Dokumentacja › Badania terenowe

12. Sondowania dylatometryczne (DMT)

Wprowadzanie odczytów A, B, C z dylatometru Marchettiego, automatyczna interpretacja (p0, p1, p2, ID, KD, ED, M, su, φ′, K0, OCR, γ, σ′p), wydzielenie warstw, karta wyników z nomogramem Marchetti–Crapps i eksport XLSX/CSV.

W aplikacji: Sondowania → Sondowania DMT

Wstęp

Moduł „Sondowania DMT” służy do wprowadzania i interpretacji badań dylatometrem płaskim Marchettiego (DMT). Dla każdej głębokości wpisujesz trzy odczyty manometru:

  • A – ciśnienie, przy którym membrana zaczyna się odkształcać (tzw. ciśnienie zamknięcia, „lift-off”),
  • B – ciśnienie, przy którym środek membrany przemieszcza się o 1,1 mm,
  • C – ciśnienie ponownego zamknięcia przy powolnym upuszczaniu gazu (odczyt nieobowiązkowy).

Na tej podstawie program liczy na bieżąco, bez osobnego przycisku „Oblicz”:

Wielkość Symbol Jednostka w programie
Skorygowane pierwsze ciśnienie p0p_0 MPa (na karcie i w eksporcie kPa)
Skorygowane drugie ciśnienie p1p_1 MPa (kPa)
Skorygowane trzecie ciśnienie p2p_2 MPa (kPa)
Ciśnienie wody w porach u0u_0 MPa (kPa)
Pionowe naprężenie efektywne σv0′\sigma'_{v0} MPa (kPa)
Wskaźnik materiałowy IDI_D –
Wskaźnik naprężenia poziomego KDK_D –
Moduł dylatometryczny EDE_D MPa
Ciężar objętościowy γ\gamma kN/m³
Rodzaj gruntu wg IDI_D – symbol (I, Iπ, Πi, Π, Πp, Pπ, P)
Współczynnik parcia bocznego w spoczynku K0K_0 – (grunty spoiste)
Współczynnik prekonsolidacji OCROCR – (grunty spoiste)
Naprężenie prekonsolidacji σp′\sigma'_p kPa
Edometryczny moduł ściśliwości MM MPa
Wytrzymałość na ścinanie bez odpływu sus_u kPa (grunty spoiste)
Efektywny kąt tarcia wewnętrznego φ′\varphi' ° (grunty niespoiste)

Wzory pochodzą z publikacji Marchettiego (1980, 1997, 2001) i prac cytowanych w podręczniku GIMSGEO (rozdz. „Sondowania DMT”). Dla K0K_0, OCROCR, sus_u i φ′\varphi' możesz wybrać jeden z kilku wzorów (zob. Interpretacja i obliczenia).

Uwaga. Parametry wyznaczone z badań DMT są wartościami „wyprowadzonymi” ze znanych korelacji i mogą być obarczone błędem. Nie traktuj ich jak bezpośredniego oznaczenia parametru.

Skąd moduł bierze dane:

  • odczyty A, B, C wpisujesz ręcznie, przez panel szybkiego dodawania albo wklejasz blok z Excela;
  • zwierciadło wody – wpisane w module albo (gdy pole jest puste) najpłytsze zwierciadło z otworu referencyjnego;
  • rzędną, współrzędne i dane administracyjne – z sekcji „Lokalizacja” (wspólnej dla badań terenowych).

Dokąd trafiają wyniki:

  • karta DMT („Podgląd PDF”, „Generuj karty…”) – PDF, DXF, SVG, PNG;
  • eksport „Wyniki xlsx” i „CSV”;
  • przekroje geotechniczne – wykresy parametrów DMT (p0p_0, p1p_1, γ\gamma, σv0′\sigma'_{v0}, u0u_0, IDI_D, KDK_D, EDE_D, sus_u, φ′\varphi', MM, K0K_0, OCROCR) przy sondowaniu, zob. Przekroje geotechniczne;
  • profil parametrów („Obliczenia → Profil parametrów”) – MM, sus_u, φ′\varphi', K0K_0, OCROCR, EDE_D, KDK_D obok CPT i DP;
  • statystyka – przycisk „Z sondowań DMT (n)” wczytuje wszystkie punkty (zz, IDI_D, KDK_D, EDE_D, K0K_0, OCROCR, MM, sus_u, φ′\varphi') do zestawu danych „Sondowania DMT”;
  • karta otworu – kolumna „Wykres badania” może pokazać IDI_D, KDK_D, EDE_D z najbliższego badania DMT;
  • zestawienia – „Zestawienie sondowań DMT” i „Zestawienie BH+DP+CPT+DMT” (dane ogólne i głębokość badań);
  • mapa i plan sytuacyjny (badanie z X/Y), raport zbiorczy, plik projektu.

Przykłady w rozdziale pochodzą ze zlecenia demonstracyjnego „Budowa hali magazynowej” (mission-hala): badania „DMT-1” i „DMT-2” (po 46 odczytów co 0,2 m od 0,6 do 9,6 m; piasek – glina – piasek, zwierciadło wody 2,4 m).

Układ ekranu

Moduł otworzysz z menu „Sondowania → Sondowania DMT”. Ekran ma trzy kolumny: listę badań, edytor i panel wyników.

