresów przemieszczeń w czasie, np.
1; 4; 8. Separator: średnik lub spacja. Na karcie rysowane są najwyżej cztery pierwsze głębokości; dla każdej brana jest najbliższa głębokość pomiaru. - Tabela „Wykres” – pole wyboru włącza lub ukrywa wykres na karcie: „CDA [mm]”, „CDB [mm]”, „Wypadkowa [mm]”, „CSA”, „CSB”, „IDA [mm]”, „IDB [mm]”.
- „min” – minimum osi wartości (puste = „auto”).
- „max” – maksimum osi (puste = „auto”).
- „podziałka” – odstęp linii siatki (puste = „auto”; ignorowana, gdy dałaby więcej niż 40 działek).
- „Głębokość wykresów [m]” – głębokość, do której rysowane są wykresy (puste = „auto”: najgłębszy odczyt zaokrąglony w górę do pełnego metra).
- Strony karty – „Strona z parametrami”, „Przemieszczenia całkowite”, „Sumy kontrolne i Timeplot”, „Tabela wyników”. Odznaczona strona nie jest drukowana (gdy odznaczysz wszystkie, drukowane są wszystkie).
- „Przywróć domyślne” – czyści wszystkie ustawienia układu raportu (wykresy, osie, głębokość, strony).
- „Zdjęcia z terenu” – zwijana sekcja zdjęć badania (z datą i współrzędnymi z EXIF albo z lokalizacji telefonu).
Pod tabelą jest przypomnienie: „Osie wykresów są symetryczne: zakres ±max (z większej z wartości |min| i |max|).” Oś każdego wykresu profilu jest zawsze symetryczna względem zera: jeśli wpiszesz min = −10 i max = 25, oś obejmie ±25.
| Pole | Jednostka | Opis | Uwagi |
|---|---|---|---|
| „Pomiary do druku …” | – | daty drukowane na wykresach | puste = wszystkie; referencyjny zawsze |
| „Timeplot – głębokości [m] …” | m | głębokości wykresów w czasie | najwyżej 4 na karcie |
| min / max | jak wykres | zakres osi | symetryczny ±max(|min|, |max|) |
| podziałka | jak wykres | krok siatki | ≤ 40 działek, inaczej automatyczna |
| „Głębokość wykresów [m]” | m | zakres głębokości wykresów | wpisana wartość pokazuje się też jako „Głębokość badania [m]” na karcie |
Kopiowanie z innego inklinometru

„Kopiuj z istniejącego” otwiera okno o tej nazwie: „Skopiowane sekcje zastąpią aktualnie wprowadzone dane tego badania.” Wybierz „Źródło danych” (inny inklinometr) i zaznacz sekcje („Wszystko” zaznacza wszystkie):
| Sekcja | Co jest kopiowane |
|---|---|
| „Dane ogólne (data, operator, nadzór, uwagi, otwór referencyjny, status)” | data, operator, nadzór, uwagi, otwór referencyjny, status |
| „Lokalizacja (współrzędne, rzędna, dane administracyjne, poziomy charakterystyczne)” | X, Y, rzędna, kilometraż, dane administracyjne, działka, poziomy charakterystyczne |
| „Parametry badania (sonda, ustawienia interpretacji)” | azymut, C, L, pomiar referencyjny, kierunek sumowania, układ raportu |
| „Wyniki pomiarów” | wszystkie pomiary, pomiary do druku, głębokości Timeplot |
Domyślnie zaznaczone są „Dane ogólne” i „Lokalizacja”. „Kopiuj” zatwierdza („Skopiowano dane z …”), „Anuluj” zamyka okno.
Uwaga. „Parametry badania” obejmują też datę „Pomiar referencyjny” – po skopiowaniu samych parametrów, bez wyników, data może nie pasować do pomiarów tego inklinometru. Sprawdź pole „Pomiar referencyjny”.
Generowanie kart
Podgląd PDF

- Karta – strony karty bieżącego inklinometru, odświeżane na bieżąco.
- „Edytor” – powrót do edytora.
- „Nr załącznika” – wzorzec numeru: tekst stały (np. „2” – każda karta ma nr 2) lub ze zmienną w znakach dolara („2.c” → 2.4c, 2.5c, … dla kolejnych kart w kolejności nazw). Pod polem: „Ta karta: …”.
