36. Zestawienie badań
Jedna tabela z danymi ogólnymi wszystkich badań wybranego rodzaju – edycja w miejscu, operacje zbiorcze na współrzędnych, rzędnych i nazwach, kontrola współrzędnych, mapa, kosz, wielkości warstwowe oraz eksport CSV, AGS4 i DXF 3D.
W aplikacji: Zestawienie badań
Wstęp
Moduł „Zestawienie badań” pokazuje w jednej tabeli dane ogólne (metryczkę) wszystkich badań jednego rodzaju w zleceniu: nazwę, status, współrzędne, rzędną, datę, wykonawców, lokalizację administracyjną i kilometraż. Odpowiada części „Edytor danych” / „Zestawienie” programu GIMSGEO: zamiast otwierać każde badanie z osobna, poprawiasz dane wielu badań naraz – wpisując wartości w komórkach albo wykonując operację na całej grupie wierszy.
Moduł obsługuje sześć rodzajów badań:
| Rodzaj w liście „Rodzaj badań” | Skąd pochodzą dane | Dokąd zapisuje zmiany |
|---|---|---|
| „Otwory wiertnicze” | zakładka „Otwory” | szczegóły otworu (ten sam formularz co w „Otworach”) |
| „Sondowania dynamiczne” | „Sondowania → Sondowania DP” | rekord sondowania DP |
| „Sondowania CPT” | „Sondowania → Sondowania CPT” | rekord CPT |
| „Sondowania DMT” | „Sondowania → Sondowania DMT” | rekord DMT |
| „Sondowania FVT” | „Sondowania → Sondowania FVT” | rekord FVT |
| „Inklinometry” | „Sondowania → Inklinometry” | rekord inklinometru |
Zmienione tu dane są widoczne wszędzie, gdzie aplikacja z nich korzysta: na kartach badań, na mapach („Punkty na mapę”), na przekrojach, w raporcie zbiorczym i w eksportach. Zmiana nazwy otworu jest dodatkowo przenoszona do próbek gruntu, które odwołują się do otworu po nazwie (patrz Próbki gruntu).
Na pasku narzędzi modułu są też trzy eksporty obejmujące całe zlecenie (niezależnie od wybranego rodzaju): „Eksport AGS4”, „DXF 3D otworów” oraz okno „Projektuj na mapie”, w którym tworzy się nowe badania o statusie „Projektowane”.
Uwaga. Edycja w tabeli działa jak brudnopis: zmiany są zaznaczane kolorem i trafiają do bazy dopiero po kliknięciu „Zapisz zmiany”. Dotyczy to także wszystkich operacji zbiorczych (przeliczenia, przesunięcia, ustawienia wartości, zmiany nazw). Wyjątkiem są „Usuń zaznaczone” oraz „Projektuj na mapie” – działają od razu.
Układ ekranu

- „Rodzaj badań” – lista wyboru rodzaju badań wyświetlanych w tabeli (patrz niżej).
- „Filtruj po nazwie…” – pole filtru; pokazuje tylko wiersze, których nazwa zawiera wpisany tekst (bez rozróżniania wielkości liter).
- „Kolumny” – wybór kolumn widocznych w tabeli i w pliku CSV.
- Pasek operacji – przyciski operacji zbiorczych i eksportów, od „Przelicz współrzędne” do „Projektuj na mapie” (opisane w kolejnych podrozdziałach).
- „Zapisz zmiany” – zapisuje do bazy wszystkie zmienione wiersze. Przycisk jest nieaktywny, dopóki nic nie zmieniłeś; po zmianach pokazuje ich liczbę, np. „Zapisz zmiany (3)”. Obok pojawia się wtedy przycisk „Odrzuć”.
- „Zaznacz wszystkie widoczne” – pole wyboru w nagłówku: zaznacza lub odznacza wszystkie wiersze widoczne po filtrowaniu. Gdy zaznaczona jest tylko część wierszy, pole pokazuje stan pośredni.
- Kolumna ostrzeżeń – ikona braków w danych badania (np. brak współrzędnych, brak daty) i czerwony trójkąt przy punkcie odstającym w „Sprawdź współrzędne”. Wskaż ikonę kursorem, aby zobaczyć treść.
- „Status” – status badania (lista wyboru w każdym wierszu).
- „Głębokość [m]” – głębokość badania, tylko do odczytu.
- „X”, „Y” – współrzędne w układzie zlecenia (edytowalne).
- Tabela – jeden wiersz to jedno badanie. Tabela przewija się w poziomie i w pionie; nagłówek pozostaje widoczny.
Opis pod tytułem modułu przypomina, w jakim układzie są wpisane X i Y, np. „X/Y w układzie WGS84” albo „X/Y w układzie PUWG 2000 strefa 7 (21°E)”. Układ ustawia się w danych zlecenia (patrz Zlecenie).
Uwaga. Liczby w kolumnach „X”, „Y” i „Rzędna” są wyrównane do prawej krawędzi komórki, a nagłówki – do lewej. Przy szerokich kolumnach wartość X wypada optycznie pod nagłówkiem „Y” (widać to na zrzucie). Przy odczycie licz kolumny od lewej albo zawęź widok przyciskiem „Kolumny”.
Gdy w wybranym rodzaju nie ma badań, tabela pokazuje komunikat „Brak badań tego rodzaju.”.
Wybór rodzaju badań

Lista ma sześć pozycji: „Otwory wiertnicze”, „Sondowania dynamiczne”, „Sondowania CPT”, „Sondowania DMT”, „Sondowania FVT”, „Inklinometry”. Po zmianie rodzaju zaznaczenie wierszy jest czyszczone. Jeśli masz niezapisane zmiany, aplikacja zapyta „Porzucić niezapisane zmiany?” – „OK” porzuca zmiany i przełącza rodzaj, „Anuluj” zostawia bieżący widok.
Pasek operacji