Moduł „Sondowania DMT” z otwartym badaniem DMT-1

  1. „Dodaj” – tworzy nowe badanie o nazwie „DMT-n” (n = liczba istniejących badań + 1) z domyślnymi ustawieniami: ΔA = 0,15 bar, ΔB = 0,40 bar, bez zwierciadła, wszystkie wzory „Marchetti”, pusta tabela odczytów. Liczba obok nagłówka „Sondowania DMT” to liczba badań w zleceniu.
  2. „Wyniki xlsx” – arkusz wyników wszystkich badań DMT zlecenia (zob. Eksport wyników).
  3. „CSV” – te same wyniki w jednym pliku CSV.
  4. Lista badań – nazwa, status (np. „Surowe dane”) i liczba odczytów („46 odczytów”). Żółty lub czerwony trójkąt przy nazwie oznacza uwagi kontroli danych (zob. Typowe problemy). Po najechaniu na pozycję widać menu „…” i ikonę kosza. Od 6 pozycji nad listą pojawia się wyszukiwarka i filtr statusu.
  5. „Nazwa” – nazwa badania (na liście, w tytule karty i w nazwie pliku). Obok plakietka „badanie DMT”.
  6. „Status badania” – „Bez statusu”, „Projektowane”, „Surowe dane”, „Przetwarzane”, „Zaakceptowane”, „Archiwalne”.
  7. „Kopiuj z istniejącego” – kopiuje wybrane sekcje z innego badania DMT (zob. Kopiowanie).
  8. „Historia” – poprzednie wersje badania z możliwością przywrócenia. Zmiany zapisują się same, nie ma przycisku „Zapisz”.
  9. Panel „Wyniki” – tabela wyników dla każdej głębokości (zob. Panel „Wyniki”).
  10. „Podgląd PDF” – karta bieżącego badania. Aktywny, gdy w tabeli są co najmniej dwa wiersze odczytów.
  11. „Generuj karty…” – karty wielu badań naraz.
  12. „Kosz” – usunięte badania DMT (przywracanie przez 30 dni).

Między „Generuj karty…” a „Kosz” jest jeszcze „Kopiuj / przenieś…” – przeniesienie lub skopiowanie badania do innego zlecenia.

Wprowadzanie danych

Edytor składa się z sekcji: „Dane ogólne” (z podsekcją „Lokalizacja”), „Dylatometr i interpretacja”, „Odczyty (n)”, „Rozkład ciśnienia wody w porach u0”, „Wydzielenie warstw (n)”, „Układ raportu” i „Zdjęcia z terenu”.

Dane ogólne

Sekcja „Dane ogólne”

  1. „Data” – data badania (na karcie: „Data wykonania”).
  2. „Operator” – wykonawca badania. Pole ze słownikiem organizacji: „+” dopisuje wpisaną wartość do słownika operatorów DMT.
  3. „Nadzór” – osoba nadzorująca, również ze słownikiem („+”).
  4. „Otwór referencyjny” – otwór zlecenia, z którego program bierze zwierciadło wody (gdy pole „Zwierciadło wody [m]” jest puste). Nazwa otworu drukuje się na karcie („Otwór referencyjny: P-1”). „— brak —” = bez otworu.
  5. „Uwagi” – dowolny opis.
  6. „Lokalizacja” – podsekcja współrzędnych (niżej).
Pole Jednostka Opis Uwagi
„Data” – Data wykonania badania Puste → ostrzeżenie „Brak daty badania”
„Operator” – Wykonawca Słownik organizacji; puste → ostrzeżenie „Nie podano operatora”
„Nadzór” – Nadzór Słownik organizacji
„Otwór referencyjny” – Otwór zlecenia Źródło zwierciadła wody; nazwa na karcie
„Uwagi” – Uwagi do badania Nie drukują się na karcie DMT

Lokalizacja

Podsekcja „Lokalizacja”

  1. „Szerokość geograficzna” / „Długość geograficzna” – współrzędne WGS84 w stopniach dziesiętnych (pod polem zapis w stopniach, minutach i sekundach). Po zmianie program przelicza X/Y do układu zlecenia.
  2. „Wybierz na mapie” – okno wyboru punktu na mapie (z innymi badaniami zlecenia).
  3. „Moja lokalizacja (GPS)” – współrzędne z urządzenia.
  4. „Działka z ULDK” – numer działki i dane administracyjne z usługi ULDK (GUGiK) dla wpisanych X/Y.
  5. „Rzędna [m n.p.m.]” – rzędna terenu w punkcie badania (na karcie „Rzędna”, w przekrojach – punkt odniesienia głębokości).
  6. „Kilometraż” – pikietaż, np. „1+123”.
  7. „Dodaj poziom charakterystyczny” – poziomy (np. posadowienie) rysowane na osi głębokości karty.
Pole Jednostka Opis
„X [układ]”, „Y [układ]” m (° dla WGS84) Współrzędne w układzie zlecenia; brak → ostrzeżenie „Brak współrzędnych – badanie nie pojawi się na mapie ani w przekrojach”
„Rzędna [m n.p.m.]” m n.p.m. Rzędna terenu; brak lub 0 → ostrzeżenie „Rzędna nie została wypełniona”
„Województwo”, „Powiat”, „Gmina”, „Miasto / miejscowość”, „Numer działki”, „Właściciel działki” – Dane administracyjne (można pobrać z ULDK)
„Kilometraż” – Pikietaż obiektu liniowego
„Dodatkowe informacje” – Opis miejsca
„Poziomy charakterystyczne” m Odniesienie (głębokość / rzędna), wartość, opis, kolor

Dylatometr i interpretacja

Sekcja zawiera parametry sondy, korekty membrany i wybór wzorów interpretacji.