- „Język karty” – język opisów karty (polski / angielski).
- „Skala szarości” – karta bez kolorów.
- „Wydruk eko” – „bez wypełnień barwnych – kontury i szrafury”.
- „PDF” – pobranie karty w PDF (plik
inklinometr_<nazwa>…). - „DXF (CAD)” – karta jako rysunek DXF.
- „SVG” – „Grafika wektorowa – do edycji i wstawienia w raport”.
- „PNG” – „Obraz 300 dpi”.
Generator kart wielu inklinometrów

- „Zaznacz wszystkie (n/n)” – zaznacza wszystkie widoczne inklinometry (Shift + klik zaznacza zakres).
- „Grupa danych” – filtr listy („Wszystkie badania” lub zapisany zestaw).
- Lista inklinometrów – pole wyboru, nazwa, ikona uwag i numer kolejny karty. Na liście są tylko inklinometry z co najmniej jednym pomiarem.
- „Nazwa nowego zestawu” z przyciskiem „Zapisz zestaw” – zapamiętuje zaznaczenie pod nazwą.
- „Nr załącznika” – wzorzec numeracji jak w podglądzie.
- „Przypisz numery na stałe” – tworzy „Wykaz załączników” z ustalonymi numerami (wtedy karty powstają w kolejności wykazu, a nie nazw).
- „Spis załączników (xlsx)” – arkusz ze spisem załączników.
- „Język kart” – polski / angielski.
- „Wydruk” – „Kolorowy”, „Skala szarości”, „Eko – bez wypełnień barwnych”.
- „DXF” – karty zaznaczonych inklinometrów w DXF.
- „PDF (n)” – jeden plik PDF z kartami n zaznaczonych inklinometrów.
„Zamknij” zamyka okno.
Mapa kierunków przemieszczeń (DXF)

- „Skala wektora” (domyślnie 1000) – 1 mm przemieszczenia = skala/1000 m na mapie. Przy 1000 wektor 10 mm ma na mapie 10 m.
- „Czcionka opisu” (domyślnie 2) – wysokość opisu w metrach (jednostkach rysunku).
- „Głębokość wektora” (puste – „z maks.”) – głębokość, dla której brany jest wektor (najbliższa głębokość pomiaru). Puste pole: miejsce największej wypadkowej.
- „Mapa kierunków DXF” – pobiera plik
inklinometry_kierunki.dxf.
Dla każdego inklinometru zlecenia, który ma współrzędne X, Y i pomiary, program bierze ostatni pomiar i rysuje:
| Warstwa | Element | Kolor ACI |
|---|---|---|
| INKLINOMETRY | okrąg w miejscu inklinometru, promień 0,3 × wysokość opisu | 7 |
| WEKTORY | linia od punktu w kierunku azymutu wypadkowej, długość = wypadkowa [m] × skala; grot z dwóch odcinków (0,8 × wysokość opisu) | 1 (czerwony) |
| OPISY | nazwa inklinometru (wysokość opisu) | 7 |
| OPISY | „wypadkowa mm / azymut° (z = głębokość m)”, np. „38.4 mm / 149° (z = 0.5 m)” (0,75 × wysokość opisu) | 5 |
Współrzędne są przeliczane do płaskich układu zlecenia; w DXF oś X = wschód, Y = północ. Inklinometry bez współrzędnych lub pomiarów są pomijane („Pominięto n inklinometrów bez współrzędnych lub pomiarów”). Gdy nie ma żadnego: „Brak inklinometrów ze współrzędnymi i pomiarami”.
Wskazówka. Pola mapy DXF nie mają widocznych etykiet – opis każdego pola pokazuje się po najechaniu kursorem.
Dane na karcie
Karta ma tytuł „Wyniki badania:” z nazwą inklinometru i numerem załącznika w nagłówku. Domyślnie składa się z czterech stron (każdą można wyłączyć w sekcji „Raport”).