- „Kolumny” – widoczność kolumn.
- „Przelicz współrzędne” – przeliczenie X/Y z innego układu do układu zlecenia.
- „Przelicz rzędne” – przeliczenie rzędnych PL-KRON86-NH ↔ PL-EVRF2007-NH.
- „Zamień X ↔ Y” – zamiana kolumn X i Y.
- „Przesuń X, Y…” – dodanie wektora (ΔX, ΔY).
- „Ustaw wartość…” – wpisanie jednej wartości w kolumnę wielu wierszy.
- „Zmień nazwy z listy…” – zmiana nazw według listy „stara;nowa”.
- „Sprawdź współrzędne” – wyszukiwanie punktów odstających.
- „Mapa” – mapa punktów z tabeli.
- „Kosz” – usunięte badania danego rodzaju (brak dla sondowań DP).
- „Wielkości warstwowe…” – tabela rzędnych, zwierciadła i miąższości ze statystyką.
- „CSV” – eksport tabeli do pliku CSV.
- „Eksport AGS4” – całe zlecenie w formacie AGS 4.1.1.
- „DXF 3D otworów” – otwory i CPT jako polilinie 3D.
- „Projektuj na mapie” – tworzenie badań projektowanych.
Przyciski „Przesuń X, Y…”, „Ustaw wartość…” i „Zmień nazwy z listy…” oraz „Usuń zaznaczone” widzi tylko użytkownik z prawem edycji zlecenia (rola „Edytor” lub wyższa – patrz Organizacja).
Zakres operacji: zaznaczenie i filtr
Wszystkie operacje zbiorcze („Przelicz współrzędne”, „Przelicz rzędne”, „Zamień X ↔ Y”, „Przesuń X, Y…”, „Ustaw wartość…”, a także zakres „Z tabeli” w „Wielkościach warstwowych”) działają według jednej reguły:
- jeśli zaznaczyłeś wiersze – operacja obejmuje wiersze zaznaczone i widoczne po filtrowaniu;
- jeśli nic nie zaznaczyłeś – operacja obejmuje wszystkie wiersze widoczne po filtrowaniu.
W oknach dialogowych zakres jest opisany słowami „zaznaczone wiersze (2)” albo „wszystkie widoczne wiersze (4)”. Przyciski operacji są nieaktywne, gdy zakres jest pusty (np. filtr nie pasuje do żadnej nazwy).
Wyjątki: „Zmień nazwy z listy…” szuka nazw wśród wszystkich badań wybranego rodzaju (niezależnie od filtra i zaznaczenia), a „CSV” zapisuje wszystkie wiersze widoczne (zaznaczenie nie ma znaczenia).

- Pole wyboru wiersza („Zaznacz P-1” itd.) – zaznacza pojedyncze badanie. Zaznaczony wiersz ma niebieskie tło.
- „Zaznaczono 2 z 4” – liczba zaznaczonych wierszy spośród widocznych.
- „Wyczyść zaznaczenie” – odznacza wszystko.
- „Usuń zaznaczone” – usuwa zaznaczone i widoczne badania (patrz Usuwanie i kosz).
- „Zaznacz wszystkie widoczne” – w stanie pośrednim, bo zaznaczono część wierszy.
Wprowadzanie danych
Kolumny tabeli
| Kolumna | Jednostka | Edycja | Opis | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| „Badanie” | – | tekst | nazwa badania (otworu, sondowania) | zawsze widoczna; dla otworów maks. długość nazwy jak w „Otworach” |
| „Status” | – | lista | „Bez statusu”, „Projektowane”, „Surowe dane”, „Przetwarzane”, „Zaakceptowane”, „Archiwalne” | puste pole pokazuje „—” |
| „Głębokość [m]” | m | nie | głębokość badania | otwór: spąg ostatniej warstwy; DP: głębokość początkowa + liczba przedziałów × krok (0,2 m dla DPSH, 0,1 m dla pozostałych sond); CPT/DMT/FVT/inklinometr: największa głębokość z pomiarów |
| „Szer. geogr.” | ° | nie | szerokość geograficzna wyliczona z X/Y i układu zlecenia | 7 miejsc po przecinku |
| „Dł. geogr.” | ° | nie | długość geograficzna wyliczona z X/Y | 7 miejsc po przecinku |
| „X” | m lub ° | liczba | współrzędna X w układzie zlecenia | w układach polskich X = północ; w WGS84 X = szerokość |
| „Y” | m lub ° | liczba | współrzędna Y w układzie zlecenia | w układach polskich Y = wschód; w WGS84 Y = długość |
| „Rzędna” | m n.p.m. | liczba | rzędna terenu w punkcie badania | układ wysokościowy – z danych zlecenia |
| „Data” | – | data | data wykonania badania | pole kalendarza |
| „Operator” | – | tekst | wykonawca (wiertacz, operator sondy) | |
| „Nadzór” | – | tekst | nadzór geologiczny | |
| „Województwo” | – | tekst | ||
| „Powiat” | – | tekst | ||
| „Gmina” | – | tekst | ||
| „Miasto” | – | tekst | miejscowość | |
| „Nr działki” | – | tekst | numer działki ewidencyjnej | |
| „Właściciel działki” | – | tekst | ||
| „Kilometraż” | – | tekst | kilometraż (pikietaż) obiektu liniowego, np. 3+850 | w otworze to pole „Kilometraż” szczegółów otworu |
| „Dodatkowe informacje” | – | tekst | opis lokalizacji |
Liczby możesz wpisywać z przecinkiem albo kropką dziesiętną. Niepoprawna liczba (np. tekst w kolumnie X) czyści pole.
Edycja komórek