Sekcja „Dylatometr i interpretacja”

  1. „Typ sondy” – opis dylatometru (tekst), np. „Dylatometr Marchettiego”. Drukuje się w metryce karty („Typ sondy”).
  2. „Jednostka odczytów” – „bar” albo „kPa”. Dotyczy kolumn A, B, C oraz pól ΔA, ΔB, Zm. Opis pod polem: „Zmiana przelicza wpisane wartości” (1 bar = 100 kPa).
  3. „ΔA [bar]” – korekta membrany A: ciśnienie potrzebne do utrzymania membrany w kontakcie z podporą w powietrzu (wartość bezwzględna). Podpowiedź: „Typowo 0,05–0,30 bar” („Typowo 5–30 kPa”).
  4. „ΔB [bar]” – korekta membrany B: ciśnienie potrzebne do przesunięcia membrany o 1,1 mm w powietrzu. Podpowiedź: „Typowo 0,2–0,8 bar” („Typowo 20–80 kPa”).
  5. „Zm [bar]” – „Przesunięcie zera manometru” ZMZ_M (odczyt manometru przy zerowym ciśnieniu). Domyślnie 0.
  6. „Zwierciadło wody [m]” – głębokość zwierciadła wody od powierzchni terenu. Opis pod polem: „Puste = z otworu ref.” (gdy wybrano otwór referencyjny) albo „Puste = brak”.
  7. „Wzór K0” – wzór współczynnika parcia bocznego w spoczynku.
  8. „Wzór OCR” – wzór współczynnika prekonsolidacji.
  9. „Wzór su” – wzór wytrzymałości na ścinanie bez odpływu.
  10. „Wzór φ′” – wzór efektywnego kąta tarcia wewnętrznego.
Pole Jednostka Opis Uwagi
„Typ sondy” – Opis dylatometru Na karcie: „Typ sondy”
„Jednostka odczytów” – „bar” / „kPa” Domyślnie bar; obliczenia zawsze w barach (kPa × 0,01)
„ΔA [bar]” bar / kPa Korekta membrany A Domyślnie 0,15 bar; puste → 0
„ΔB [bar]” bar / kPa Korekta membrany B Domyślnie 0,40 bar; puste → 0
„Zm [bar]” bar / kPa Przesunięcie zera manometru Domyślnie 0; puste → 0
„Zwierciadło wody [m]” m p.p.t. Zwierciadło dla rozkładu hydrostatycznego u0u_0 Puste → najpłytsze zwierciadło otworu referencyjnego; bez otworu → brak wody (u0=0u_0 = 0)
„Wzór K0” – „Marchetti 1980”, „Powell i Uglow 1989”, „Lunne i in. 1990” Domyślnie Marchetti 1980
„Wzór OCR” – „Marchetti 1980”, „Lunne 1989” Domyślnie Marchetti 1980
„Wzór su” – „Marchetti 1980”, „Kamei i Iwasaki 1995” Domyślnie Marchetti 1980
„Wzór φ′” – „Marchetti 1997”, „Ricceri i in. 2002” Domyślnie Marchetti 1997

Lista „Wzór K0” po rozwinięciu:

Rozwinięta lista „Wzór K0”

W odróżnieniu od GIMSGEO wybór wzorów jest zapisany w badaniu, a nie w generatorze kart. Dzięki temu panel „Wyniki”, karta, eksport, przekroje i statystyka pokazują zawsze te same wartości. Ciężaru objętościowego i modułu MM nie wybierasz – program liczy je jednym wzorem (zob. Ciężar objętościowy i Moduł M).

Zmiana jednostki odczytów. Po przełączeniu z „bar” na „kPa” program mnoży przez 100 wszystkie odczyty A, B, C oraz ΔA, ΔB i Zm (przy powrocie dzieli przez 100). Wyniki się nie zmieniają.

Badanie DMT-1 po zmianie jednostki odczytów na kPa

  1. „Jednostka odczytów” ustawiona na „kPa”. Etykiety pól i kolumn zmieniają się na „[kPa]”.
  2. „ΔA [kPa]” – na ekranie nadal widać 0.15, choć zapisana wartość to już 15 kPa.
  3. „ΔB [kPa]” – analogicznie: widać 0.4, a zapisane jest 40 kPa.
  4. Tabela odczytów – wartości przeliczone (A = 178 kPa zamiast 1,78 bar).

Uwaga. Pola ΔA, ΔB i Zm nie odświeżają się po zmianie jednostki – pokazują starą liczbę, chociaż w badaniu zapisana jest wartość przeliczona (wyniki w panelu są poprawne). Jeśli wejdziesz w takie pole i z niego wyjdziesz, program zapisze widoczną, nieprzeliczoną wartość (np. ΔA = 0,15 kPa zamiast 15 kPa). Po zmianie jednostki przejdź do innego badania i wróć, a potem sprawdź pola korekt.

Odczyty

Nagłówek sekcji pokazuje liczbę odczytów użytych w obliczeniach, np. „Odczyty (46)”.