Strona 1 – „Strona z parametrami”

| Blok | Wiersze |
|---|---|
| PARAMETRY PROJEKTU | „Temat:”, „Zleceniodawca:”, „Inwestor:” (z danych zlecenia) |
| PARAMETRY BADANIA | „Badanie:” (nazwa), „Pomiar referencyjny:”, „Ostatni pomiar:”, „Liczba pomiarów:”, „Głębokość badania [m]:”, „Krok pomiarowy [m]:”, „Stała sondy:”, „Azymut [°]:”, „Sumowanie przemieszczeń:” („od dołu” / „od góry”), „Otwór referencyjny:” |
| LOKALIZACJA | „Współrzędna X:”, „Współrzędna Y:”, „Rzędna:”, „Układ współrzędnych:”, „Układ wysokościowy:”, „Województwo:”, „Powiat:”, „Gmina:”, „Miejscowość:” |
| ORIENTACJA OSI POMIAROWYCH | rysunek przekroju rury z czterema rowkami, strzałką północy „N”, osiami „+A” i „+B” (czerwone) obróconymi o azymut, podpis „A+ = …°” |
„Głębokość badania” to najgłębszy odczyt zaokrąglony w górę do pełnego metra albo wartość „Głębokość wykresów [m]”, jeśli ją wpisano. „Krok pomiarowy” to odstęp dwóch pierwszych głębokości pomiaru referencyjnego (gdy jest tylko jedna – wartość L). Puste pola mają „—”.
Strona 2 – „Przemieszczenia całkowite”

| Element | Opis | Warunek |
|---|---|---|
| „CDA [mm]” | przyrost przemieszczenia całkowitego w osi A w funkcji głębokości; z lewej opis głębokości | wykres „CDA [mm]” włączony |
| profil litologiczny | warstwy otworu referencyjnego (kolor gruntu, symbol) w skali głębokości wykresów | wybrany „Otwór referencyjny” |
| „CDB [mm]” | jak wyżej, oś B | wykres „CDB [mm]” włączony |
| „Wypadkowa [mm]” | wykres „Wypadkowa [mm]” włączony | |
| „Kierunek przemieszczeń” | rzut z góry: koła co 25% promienia, kierunki (N), (S), (E), (W), przerywana oś „A+”, dla każdego pomiaru linia łącząca punkty (wypadkowa, azymut) wszystkich głębokości; podpis „r = … mm” (promień zewnętrznego koła) | zawsze |
| legenda | kolor i data każdego drukowanego pomiaru, referencyjny z dopiskiem „(pomiar ref.)” | zawsze |
| stopka | „D = L·[(+) − (−)]/(2C), L = … m, C = …; przemieszczenia sumowane od dołu/od góry; CD = AD − AD0 względem pomiaru referencyjnego.” | zawsze |
Kolory kolejnych pomiarów: czarny, niebieski, czerwony, zielony, fioletowy, pomarańczowy, morski, brązowy, różowy (potem od początku). Pomiar referencyjny ma – pionowa linia w zerze. Na wykresach głębokościowych są też poziomy charakterystyczne.
Strona 3 – „Sumy kontrolne i Timeplot”

| Element | Opis | Warunek |
|---|---|---|
| „CSA”, „CSB” | sumy kontrolne w osiach A i B (jednostki odczytu) | wykresy włączone |
| „IDA [mm]”, „IDB [mm]” | przyrosty odkształceń względem pomiaru referencyjnego | wykresy włączone |
| legenda | daty pomiarów | zawsze |
| „Przemieszczenia w czasie (Timeplot)” | do czterech wykresów „z = … m”: oś pozioma – daty pomiarów (proporcjonalnie do czasu), oś pionowa [mm] symetryczna; linie CDA (niebieska), CDB (zielona), „wypadkowa” (czerwona) z punktami pomiarów | wpisane głębokości Timeplot |
Strona 4 – „Tabela wyników”

Tabela „Wyniki pomiaru dd.mm.rrrr” dla ostatniego pomiaru:
| Kolumna | Znaczenie | Format |
|---|---|---|
| „z [m]” | głębokość | 2 miejsca po przecinku |
| „CSA”, „CSB” | sumy kontrolne | liczba całkowita |
| „DA”, „DB” | odkształcenia [mm] | 0,01 mm |
| „IDA”, „IDB” | przyrosty odkształceń [mm] | 0,01 mm |
| „ADA”, „ADB” | przemieszczenia całkowite [mm] | 0,01 mm |
| „CDA”, „CDB” | przyrosty przemieszczeń całkowitych [mm] | 0,01 mm |
| „Wyp.” | wypadkowa [mm] | 0,01 mm |
| „Azymut” | azymut wypadkowej | pełne stopnie |
Pod tabelą: „Odkształcenia, przemieszczenia i przyrosty w mm.” Tabela mieści najwyżej 62 głębokości (przy kroku 0,5 m – do 31 m); głębsze wiersze nie są drukowane.