- Komórka po edycji – kliknij komórkę, wpisz wartość i naciśnij Enter albo kliknij poza komórką. Zmiana jest przyjmowana, gdy opuszczasz pole.
- Wiersz zmieniony – ma żółte tło, dopóki zmiany nie zostaną zapisane lub odrzucone.
- „Odrzuć” – cofa wszystkie niezapisane zmiany we wszystkich wierszach.
- „Zapisz zmiany (1)” – zapisuje zmienione wiersze. Zapisywane są tylko pola, które faktycznie się zmieniły. Po zapisie pojawia się komunikat „Zapisano zmiany w N badaniach”.
Jeśli zapis części badań się nie powiedzie, zobaczysz komunikat „Zapisano X z Y badań – pozostałych nie udało się zapisać”; niezapisane zmiany pozostają w tabeli, możesz ponowić zapis.
Kolumna „Status” to lista wyboru w każdym wierszu: „Bez statusu”, „Projektowane”, „Surowe dane”, „Przetwarzane”, „Zaakceptowane”, „Archiwalne”. Statusy są opisane w rozdziale Interfejs.
Uwaga. Zmiana nazwy otworu jest po zapisie przenoszona do próbek gruntu tego otworu. Dzięki temu zamiana nazw dwóch otworów (np. P-1 ↔ P-2 za pomocą „Zmień nazwy z listy…”) nie gubi przypisania próbek.
Kolumny

Lista pól wyboru wszystkich kolumn poza „Badanie” (ta jest zawsze widoczna): „Status”, „Głębokość [m]”, „Szer. geogr.”, „Dł. geogr.”, „X”, „Y”, „Rzędna”, „Data”, „Operator”, „Nadzór”, „Województwo”, „Powiat”, „Gmina”, „Miasto”, „Nr działki”, „Właściciel działki”, „Kilometraż”, „Dodatkowe informacje”. Odznacz kolumnę, aby ją ukryć. Wybór jest zapamiętywany w przeglądarce (dla wszystkich zleceń i rodzajów badań) i decyduje także o kolumnach pliku CSV.
Przelicz współrzędne
Służy do naprawy współrzędnych wpisanych w innym układzie niż układ zlecenia (np. ktoś wpisał X/Y z GPS w stopniach, a zlecenie jest w PUWG 2000).

- „Układ, w którym są obecne wartości X/Y” – układ, w którym naprawdę są wpisane liczby. Lista zawiera wszystkie układy aplikacji oprócz układu zlecenia: „WGS84”, „PUWG 1992”, „PUWG 2000 strefa 5 (15°E)”, „PUWG 2000 strefa 6 (18°E)”, „PUWG 2000 strefa 7 (21°E)”, „PUWG 2000 strefa 8 (24°E)”. Domyślnie WGS84.
- „Przelicz” – przelicza X/Y w wierszach z zakresu do układu zlecenia. Wiersze bez obu współrzędnych są pomijane. Komunikat: „Przeliczono współrzędne – sprawdź i zapisz zmiany”.
Wynik jest zaokrąglany: współrzędne w stopniach (|v| < 400) do 0,0000001°, w metrach do 1 mm. Przeliczenie wykonuje biblioteka proj4 z parametrami układów podanymi w tabeli w podrozdziale Interpretacja i obliczenia.
Przelicz rzędne
Przelicza rzędne między układami wysokościowymi PL-KRON86-NH (Kronsztadt 86) i PL-EVRF2007-NH (Amsterdam) według modelu GUGiK PL-geoid-2011.

- „Kierunek” – „PL-KRON86-NH → PL-EVRF2007-NH” (domyślnie) albo „PL-EVRF2007-NH → PL-KRON86-NH”.
- „Przelicz” – przelicza rzędne w zakresie. W czasie pracy przycisk ma napis „Przeliczanie…” (model wysokości jest wczytywany przy pierwszym użyciu).
Przeliczane są tylko wiersze z rzędną różną od zera i z współrzędnymi. Wiersze bez współrzędnych albo leżące poza zasięgiem modelu są pomijane – komunikat ostrzegawczy wymienia do 5 ich nazw: „Przeliczono rzędne N badań (PL-KRON86-NH → PL-EVRF2007-NH); pominięto (brak współrzędnych lub poza modelem): …”. Wynik jest zaokrąglany do 1 mm. Okno podaje źródło: „GUGiK, model PL-geoid-2011 (CC BY 4.0)”.
Uwaga. Rzędne przelicza się raz. Ponowne przeliczenie w tym samym kierunku doda poprawkę drugi raz. Przed przeliczeniem sprawdź w danych zlecenia, w jakim układzie wysokościowym są wpisane rzędne.
Zamień X ↔ Y
Przycisk bez okna: w wierszach z zakresu zamienia wartości kolumn X i Y. Służy do naprawy częstego błędu przy imporcie – zamienionej kolejności współrzędnych (w polskich układach X to północ, a w wielu programach GIS pierwsza współrzędna to wschód). Po zamianie sprawdź punkty na „Mapie” i zapisz zmiany.
Przesuń X, Y…
Dodaje do współrzędnych stały wektor, np. po wykryciu przesunięcia całej serii punktów.

- „ΔX [m]” – przesunięcie współrzędnej X. Jednostka zależy od układu zlecenia: [m] w układach płaskich, [°] w WGS84 (jak na zrzucie).
- „ΔY [m]” – przesunięcie współrzędnej Y.
- „Przesuń” – aktywny, gdy co najmniej jedno przesunięcie jest różne od zera i oba pola zawierają poprawne liczby. Puste pole oznacza 0.
Przesuwane są tylko wiersze z obiema współrzędnymi. Komunikat: „Przesunięto N badań – sprawdź i zapisz zmiany”, a gdy były wiersze bez współrzędnych – dodatkowo „pominięto bez współrzędnych: …” (do 5 nazw). Wynik jest zaokrąglany jak przy przeliczaniu (0,0000001° albo 1 mm).
Ustaw wartość…
Wpisuje jedną wartość w wybraną kolumnę wielu badań – np. tego samego operatora dla całej serii sondowań.