Sekcja „Odczyty (46)” – panel szybkiego dodawania i tabela

  1. „Krok [m]” – krok głębokości dla następnego odczytu: 0,20 (domyślnie), 0,10 albo 0,25 m.
  2. „z [m]” – głębokość nowego odczytu. Szary tekst w polu to propozycja: największa głębokość w tabeli + krok (tu 9,80). Możesz wpisać inną.
  3. „A [bar]” – odczyt A.
  4. „B [bar]” – odczyt B.
  5. „C [bar]” – odczyt C (nieobowiązkowy).
  6. „Dodaj” – dopisuje wiersz. Enter w dowolnym polu działa tak samo i wraca kursorem do pola A. Wiersz o tej samej głębokości zostaje zastąpiony. Tabela jest zawsze sortowana po głębokości.
  7. Tabela odczytów – kolumny „#”, „z [m]”, „A [bar]”, „B [bar]”, „C [bar]” i ikona kosza (usuwa wiersz bez potwierdzenia).

Pod tabelą jest podpowiedź „Zaznacz komórkę i wklej (Ctrl+V) blok z Excela. Enter – edycja, strzałki – nawigacja.”, liczba wierszy („46 wierszy”) i przycisk „Wyczyść” (usuwa wszystkie wiersze bez potwierdzenia; cofniesz to przez „Historia”).

Obsługa tabeli:

  • wklejanie – zaznacz komórkę i naciśnij Ctrl+V. Blok z Excela wkleja się od zaznaczonej komórki w prawo i w dół, brakujące wiersze się dopisują (komunikat „Wklejono n nowych wierszy”). Kolejność kolumn w Excelu: z, A, B, C;
  • edycja – Enter lub F2 albo od razu wpisanie znaku; Enter zatwierdza i przechodzi niżej, Tab – w prawo, Esc – anulowanie;
  • Delete / Backspace – czyści komórkę;
  • ostatni wiersz z „+” służy do dopisania nowego odczytu.
Kolumna Jednostka Opis Uwagi
„z [m]” m Głębokość pomiaru (środek membrany) od powierzchni terenu Wymagana; wiersze z z<0z < 0 są pomijane
„A [bar]” bar / kPa Ciśnienie A Wymagane; wiersz bez A jest pomijany
„B [bar]” bar / kPa Ciśnienie B Wymagane; wiersz bez B jest pomijany
„C [bar]” bar / kPa Ciśnienie C Nieobowiązkowe; bez C nie ma p2p_2

Wskazówka. Moduł nie ma importu plików z rejestratora – dane przenosisz wklejając blok z arkusza. Jeżeli rejestrator podaje odczyty w kPa, przełącz najpierw „Jednostka odczytów” na „kPa”, a dopiero potem wklej dane.

Rozkład ciśnienia wody w porach u0

Domyślnie program liczy u0u_0 hydrostatycznie od zwierciadła wody. W tej sekcji możesz zadać rozkład niehydrostatyczny (np. woda napięta, sączenie, kilka poziomów wodonośnych).

Sekcja „Rozkład ciśnienia wody w porach u0” – pusta tabela (rozkład hydrostatyczny)

  1. Opis sekcji – „Pusta tabela = rozkład hydrostatyczny od zwierciadła wody. Wpisz punkty (z, u0), aby zadać rozkład niehydrostatyczny – między punktami wartości są interpolowane, poniżej ostatniego narasta hydrostatycznie. Pojedynczy punkt (3, 0) oznacza zwierciadło na 3 m.”
  2. Tabela – kolumny „z [m]” i „u0 [kPa]”. Obsługa jak w tabeli odczytów (wklejanie, Enter, Tab, „Wyczyść”).
Kolumna Jednostka Opis
„z [m]” m Głębokość punktu rozkładu
„u0 [kPa]” kPa Ciśnienie wody w porach na tej głębokości (zawsze kPa, niezależnie od „Jednostka odczytów”)

Przykład: punkty (1 m; 0 kPa) i (2 m; 15 kPa) w badaniu DMT-1 – woda pod ciśnieniem większym niż hydrostatyczne:

Rozkład niehydrostatyczny u0 i zmiana wyników

  1. Punkty rozkładu – (1; 0) i (2; 15).
  2. Wyniki od 1,2 m w dół zmieniają się: na 1,2 m u0=3u_0 = 3 kPa (interpolacja 0 → 15 kPa), KDK_D rośnie z 7,8 do 8,9; w glinie na 1,8 m u0=12u_0 = 12 kPa, KDK_D z 10,0 do 15,4, a sus_u z 53 do 57 kPa. Poniżej 2 m u0u_0 rośnie o 9,81 kPa/m (na 2,2 m: 16,96 kPa).

Zasady (z kodu lib/porePressure.ts):

Położenie punktu u0u_0
tabela pusta, z>z > zwierciadło u0=γw(z−zw)u_0 = \gamma_w (z - z_w)
tabela pusta, z≤z \le zwierciadło lub brak zwierciadła u0=0u_0 = 0
nad pierwszym punktem tabeli u0=max⁡(0, u0,1−γw(z1−z))u_0 = \max(0,\ u_{0,1} - \gamma_w (z_1 - z)) – ekstrapolacja hydrostatyczna w górę
między punktami interpolacja liniowa
poniżej ostatniego punktu u0=u0,n+γw(z−zn)u_0 = u_{0,n} + \gamma_w (z - z_n)

γw=9,81\gamma_w = 9{,}81 kN/m³. Gdy tabela ma choć jeden punkt, pole „Zwierciadło wody [m]” nie wpływa na obliczenia – służy tylko do narysowania znaku zwierciadła na karcie i do przypisu karty.