W wersji angielskiej karty opisy są przetłumaczone („Test results:”, „Cumulative displacements”, „Survey results” itd.).
Interpretacja i obliczenia
Obliczenia wykonuje funkcja analyzeInclinometer (src/lib/inclinometer.ts). Pomiary są sortowane według daty. Do obliczeń biorą udział tylko pełne wiersze (z, A+, A−, B+, B−), posortowane według głębokości.
Oznaczenia:
| Symbol | Znaczenie | Jednostka |
|---|---|---|
| odczyty w kierunkach osi | jednostki odczytu sondy | |
| „Krok pomiarowy L [m]” | m | |
| „Stała sondy C” | – | |
| głębokość odczytu | m | |
| indeks | wartość z pomiaru referencyjnego | – |
| „Azymut osi A+ [°]” | ° |
1. Suma kontrolna
Przy sprawnej sondzie odczyty w dwóch przejściach różnią się znakiem, więc suma kontrolna jest bliska stałej (błąd zera sondy). Skoki na wykresie wskazują błędne odczyty, zabrudzony rowek lub złe ułożenie sondy.
2. Odkształcenie
Mnożnik 1000 zamienia metry na milimetry. Odkształcenie to boczne wychylenie odcinka rury o długości .
Przykład (z testów programu): m, , , :
3. Przyrost odkształceń
gdzie , – odkształcenie na tej samej głębokości w pomiarze referencyjnym.
4. Przemieszczenie całkowite
Odkształcenia sumuje się wzdłuż rury. Przy „Sumowane od dołu”:
Przy „Sumowane od góry”:
Suma obejmuje także odczyt na głębokości .
5. Przyrost przemieszczeń całkowitych
gdzie , – przemieszczenie całkowite na tej samej głębokości w pomiarze referencyjnym. To jest właściwe przemieszczenie rury od chwili pomiaru zerowego (wykresy „CDA”, „CDB”).
Przykład (z testów programu): w drugim pomiarze odczyty A w strefie m wzrosły o 250 (A+ o +250, A− o −250). Przyrost odkształcenia na odcinek: mm. Przy sumowaniu od dołu (odczyty co 0,5 m do 2 m): , mm, mm. Przy sumowaniu od góry: mm, mm.
6. Wypadkowa i jej kierunek
– azymut przemieszczenia od północy, zgodnie z ruchem wskazówek zegara, w zakresie 0–360°. Wzór zakłada, że oś B+ leży 90° w prawo od osi A+ (tak jak na rysunku „ORIENTACJA OSI POMIAROWYCH”). Przykład: przy ruch wyłącznie w kierunku A+ ma azymut 90° (wschód).
Panel wyników i mapa DXF pokazują wypadkową największą (lub na wybranej głębokości) w ostatnim pomiarze.
Uwaga. Gdy na danej głębokości nie ma przemieszczenia (), i w kolumnie „Azymut” tabeli wyników pojawia się sam azymut osi A+ (w danych demo INK-1: 135° poniżej 5 m). Taki azymut nie oznacza ruchu – czytaj go razem z kolumną „Wyp.”.
Przykład z danych demo (INK-1, ostatni pomiar 01.10.2024, ): na z = 0,5 m mm, mm, więc mm, .
7. Przemieszczenia w czasie (Timeplot)
Dla każdej głębokości z pola „Timeplot – głębokości [m]” program w każdym pomiarze bierze najbliższą głębokość odczytu i rysuje , i w funkcji daty. Oś czasu zaczyna się od najwcześniejszego pomiaru.
8. Osie wykresów
Oś wartości wykresu profilu jest symetryczna: zakres , gdzie = większa z wartości , wpisanych przez użytkownika, a gdy pola są puste – największa wartość bezwzględna z danych (co najmniej 1) zaokrąglona do „okrągłej” wartości. Promień wykresu kierunku przemieszczeń to „okrągła” wartość ≥ największej wypadkowej drukowanych pomiarów.
Interpretacja wyników
- Strefa ruchu – głębokość, na której wykres wyraźnie się załamuje (np. w danych demo INK-1 przy około 4–5 m). Powyżej rura przemieszcza się jako całość.