- „Kolumna” – kolumna do wypełnienia. Dostępne są kolumny tekstowe, data i status: „Status”, „Data”, „Operator” (domyślnie), „Nadzór”, „Województwo”, „Powiat”, „Gmina”, „Miasto”, „Nr działki”, „Właściciel działki”, „Kilometraż”, „Dodatkowe informacje”. Nie można tu ustawić nazwy ani liczb (X, Y, rzędnej).
- „Wartość” – nowa wartość. Dla kolumny „Status” to lista statusów (z pozycją „Bez statusu”), dla „Data” – pole kalendarza, dla pozostałych – pole tekstowe. Puste pole czyści kolumnę. Spacje na początku i końcu są usuwane.
- „Tylko puste (nie nadpisuj wpisanych wartości)” – zmienia tylko wiersze, w których kolumna jest pusta.
- „Zmieni się X z Y wierszy” – podgląd liczby wierszy, w których wartość faktycznie się zmieni.
- „Ustaw” – aktywny, gdy zmieni się co najmniej jeden wiersz. Komunikat: „Ustawiono „Operator” w N badaniach – sprawdź i zapisz zmiany”.
Zmień nazwy z listy…
Zmienia nazwy wielu badań według listy par „stara nazwa → nowa nazwa”, np. przy przenumerowaniu otworów zgodnie z projektem.

- „Lista zmian nazw” – jedna zmiana w linii: „stara;nowa” albo „stara⇥nowa” (tabulator – tak wklejają się dwie kolumny skopiowane z arkusza). Linie puste i zaczynające się od „#” są pomijane.
- „Wczytaj z pliku…” – wczytuje listę z pliku
.txtalbo.csv(zawartość trafia do pola tekstowego, znak BOM jest usuwany). - Podgląd – tabela z kolumnami „Wiersz” (numer linii tekstu), „Stara nazwa”, „Nowa nazwa”, „Status”. Status jest zielony dla zmian do wykonania, czerwony dla błędów i konfliktów, szary dla linii pomijanych.
- Podsumowanie – „Do zmiany: N · pominięte: N · konflikty: N”.
- „Zmień nazwy (N)” – wpisuje nowe nazwy do tabeli (do zapisania przez „Zapisz zmiany”). Przycisk jest nieaktywny, gdy nie ma żadnej zmiany do wykonania albo gdy jest choć jeden konflikt.
Statusy linii (sprawdzane w tej kolejności):
| Status w podglądzie | Znaczenie | Skutek |
|---|---|---|
| „Brak separatora („;” albo tabulator)” | w linii nie ma średnika ani tabulatora | linia pominięta |
| „Brak starej nazwy” | pusta część przed separatorem | pominięta |
| „Powtórzona stara nazwa (wiersz N)” | ta sama stara nazwa wystąpiła wcześniej | pominięta |
| „Nie ma badania o tej nazwie” | brak badania o starej nazwie | pominięta |
| „Kilka badań ma tę nazwę” | stara nazwa nie jest jednoznaczna | pominięta |
| „Bez zmian” | nowa nazwa = stara | pominięta |
| „Nazwa jest wymagana” | pusta nowa nazwa | pominięta (błąd) |
| „Maksymalnie N znaków” | nowa nazwa otworu jest za długa | pominięta (błąd) |
| „Do zmiany” | poprawna zmiana | wykonana |
| „Nazwa „X” powtórzyłaby się z: Y” | po wszystkich zmianach dwie pozycje miałyby tę samą nazwę | konflikt – blokuje całą operację |
Porównanie nazw nie rozróżnia wielkości liter i pomija spacje na końcach. Konflikty są sprawdzane względem nazw końcowych, więc zamiana „P-1;P-2” i „P-2;P-1” w jednej liście jest poprawna.
Sprawdź współrzędne
Wyszukuje punkty, które leżą podejrzanie daleko od pozostałych – typowy objaw literówki w X/Y, zamiany X ↔ Y w jednym wierszu albo współrzędnej z innego układu. Przycisk działa jak przełącznik: włącza i wyłącza panel nad tabelą.

- „Czułość k” – suwak od 2,0 do 10,0 co 0,5 (domyślnie 3,5). Punkt jest odstający, gdy jego wskaźnik z przekracza k. Mniejsze k – więcej punktów odstających.
- „Uwzględnij rzędną” – dodatkowo szuka rzędnych odstających od mediany (sprawdzane, gdy co najmniej 4 punkty mają rzędną różną od zera).
- „Zaznacz odstające” – zaznacza w tabeli wiersze odstających punktów (np. żeby od razu je przesunąć albo poprawić). Nieaktywny, gdy nie ma punktów odstających.
- „Zamknij” – zamyka panel.
- „Odstające: N” – liczba punktów odstających; pod nią lista: nazwa i opis, np. „odległość od środka zbioru 696 m (z = 131,4)” albo „rzędna 150 odbiega od mediany 100,35 (z = 67,0)”.
Gdy w zakresie jest mniej niż 4 punkty ze współrzędnymi, panel pokazuje „Za mało punktów ze współrzędnymi (min. 4)”. Wiersze bez X lub Y są wymienione w linii „Bez współrzędnych: …”. Panel analizuje wiersze widoczne po filtrowaniu (zaznaczenie nie ogranicza analizy). Wiersz odstający ma w tabeli czerwone tło i czerwony trójkąt w kolumnie ostrzeżeń, a na „Mapie” czerwony znacznik. Metoda – patrz Interpretacja i obliczenia.
Mapa