Wydzielenie warstw

Sekcja dzieli profil na warstwy i liczy w nich średnie parametry. Nagłówek pokazuje liczbę warstw, np. „Wydzielenie warstw (3)”.

Sekcja „Wydzielenie warstw (3)”

  1. „Sposób wydzielenia”:
    • „Automatycznie (grunt wg ID, scalanie < 0,4 m)” – kolejne punkty tego samego rodzaju gruntu wg IDI_D tworzą warstwę; warstwy cieńsze niż 0,4 m są dołączane do sąsiedniej (domyślnie);
    • „Automatycznie + granice własne” – jak wyżej, ale wpisane granice zawsze dzielą profil (scalanie nie przekracza granicy własnej);
    • „Tylko granice własne” – warstwy wyłącznie według wpisanych granic, bez podziału wg gruntu i bez scalania.
  2. „Granice własne [m]” – głębokości granic, „Rozdzielone średnikiem lub spacją, np. 1,2; 3,5”. Pole jest nieaktywne przy wydzieleniu automatycznym. Wartość zapisuje się po wyjściu z pola.
  3. Tabela warstw – „Strop–spąg [m]”, „Grunt”, „ID”, „KD”, „ED [MPa]”, „M [MPa]”, „su [kPa]”, „φ′ [°]” (średnie arytmetyczne punktów warstwy; „—” gdy parametr nie występuje).
  4. „Nazwa / nr warstwy” – własna nazwa warstwy (np. „Ia”, „glina”). Pusta = symbol gruntu (szary tekst w polu).
Element Opis Uwagi
„Strop–spąg [m]” Granice warstwy Pierwsza warstwa zaczyna się od 0,00; spąg = strop następnej warstwy, a dla ostatniej – głębokość ostatniego odczytu
„Grunt” Najczęstszy symbol gruntu wśród punktów warstwy Symbole wg tabeli Rodzaj gruntu
„ID”, „KD”, „ED [MPa]”, „M [MPa]”, „su [kPa]”, „φ′ [°]” Średnie parametrów Średnia tylko z punktów, w których parametr jest liczony
„Nazwa / nr warstwy” Nazwa własna Na karcie zamiast symbolu gruntu

Wynik wydzielenia trafia do arkusza „zestawienie” eksportu XLSX oraz – gdy wybierzesz wydzielenie z granicami własnymi albo nadasz nazwy – do kolumny „Wyinterpretowany profil gruntowy” na karcie. Przy wydzieleniu automatycznym bez nazw kolumna profilu na karcie pokazuje rodzaj gruntu punkt po punkcie (bez scalania cienkich wkładek).

Układ raportu

Sekcja ustawia wygląd karty: widoczność wykresów, zakresy osi, głębokość arkusza i dodatkowe strony.

Sekcja „Układ raportu” – tabela wykresów

  1. „ID [-] (skala log)” – pole wyboru: wykres widoczny na karcie. Oś IDI_D jest logarytmiczna i stała (0,1–20), więc nie ma pól min/max.
  2. „KD [-]” – kolejny wykres; każdy z wierszy tabeli ma takie pole wyboru.
  3. „min” – początek osi wartości. „auto” = dobierany automatycznie.
  4. „max” – koniec osi.
  5. „podziałka” – odstęp linii siatki (do 50 działek). Przy niepoprawnym zakresie (max ≤ min) program wraca do osi automatycznej.
  6. „Profil gruntowy” – kolumna „Wyinterpretowany profil gruntowy” (bez osi).

Lista wykresów: „ID [-] (skala log)”, „KD [-]”, „ED [MPa]”, „Profil gruntowy”, „su [kPa]”, „φ′ [°]”, „M [MPa]”, „K0 [-]” (strona główna) oraz „p0 / p1 / p2 [kPa] (arkusz dodatkowy)”, „u0 / σ′v0 [kPa] (arkusz dodatkowy)”, „γ [kN/m³] (arkusz dodatkowy)”, „σ′p [kPa] (arkusz dodatkowy)”, „OCR [-] (arkusz dodatkowy)”.

Sekcja „Układ raportu” – opcje stron

  1. Wykresy arkusza dodatkowego – zakresy osi „min / max / podziałka” działają na arkuszu parametrów pośrednich.
  2. „Głębokość arkusza [m]” – zakres głębokości na jednej stronie. „auto” = 5, 10, 15 albo 20 m (najmniejsza wartość obejmująca całe badanie); głębsze badania dzielą się na kolejne strony co 20 m.
  3. „Przekroczenie zakresu co [m]” – gdy wartość wychodzi poza oś, przy krawędzi wykresu pojawia się jej opis liczbowy, nie częściej niż co tyle metrów. Domyślnie 0,2; 0 = bez opisu.
  4. „Strona z klasyfikacją (Marchetti–Crapps)” – strona z nomogramem IDI_D–EDE_D (domyślnie włączona).
  5. „Arkusz parametrów pośrednich (p0–p2, u0, σ′v0, γ, σ′p, OCR)” – dodatkowa strona (domyślnie wyłączona), po jednej na każdy zakres głębokości.
  6. „Ukryj punkty pomiarowe” – wykresy bez kropek w punktach pomiaru (same linie).
  7. „Przywróć domyślne” – kasuje wszystkie ustawienia układu.
  8. „Zdjęcia z terenu” – zwijana sekcja zdjęć badania „z datą i współrzędnymi (z EXIF albo z lokalizacji telefonu)”.