- Kierunek – azymut w strefie ruchu porównaj z kierunkiem spadku zbocza; wykres „Kierunek przemieszczeń” pokazuje, czy kierunek jest stały w czasie.
- Wiarygodność – sprawdź sumy kontrolne CSA, CSB (powinny być w przybliżeniu stałe z głębokością i między pomiarami) oraz przyrosty IDA, IDB (lokalne „szpilki” bez ciągłości to zwykle błąd odczytu, nie ruch).
- Kierunek sumowania – „od dołu” wymaga, by dół rury był w gruncie nieruchomym; jeśli rura nie sięga poniżej strefy ruchu, sumuj „od góry” i zmierz głowicę geodezyjnie.
Typowe problemy
Komunikaty walidacji wyświetlane nad edytorem, przy pozycji listy i na stronie „Weryfikacja danych”:
| Komunikat | Poziom | Przyczyna i co zrobić |
|---|---|---|
| „Brak stałej sondy lub kroku pomiarowego” | błąd | „Stała sondy C” lub „Krok pomiarowy L [m]” puste albo ≤ 0 – obliczenia nie są wykonywane. Wpisz wartości z metryki sondy. |
| „Tylko jeden pomiar – przemieszczenia wymagają co najmniej dwóch” | ostrzeżenie | jest tylko pomiar referencyjny; dodaj kolejny pomiar („Dodaj pomiar”). |
| „Brak wyników pomiarów – nie można wygenerować karty” | błąd | brak pomiarów; „Podgląd PDF” jest nieaktywny, a inklinometr nie trafia do generatora kart. |
| „Brak współrzędnych – badanie nie pojawi się na mapie ani w przekrojach” | ostrzeżenie | uzupełnij X, Y w „Lokalizacja”; bez nich inklinometr jest pomijany na mapie kierunków DXF. |
| „Rzędna nie została wypełniona” | ostrzeżenie | uzupełnij „Rzędna [m n.p.m.]”. |
| „Brak daty badania” | ostrzeżenie | uzupełnij „Data”. |
| „Nie podano operatora” | ostrzeżenie | uzupełnij „Operator”. |
Komunikaty podczas pracy:
| Komunikat | Co zrobić |
|---|---|
| „Pomiar z tą datą już istnieje” | zmień „Data nowego pomiaru” – każdy pomiar musi mieć inną datę. |
| „Nie znaleziono wierszy „z; A; A; B; B” w pliku” | plik nie ma wierszy z pięcioma liczbami; sprawdź separator i format (zob. Format pliku pomiaru). |
| „Brak inklinometrów ze współrzędnymi i pomiarami” | żaden inklinometr nie ma jednocześnie X, Y i pomiarów – uzupełnij lokalizację. |
| „Pominięto n inklinometrów bez współrzędnych lub pomiarów” | mapa powstała, ale bez części inklinometrów. |
Inne sytuacje:
- Wykres CD ma skok na głębokości, której brakuje w jednym z pomiarów. Program porównuje tylko głębokości obecne w pomiarze referencyjnym, ale sumę referencyjną liczy ze wszystkich jego głębokości. Gdy w pomiarze bieżącym brakuje odczytu (albo wiersz jest niepełny), suma i obejmują różne odcinki i jest przesunięte. Uzupełnij brakujące odczyty, tak by wszystkie pomiary miały te same głębokości (do weryfikacji, czy to zamierzone).
- Nowy pomiar bez odczytów – „Dodaj pomiar” tworzy pomiar z samymi głębokościami. Dopóki nie wpiszesz odczytów, jest on „ostatnim pomiarem” bez wyników: panel wyników nie pokazuje maksimum, tabela wyników na karcie jest pusta, a mapa DXF pomija inklinometr.
- Usunięto pomiar referencyjny – obliczenia przyjmą wtedy najwcześniejszy pomiar, ale pole „Pomiar referencyjny” może nadal pamiętać usuniętą datę. Wybierz pomiar referencyjny ponownie.
- Wszystkie krzywe przesunięte w jedną stronę – sprawdź „Pierwsze przejście” przy imporcie: zamiana A+ i A− odwraca znak odkształceń.
- Kierunek wypadkowej niezgodny z terenem – sprawdź „Azymut osi A+ [°]” i czy oś B+ jest 90° zgodnie z ruchem wskazówek zegara od A+.