Przycisk „Mapa” (przełącznik) pokazuje nad tabelą mapę z punktami widocznych wierszy. Kolory znaczników:
| Kolor | Znaczenie |
|---|---|
| czerwony | punkt odstający (gdy otwarty jest panel „Sprawdź współrzędne”) |
| pomarańczowy | wiersz z niezapisanymi zmianami |
| niebieski | wiersz zaznaczony |
| domyślny (zielony) | pozostałe |
Mapa od razu pokazuje skutek przeliczeń, przesunięć i zamiany X ↔ Y – zanim zapiszesz zmiany. Wiersze bez współrzędnych nie mają znacznika. Przycisk warstw w prawym górnym rogu mapy zmienia podkład.
Usuwanie i kosz
„Usuń zaznaczone” (pasek zaznaczenia) otwiera okno potwierdzenia.

Okno wymienia do 10 nazw usuwanych badań (resztę jako „… i N innych”). Usuwane są tylko wiersze zaznaczone i widoczne po filtrowaniu.
- Otwory, CPT, DMT, FVT i inklinometry trafiają do kosza: „2 badania trafi do kosza. Możesz je przywrócić przez 30 dni.”
- Sondowania DP są usuwane trwale razem z pomiarami (okno to zaznacza). Dla DP nie ma przycisku „Kosz”.
Po usunięciu pojawia się komunikat „Usunięto N badań” albo – przy częściowym błędzie – „Usunięto X z Y; nie udało się: …”.

Okno „Kosz” pokazuje badania wybranego rodzaju usunięte w tym zleceniu: nazwę, datę i godzinę usunięcia, osobę, która usunęła, oraz czas do trwałego usunięcia („wygasa za N dni” / „wygasa dziś”). „Przywróć” przywraca badanie (komunikat „Przywrócono: P-4”). Przywracanie wymaga roli „Edytor” – użytkownik bez niej widzi dopisek „Przywracanie wymaga roli „Edytor”.”. Pusty kosz: „Kosz jest pusty”.
Wielkości warstwowe
Okno „Wielkości warstwowe…” tworzy tabelę „badanie × wielkość” – rzędne terenu, głębokości, zwierciadło wody oraz strop, spąg, miąższość lub udział wybranych zbiorów gruntów – ze statystyką (n, minimum, maksimum, średnia, odchylenie standardowe). To odpowiednik raportu „średnie parametry pokładu” z programu GeoStar; przydaje się np. do zestawienia miąższości nasypów i głębokości stropu gruntów nośnych w opisie dokumentacji.

- „Badania” – zakres badań (pod listą liczba: „Badań: N”).
- „XLSX” – zapis tabeli ze statystyką do pliku
wielkosci_warstwowe_<rodzaj>.xlsx(wartości zaokrąglone do 0,001). - „Kopiuj tabelę” – kopiuje tabelę ze statystyką do schowka jako tekst rozdzielany tabulatorami (do wklejenia w Excelu lub Wordzie). Komunikat „Skopiowano tabelę (N badań)”.
- „Dodaj kolumnę” – rodzaj nowej kolumny: „Wielkość badania”, „Zbiór gruntów” albo „Iloraz”. Obok pojawiają się listy właściwe dla rodzaju.
- „Dodaj” – dodaje kolumnę na końcu tabeli.
- „Kolumny domyślne” – przywraca domyślny zestaw kolumn.
- „Usuń kolumnę …” (×) – usuwa kolumnę; usuwa też ilorazy, które się do niej odwołują.
- Statystyka – wiersze „n”, „Wartość minimalna”, „Wartość maksymalna”, „Wartość średnia”, „Odchylenie standardowe” oraz – gdy w tabeli jest iloraz – „Iloraz średnich”.
Układ kolumn jest zapamiętywany w przeglądarce. Wartości są wyświetlane z dwoma miejscami po przecinku; brak wartości – „–”.
Zakres badań

| Pozycja | Co obejmuje |
|---|---|
| „Z tabeli – zaznaczone wiersze (N)” / „Z tabeli – wszystkie widoczne wiersze (N)” | zakres z tabeli modułu (reguła zaznaczenia i filtra) |
| „Grupa: …” | badania należące do grupy danych zlecenia (patrz Zlecenie) |
| „Obszar: |
badania, których punkt leży wewnątrz obszaru narysowanego w rysunku mapy (obszary o co najmniej 3 wierzchołkach; patrz Punkty na mapę) |
Gdy wybrana grupa lub obszar zostaną usunięte, okno wraca do „Z tabeli”.
Rodzaje kolumn
„Wielkość badania” – druga lista:
| Kolumna | Jednostka | Skąd |
|---|---|---|
| „Rzędna terenu [m n.p.m.]” | m n.p.m. | rzędna badania |
| „Głębokość badania [m]” | m | jak kolumna „Głębokość [m]” tabeli |
| „Głębokość ZW [m]” | m | pierwsze zwierciadło wody otworu (tylko otwory) |
| „Rzędna ZW [m n.p.m.]” | m n.p.m. | rzędna terenu − głębokość ZW |
„Zbiór gruntów” – dwie listy: „Kategoria gruntów” (kategorie zdefiniowane w organizacji, np. grunty antropogeniczne, grunty nośne) i „Wielkość”:
| Wielkość | Jednostka | Obliczenie |
|---|---|---|
| „głębokość stropu [m]” | m | najmniejsza głębokość stropu warstw ze zbioru |
| „głębokość spągu [m]” | m | największa głębokość spągu warstw ze zbioru |
| „miąższość [m]” | m | suma miąższości warstw ze zbioru (0, gdy zbioru brak) |
| „rzędna stropu [m n.p.m.]” | m n.p.m. | rzędna terenu − głębokość stropu |
| „rzędna spągu [m n.p.m.]” | m n.p.m. | rzędna terenu − głębokość spągu |
| „udział [%]” | % | udział zbioru w profilu |
Warstwy pobierane są z otworów (tabela warstw) albo – dla sondowań CPT – z warstw gruntu sondowania. Dla DP, DMT, FVT i inklinometrów kolumny zbiorów gruntów są puste.
„Iloraz” – listy „Licznik” i „Mianownik” (dowolne kolumny niebędące ilorazami; muszą być różne).