Uwaga. Odznaczenie wykresów arkusza dodatkowego (p0/p1/p2, u0/σ′v0, γ, σ′p, OCR) nie ukrywa ich – arkusz parametrów pośrednich zawsze rysuje wszystkie pięć wykresów (do weryfikacji – zob. raport błędów). Ukrywanie działa dla wykresów strony głównej.

Panel „Wyniki”

Panel „Wyniki” badania DMT-1

Panel po prawej stronie pokazuje dla każdego odczytu (po sortowaniu wg głębokości):

Kolumna Opis Format
„z” Głębokość [m] 2 miejsca po kropce
„ID” Wskaźnik materiałowy 2 miejsca
„KD” Wskaźnik naprężenia poziomego 1 miejsce
„ED” Moduł dylatometryczny [MPa] 1 miejsce
„M” Moduł ściśliwości [MPa] 1 miejsce
„su/φ′” sus_u w kPa (grunty spoiste, ID<1,2I_D < 1{,}2) albo φ′\varphi' w ° (grunty niespoiste, ID≥1,2I_D \ge 1{,}2) „53 kPa” / „42.3°”

Bez odczytów panel pokazuje „Brak odczytów.”. Wartości p0p_0, p1p_1, u0u_0, σv0′\sigma'_{v0}, γ\gamma, K0K_0, OCROCR, σp′\sigma'_p zobaczysz na arkuszu parametrów pośrednich i w eksporcie XLSX.

Na przykładzie DMT-1: od 0,6 do 1,6 m ID≈4I_D \approx 4 (piasek, φ′=38,7\varphi' = 38{,}7–42,3°42{,}3°), od 1,8 do 3,0 m ID≈0,4I_D \approx 0{,}4–0,50{,}5 (ił pylasty, su=53s_u = 53–5959 kPa), poniżej 3,2 m znów piasek.

Kopiowanie, historia, kosz

„Kopiuj z istniejącego” (widoczny, gdy w zleceniu są co najmniej dwa badania DMT) otwiera okno:

Okno „Kopiuj z istniejącego”

  • „Źródło danych” – badanie DMT, z którego kopiujesz („Wybierz badanie…”);
  • „Wszystko” – zaznacza wszystkie sekcje;
  • „Dane ogólne (data, operator, nadzór, uwagi, otwór referencyjny, status)” – kopiuje także „Typ sondy”;
  • „Lokalizacja (współrzędne, rzędna, dane administracyjne, poziomy charakterystyczne)”;
  • „Parametry badania (sonda, ustawienia interpretacji)” – ΔA, ΔB, Zm, zwierciadło, wzory, jednostka odczytów, wydzielenie warstw, nazwy warstw, układ raportu;
  • „Wyniki pomiarów” – tabela odczytów i tabela rozkładu u0u_0.

Opis okna: „Skopiowane sekcje zastąpią aktualnie wprowadzone dane tego badania.” Przyciski „Anuluj” i „Kopiuj”.

Uwaga. Jednostka odczytów należy do „Parametrów badania”, a odczyty do „Wyników pomiarów”. Jeżeli kopiujesz same wyniki z badania wpisanego w kPa do badania w barach (lub odwrotnie), liczby zostaną zinterpretowane w złej jednostce. Kopiuj wtedy obie sekcje razem.

„Historia” – lista zapisanych wersji badania; wybraną wersję możesz przywrócić (wymaga połączenia z internetem: „Przywracanie wymaga połączenia z internetem.”).

Kosz – ikona kosza na liście usuwa badanie po potwierdzeniu („Pozycja trafi do kosza. Możesz ją przywrócić przez 30 dni.”). Przycisk „Kosz” pod listą pokazuje usunięte badania DMT.

„Kopiuj / przenieś…” – kopiuje lub przenosi bieżące badanie do innego zlecenia.

Generowanie kart i eksport

Podgląd PDF

„Podgląd PDF” zastępuje edytor podglądem karty A4 i panelem opcji. Wszystkie strony karty są pod sobą (przewijanie).

Podgląd PDF karty DMT-1

  1. Karta – podgląd stron A4.
  2. „Nr załącznika” – wzór numeru, np. $1$ albo 2.$4$c. Liczba w $…$ rośnie dla kolejnych badań w kolejności nazw; tekst bez $ jest stały dla wszystkich kart. Pod polem: numer bieżącej karty („Ta karta: 1.”).
  3. „Język karty” – „Polski” / „English”.
  4. „Skala szarości” – wydruk czarno-biały.
  5. „Wydruk eko” – „bez wypełnień barwnych – kontury i szrafury”.
  6. „PDF” – pobiera kartę jako PDF. Nazwa pliku: badanie_DMT_<nazwa>_<data>.pdf (np. badanie_DMT_DMT-1_2026-11-17.pdf; data – dzień wygenerowania).
  7. „DXF (CAD)” – rysunek karty do programu CAD.
  8. „SVG” – grafika wektorowa do edycji i wstawienia w raport.
  9. „PNG” – obraz 300 dpi.
  10. „Edytor” – powrót do edycji.

Generuj karty…

„Generuj karty…” otwiera okno „Generuj: karta dmt” do wydruku kart wielu badań naraz:

Okno „Generuj: karta dmt”

  1. „Zaznacz wszystkie (k/n)” – zaznacza wszystkie badania z listy. Obok lista filtra statusu („Wszystkie badania” itd.). Shift + klik zaznacza zakres. Na liście są tylko badania, które mają co najmniej dwa wiersze odczytów.
  2. Badanie na liście – pole wyboru, ikona uwag (żółta/czerwona) i numer załącznika po prawej. Karty powstają w kolejności nazw.
  3. Nazwa zestawu – „Nazwa zestawu, np. Obiekt A”.
  4. „Zapisz zestaw” – zapamiętuje zaznaczenie pod nazwą (potem do wczytania z listy zestawów).
  5. „Nr załącznika” – wzór numeru (jak w podglądzie).
  6. „Przypisz numery na stałe” – zamienia numerację z kolejności nazw na stałe numery („Numery z kolejności nazw – nowe badanie w środku przesuwa numery kolejnych kart.”).
  7. „Spis załączników (xlsx)” – wykaz załączników do arkusza.
  8. „Język kart” – „Polski” / „English”.
  9. „Wydruk” – „Kolorowy”, „Skala szarości”, „Eko – bez wypełnień barwnych”.
  10. „DXF” – karty zaznaczonych badań w DXF.
  11. „PDF (n)” – jeden plik PDF ze wszystkimi kartami zaznaczonych badań.

Eksport wyników (XLSX, CSV)

Przyciski „Wyniki xlsx” i „CSV” nad edytorem eksportują wyniki wszystkich badań DMT zlecenia (nie tylko bieżącego). Badania bez wyników są pomijane; gdy żadne nie ma wyników, pojawia się komunikat „Brak sondowań z wynikami”.

Plik wyniki_DMT.xlsx ma:

  • arkusz „zestawienie” – warstwy wszystkich badań: „Sondowanie”, „Strop [m]”, „Spąg [m]”, „Grunt”, „Liczba pkt”, „ID [-]”, „KD [-]”, „ED [MPa]”, „M [MPa]”, „su [kPa]”, „φ' [°]”, „K0 [-]”;
  • po jednym arkuszu na badanie (nazwa arkusza = nazwa badania, do 28 znaków; powtórzenia dostają „_2”, „_3”) z kolumnami:
Kolumna Dokładność
„z [m]” 0,01
„p0 [kPa]”, „p1 [kPa]”, „p2 [kPa]”, „u0 [kPa]”, „σ'v0 [kPa]” 0,1
„ID [-]” 0,001
„KD [-]”, „ED [MPa]” 0,01
„γ [kN/m³]” 0,1
„grunt” symbol
„K0 [-]” 0,001
„OCR [-]” 0,01
„σ'p [kPa]” 0,1
„M [MPa]” 0,01
„su [kPa]”, „φ' [°]” 0,1

Plik wyniki_DMT.csv – jedna tabela: kolumna „Badanie” i te same kolumny co arkusze badań (bez zestawienia warstw). Separator średnik, przecinek dziesiętny, kodowanie UTF-8 z BOM – otwiera się poprawnie w polskim Excelu.

Dane na karcie

Karta DMT ma od 1 do kilku stron, w kolejności:

  1. strony główne (po jednej na każdy zakres „Głębokość arkusza”);
  2. arkusze parametrów pośrednich (gdy włączone, po jednym na zakres);
  3. strona z klasyfikacją Marchetti–Crapps (gdy włączona).

Karta drukuje się, gdy w tabeli są co najmniej dwa wiersze odczytów.

Strona główna

Karta DMT-1 – strona główna

Element Opis Warunek
„IDMT [-]” IDI_D na osi logarytmicznej 0,1–20 (podziałki 0,1; 0,6; 1,8; 10; 20) z liniami podziału „Ił” / „Pył” / „Piasek” na 0,6 i 1,8 „ID [-] (skala log)” zaznaczone
„KDMT [-]” KDK_D „KD [-]”
„EDMT [MPa]” EDE_D „ED [MPa]”
„Wyinterpretowany profil gruntowy” Kolumna rodzajów gruntu (kolory jak w tabeli rodzajów gruntu, symbol w środku) i znak zwierciadła wody z głębokością „Profil gruntowy”; zwierciadło – gdy jest znane i mieści się w zakresie strony
„su [kPa]” sus_u (tylko punkty spoiste) „su [kPa]”
„φ′ [°]” φ′\varphi' (tylko punkty niespoiste), oś domyślnie 0–50° „φ′ [°]”
„M [MPa]” Moduł ściśliwości „M [MPa]”
„K0 [-]” K0K_0 (tylko punkty spoiste) „K0 [-]”
Przypis „Parametry wyznaczone z korelacji (Marchetti 1980 i in.). ID < 1,2 – grunty spoiste (su, K0, OCR); ID ≥ 1,2 – φ′. Zwierciadło wody: … m.” Zwierciadło – gdy znane
Tabelka „Temat”, „Data wykonania”, „Typ sondy”, „Otwór referencyjny”, „Skala”, „Zleceniodawca”, nazwa badania, „Rzędna”, „Współrzędna X”, „Współrzędna Y”, „Układ odniesienia”, dane firmy, „Załącznik nr”, „Strona i/n · zakres głębokości” Zawsze

Osie wykresów (poza IDI_D i φ′\varphi') dobierają się automatycznie do największej wartości; możesz je nadpisać w „Układ raportu”. Wartości poza osią opisuje liczba przy krawędzi („Przekroczenie zakresu co [m]”). Rzędy wykresów, w których wszystkie wykresy są ukryte, znikają.