- „Licznik” – kolumna licznika.
- „Mianownik” – kolumna mianownika.
- „Dodaj” – dodaje kolumnę „
/ ”.
Kolumny domyślne: cztery wielkości badania oraz – jeśli organizacja ma takie kategorie – miąższość gruntów antropogenicznych i głębokość stropu gruntów nośnych.
Eksport
CSV
„CSV” zapisuje plik zestawienie_<rodzaj>.csv (np. zestawienie_drill.csv, zestawienie_cpt.csv) z wierszami widocznymi po filtrowaniu i kolumnami widocznymi w tabeli (z niezapisanymi zmianami). Format jest dostosowany do polskiego Excela:
- separator pól – średnik „;”,
- przecinek dziesiętny w kolumnach liczbowych, szerokości i długości geograficznej oraz głębokości,
- kodowanie UTF-8 ze znacznikiem BOM, końce linii CRLF,
- wartości zawierające „;”, cudzysłów lub znak nowej linii są ujmowane w cudzysłów.
Eksport AGS4
Zapisuje wszystkie badania zlecenia (otwory, CPT, DP, FVT, próbki) w jednym pliku w formacie AGS 4.1.1 – brytyjskim standardzie wymiany danych geotechnicznych (Association of Geotechnical and Geoenvironmental Specialists), czytanym m.in. przez programy gINT, HoleBASE, Leapfrog.

- „Autor danych (firma)” – producent danych (pole TRAN_PROD). Domyślnie wykonawca z danych zlecenia; puste → wykonawca, a gdy go brak – „Geocore”.
- „Dla kogo (firma)” – odbiorca (TRAN_RECV). Domyślnie zleceniodawca; puste → „Nie podano”.
- „Status danych” – „Wstępne (DRAFT)” (domyślnie) albo „Ostateczne (FINAL)” (TRAN_STAT).
- „Uwagi” – uwagi do przekazania (TRAN_REM); aplikacja dopisuje do nich „Układ współrzędnych: …”.
- „Kod gruntu” – co trafia do kolumny legendy GEOL_LEG: „geocore (symbol gruntu)” (domyślnie; symbol jak w tabeli warstw) albo „AGS (kod legendy GEOL_LEG)” (kod ze słownika legendy AGS).
- „Podgląd” – buduje plik i pokazuje jego zawartość grupami (patrz niżej).
- „Generuj AGS” – buduje i pobiera plik od razu.
- „Dołącz zdjęcia (ZIP)” – widoczne, gdy w zleceniu są zdjęcia z terenu (domyślnie zaznaczone). Zdjęcia trafiają do grupy FILE, a wynik jest paczką ZIP z plikiem
.agsi katalogamiFILE/<lokalizacja>/. Bez zaznaczenia – sam plik AGS.
Ustawienia okna nie są zapamiętywane – przy każdym otwarciu wracają do wartości domyślnych. Nazwa pliku: ags4_<nazwa projektu>_<data>.ags (lub .zip). Po pobraniu komunikat podaje liczby: „AGS 4.1.1: N lokalizacji (otwory N, CPT N, DP N, FVT N), próbki N, zdjęcia N”.

- Lista grup – nazwy grup gotowego pliku z liczbą wierszy danych. Kliknij grupę, aby ją pokazać.
- Nagłówek grupy – trzy wiersze: HEADING (nazwy pól), UNIT (jednostki), TYPE (typy danych AGS, np. ID, PA, 2DP, DT, X). Pod nimi wiersze DATA – do 100 wierszy wybranej grupy (przy większej liczbie: „Pokazano 100 z N wierszy.”).
- „Wróć” – powrót do ustawień eksportu.
- „Pobierz AGS” / „Pobierz AGS (ZIP)” – pobiera dokładnie ten plik, który widzisz w podglądzie.
Opis okna podaje liczbę grup i wierszy danych, np. „Plik AGS 4.1.1: 23 grupy, 1662 wiersze danych.”.
Grupy AGS w pliku (grupa jest zapisywana tylko wtedy, gdy ma dane):
| Grupa | Zawartość | Źródło w aplikacji |
|---|---|---|
| PROJ | projekt: identyfikator, nazwa, lokalizacja, zleceniodawca, wykonawca | dane zlecenia |
| TRAN | dane przekazania: data, producent, status, odbiorca, uwagi, wersja AGS 4.1.1 | okno eksportu |
| LOCA | lokalizacje: identyfikator, typ (BH – otwór, CPT, DP, IVAN – FVT), współrzędne wschodnia/północna, układ, rzędna terenu, głębokość końcowa, data | otwory, sondowania |
| GEOL | warstwy litologiczne: strop, spąg, opis, kod legendy, nazwa wg ISO, geneza i stratygrafia w uwagach | tabela warstw otworu |
| DETL | opis szczegółowy warstw | szczegóły warstwy |
| WETH | zwietrzenie (schemat BS EN ISO 14689-1, system MASS GRADE) | dane otworu |
| CORE, FRAC, DISC | rdzeniowanie (TCR, SCR, RQD, średnica, wskaźnik spękań), spękania, nieciągłości | dane otworu (RQD, masyw skalny) |
| WSTG | zwierciadła wody | zwierciadła otworu |
| ISPT | badania SPT | dane otworu |
| IVAN | ścinarka obrotowa | sondowania FVT |
| SAMP | próbki | próbki gruntu |
| LNMC, LLPL, LDEN, GRAG, GRAT | wilgotność naturalna, granice Atterberga, gęstość, uziarnienie (frakcje i punkty krzywej) | wyniki laboratoryjne próbek |
| SCPG, SCPT, SCPP | sondowanie CPT: dane ogólne, pomiary, warstwy z parametrami wyprowadzonymi (typ zachowania gruntu SBT, su, Dr, φ, Ic) | sondowania CPT |
| DPRG, DPRB | sondowanie dynamiczne: typ sondy (DPSH zapisywane jako DPSH-B) oraz liczby uderzeń w kolejnych przedziałach | sondowania DP |
| FILE | zdjęcia z terenu | tylko przy „Dołącz zdjęcia (ZIP)” |
| DICT, ABBR, TYPE, UNIT | słowniki: pole kategorii CPT spoza słownika, wszystkie użyte kody PA z opisami, typy danych, jednostki | tworzone automatycznie z zawartości pliku |
Ograniczenia eksportu AGS:
- współrzędne trafiają do pliku zawsze w układzie płaskim: przy zleceniu w WGS84 są przeliczane do PUWG 1992 (EPSG:2180);
- otwory wirtualne (dorysowane na przekroju) są pomijane – komunikat podaje ich liczbę („pominięte wirtualne N”);
- sondowania DMT i inklinometry nie są eksportowane;
- gdy zlecenie nie ma żadnych badań – komunikat „Brak badań do eksportu”.
Walidacja. Aplikacja nie zawiera walidatora AGS – podgląd pokazuje strukturę pliku, ale nie sprawdza jego zgodności ze słownikiem AGS. Przed przekazaniem pliku zamawiającemu sprawdź go zewnętrznym walidatorem AGS (przypomina o tym opis okna i podpowiedź przycisku: „sprawdź plik walidatorem AGS przed przekazaniem”).
DXF 3D otworów
Przycisk bez okna: zapisuje plik otwory_3D_<nazwa projektu>_<data>.dxf z otworami i sondowaniami CPT ze stratygrafią w rzeczywistych współrzędnych (X – wschód, Y – północ, Z – rzędna, w metrach). Plik otwiera się w programach CAD i w przeglądarkach 3D.
| Element rysunku | Warstwa CAD | Uwagi |
|---|---|---|
| głowica otworu (okrąg) | „OTWORY”, „SONDOWANIA_CPT”, „OTWORY_WIRTUALNE” | kolor 7 |
| nazwa badania (tekst 0,5 m) | „…_NAZWY” | |
| oś od terenu do dna | „…_OSIE” | kolor 8 |
| każda warstwa gruntu (polilinia 3D) | „GRUNT_ |
kolor szrafury gruntu; symbol zamieniony na znaki ASCII, maks. 31 znaków |
| zwierciadło wody (krzyżyk) | „ZWIERCIADLO” | tylko otwory |
Badania bez współrzędnych albo bez warstw są pomijane (gdy żadne się nie nadaje: „Brak otworów ani sondowań CPT ze stratygrafią i współrzędnymi”). Badanie bez rzędnej jest rysowane na Z = 0 – komunikat ostrzega: „DXF 3D: N otworów/sondowań (M bez rzędnej – przyjęto 0)”. Przy zleceniu w WGS84 współrzędne są przeliczane do układu płaskiego.
Projektowanie badań na mapie
Okno „Projektuj na mapie” tworzy nowe badania o statusie „Projektowane” w punktach wskazanych na mapie – np. siatkę otworów do programu badań. Badania powstają od razu (bez „Zapisz zmiany”) i są widoczne w odpowiednich modułach, na mapach i w tej tabeli.

- „Rodzaj badania” – „Otwory wiertnicze”, „Sondowania DP”, „Sondowania CPT”, „Sondowania DMT”, „Sondowania FVT”. Zmiana rodzaju usuwa wskazane już punkty.
- Licznik punktów – np. „2 punkty”.
- Mapa – kliknij mapę, aby dodać punkt; kliknięcie punktu usuwa go. Szare znaczniki to istniejące badania zlecenia (wszystkich rodzajów).
- Lista punktów – pole „Nazwa projektowanego badania” (nazwę możesz zmienić), współrzędne X / Y w układzie zlecenia i przycisk kosza „Usuń …”.
- „Utwórz badania (N)” – tworzy badania (w czasie pracy „Tworzenie…”). Nieaktywny, gdy nie ma punktów albo któryś punkt ma pustą nazwę.
Nazwy są nadawane automatycznie: prefiks rodzaju i kolejny wolny numer – „P-” (otwory), „DP-”, „CPT-”, „DMT-”, „FVT-”; numer = największy numer istniejący w zleceniu + 1 (bez rozróżniania wielkości liter). Współrzędne są przeliczane z mapy do układu zlecenia (zaokrąglenie 0,0000001° albo 1 mm). Rzędnych okno nie nadaje – uzupełnisz je z modelu terenu w rysunku mapy („Modele → Rzędne badań z modelu…”, patrz Punkty na mapę).
Komunikat po utworzeniu: „Utworzono N projektowanych badań (otwory wiertnicze)”. Gdy zapis przerwie błąd: „Utworzono X z Y – błąd przy kolejnym badaniu”.
Uwaga. Na mapie rysunku można przesuwać tylko badania o statusie „Projektowane” – współrzędne badań wykonanych pochodzą z pomiaru. Po wykonaniu badania zmień jego status (kolumna „Status” albo „Ustaw wartość…”).
Interpretacja i obliczenia
Układy współrzędnych
Przeliczenia wykonuje biblioteka proj4. Parametry układów (z src/lib/crs.ts):
| Układ | Kod | Definicja |
|---|---|---|
| WGS84 | EPSG:4326 | współrzędne geograficzne, elipsoida WGS84 |
| PUWG 1992 | EPSG:2180 | odwzorowanie Gaussa–Krügera, , , m, m, GRS80 |
| PUWG 2000 strefa 5–8 | EPSG:2176–2179 | , , m (n – numer strefy), GRS80 |
W aplikacji X oznacza północ, a Y wschód (konwencja geodezyjna); przy przeliczeniu kolejność osi jest zamieniana na wymaganą przez proj4.
Rzędne PL-KRON86-NH ↔ PL-EVRF2007-NH
gdzie – poprawka z siatki modelu GUGiK PL-geoid-2011 w punkcie o szerokości i długości (w Polsce typowo 0,13–0,21 m). Kierunek odwrotny: . Punkt poza zasięgiem siatki nie jest przeliczany.
Wykrywanie punktów odstających
Metoda zmodyfikowanego wskaźnika z (mediana i MAD), odporna na same punkty odstające:
- Środek zbioru: , .
- Odległość punktu od środka: gdzie w układach płaskich , a w WGS84 m/°, (stopnie zamieniane na metry).
- Wskaźnik (jednostronny – liczą się tylko punkty dalsze niż typowe):
- Gdy : ; gdy rozrzut jest zerowy – .
- Punkt jest odstający, gdy .
Dla rzędnych („Uwzględnij rzędną”) liczony jest wskaźnik dwustronny dla punktów z rzędną różną od zera. Analiza wymaga co najmniej 4 punktów (osobno dla XY i dla rzędnych). Źródło: Iglewicz B., Hoaglin D. C. (1993), How to Detect and Handle Outliers – próg 3,5 to wartość zalecana przez autorów (domyślne k).
Statystyka wielkości warstwowych
Dla każdej kolumny, z wartości liczbowych (puste pomijane):
Odchylenie standardowe jest odchyleniem próby (dzielnik ); przy nie jest podawane.
Dla kolumny ilorazu (tylko pary, w których obie wartości istnieją i ):
- „Wartość średnia” – średnia z ilorazów: ,
- „Iloraz średnich” – liczony na tych samych parach.
Obie wielkości różnią się, gdy mianowniki są zróżnicowane – iloraz średnich jest mniej wrażliwy na pojedyncze małe mianowniki.
Typowe problemy
| Komunikat / objaw | Przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| „Porzucić niezapisane zmiany?” | zmiana rodzaju badań przy niezapisanych zmianach | „Anuluj”, zapisz zmiany i dopiero zmień rodzaj |
| „Zapisano X z Y badań – pozostałych nie udało się zapisać” | błąd zapisu części badań (np. utrata połączenia) | kliknij ponownie „Zapisz zmiany” – niezapisane zmiany zostają w tabeli |
| „Przeliczono rzędne N badań …; pominięto (brak współrzędnych lub poza modelem): …” | wiersze bez X/Y lub poza zasięgiem modelu PL-geoid-2011 | uzupełnij współrzędne; dla punktów poza Polską przeliczenie nie jest możliwe |
| „Nie udało się przeliczyć rzędnych” | nie udało się wczytać modelu wysokości | sprawdź połączenie z internetem i powtórz |
| „Przesunięto N badań …; pominięto bez współrzędnych: …” | wiersze bez obu współrzędnych | uzupełnij X i Y |
| Przycisk „Zmień nazwy (N)” nieaktywny przy N > 0 | w podglądzie jest konflikt („Nazwa „…” powtórzyłaby się z: …”) | popraw listę tak, aby nazwy końcowe były unikalne |
| „Za mało punktów ze współrzędnymi (min. 4)” | w zakresie mniej niż 4 punkty z X i Y | zdejmij filtr albo uzupełnij współrzędne |
| Punkty na „Mapie” w złym miejscu (np. w Afryce) | X/Y zamienione albo w innym układzie | „Zamień X ↔ Y” albo „Przelicz współrzędne”, sprawdź na mapie, zapisz |
| „Usunięto X z Y; nie udało się: …” | błąd usuwania części badań | powtórz usuwanie dla pozostałych |
| „Brak badań do eksportu” | eksport AGS w zleceniu bez badań | – |
| „Nie udało się utworzyć paczki ZIP” | błąd przy pakowaniu zdjęć | odznacz „Dołącz zdjęcia (ZIP)” i wyeksportuj sam plik AGS |
| „Brak otworów ani sondowań CPT ze stratygrafią i współrzędnymi” | DXF 3D: żadne badanie nie ma jednocześnie warstw i współrzędnych | uzupełnij dane |
| „DXF 3D: … (N bez rzędnej – przyjęto 0)” | badania bez rzędnej | uzupełnij rzędne (np. „Ustaw wartość…” nie obsługuje liczb – wpisz w kolumnie „Rzędna” albo użyj modelu terenu) |
| „Utworzono X z Y – błąd przy kolejnym badaniu” | błąd zapisu w „Projektuj na mapie” | sprawdź, które badania powstały, i dodaj brakujące |
| Ikona ostrzeżenia w kolumnie przy nazwie | braki danych: „Brak współrzędnych – badanie nie pojawi się na mapie ani w przekrojach”, „Rzędna nie została wypełniona”, „Brak daty badania”, „Nie podano operatora”, dla otworów „Brak zdefiniowanych warstw – nie można wygenerować karty”, dla DP „Wyniki badania są puste – nie można wygenerować karty”, „Głębokość początkowa nie została określona (przyjęto 0 m)” | uzupełnij dane w tabeli albo w module badania; pełna lista – Legenda i weryfikacja |