Arkusz parametrów pośrednich

Karta DMT-1 – arkusz parametrów pośrednich

Wykres Serie Uwagi
„p0 / p1 / p2 [kPa]” p0p_0 – niebieska, p1p_1 – pomarańczowa, p2p_2 – zielona przerywana p2p_2 tylko przy wpisanym C
„u0 / σ′v0 [kPa]” u0u_0 – niebieska przerywana, σv0′\sigma'_{v0} – czarna
„γ [kN/m³]” γ\gamma Oś stała 12–24
„Profil” Rodzaj gruntu punkt po punkcie Bez znaku zwierciadła i bez nazw warstw
„σ′p [kPa]” Naprężenie prekonsolidacji Wszystkie punkty
„OCR [-]” OCROCR (tylko punkty spoiste) Oś najwyżej do 20
Przypis „Parametry pośrednie DMT (Marchetti 1980, 2001): p0, p1, p2 – ciśnienia skorygowane; σ′v0 – naprężenie efektywne; σ′p – naprężenie prekonsolidacji; OCR do 20.”

Strona z klasyfikacją (Marchetti–Crapps)

Karta DMT-1 – strona z klasyfikacją Marchetti i Crapps (1981)

Tytuł strony: „Wyniki sondowania DMT – klasyfikacja: nazwa”. Nomogram „Marchetti i Crapps (1981)”:

  • oś pozioma „ID [-]” logarytmiczna 0,1–10, oś pionowa „ED [MPa]” logarytmiczna 0,5–200;
  • strefy „IŁ” (ID<0,6I_D < 0{,}6), „PYŁ” (0,6≤ID<1,80{,}6 \le I_D < 1{,}8), „PIASEK” (ID≥1,8I_D \ge 1{,}8);
  • przerywane linie stałego ciężaru objętościowego γ = 16, 17, 18, 19, 20, 21 kN/m³ (opis „γ=…” przy końcu linii, gdy mieści się w wykresie);
  • punkty pomiarowe (wartości poza zakresem osi są dosuwane do krawędzi);
  • przypis: „Klasyfikacja gruntu wg ID (Marchetti 1980): ił < 0,6 < pył < 1,8 < piasek. Linie γ [kN/m³] wg Marchetti i Crapps (1981), w przybliżeniu stosowanym w obliczeniach ciężaru objętościowego.”

Linie γ są rysowane z odwróconego wzoru Mayne i in. (2002), tego samego co w obliczeniach:

ED=pa(γ1,12 γw)10ID 0,5,pa=0,1 MPaE_D = p_a \left(\frac{\gamma}{1{,}12\,\gamma_w}\right)^{10} I_D^{\,0{,}5},\qquad p_a = 0{,}1\ \text{MPa}

Uwaga. Gdy włączysz jednocześnie arkusz parametrów pośrednich i stronę z klasyfikacją, strona z klasyfikacją ma ten sam numer co pierwszy arkusz pośredni (np. dwie strony „Strona 2/3”, brak „3/3”). Zob. raport błędów.

Interpretacja i obliczenia

Wzory przepisano z src/lib/dmt.ts i src/lib/porePressure.ts. Odczyty A, B, C oraz ΔA, ΔB, ZMZ_M program przelicza najpierw na bary (kPa × 0,01), a ciśnienia skorygowane – na MPa (1 bar = 0,1 MPa).

Kolejność obliczeń

  1. Odczyty bez zz, A lub B oraz z z<0z < 0 są pomijane; reszta jest sortowana po głębokości.
  2. Dla każdego punktu po kolei: p0p_0, p1p_1, p2p_2 → u0u_0 → σv0\sigma_{v0} i σv0′\sigma'_{v0} → IDI_D, KDK_D, EDE_D → γ\gamma (używany do σv0\sigma_{v0} w następnym przedziale) → rodzaj gruntu → sus_u, K0K_0, OCROCR (gdy ID<1,2I_D < 1{,}2) albo φ′\varphi' (gdy ID≥1,2I_D \ge 1{,}2) → σp′\sigma'_p, MM.

1. Skorygowane pierwsze ciśnienie p0p_0

p0=1,05 (A−ZM+ΔA)−0,05 (B−ZM−ΔB)p_0 = 1{,}05\,(A - Z_M + \Delta A) - 0{,}05\,(B - Z_M - \Delta B)

  • AA, BB – odczyty [bar],
  • ΔA\Delta A, ΔB\Delta B – korekty membrany [bar] (wartości bezwzględne),
  • ZMZ_M – przesunięcie zera manometru [bar] (pole „Zm”; domyślnie 0).

2. Skorygowane drugie ciśnienie p1p_1

p1=B−ZM−ΔBp_1 = B - Z_M - \Delta B

3. Skorygowane trzecie ciśnienie p2p_2

p2=C−ZM+ΔAp_2 = C - Z_M + \Delta A

Liczone tylko przy wpisanym C. Moduł nie liczy z p2p_2 dalszych parametrów (np. wskaźnika ciśnienia wody w porach UDU_D) – p2p_2 pokazuje tylko arkusz parametrów pośrednich i eksport.

4. Ciśnienie wody w porach u0u_0

Hydrostatyczne u0=γw(z−zw)u_0 = \gamma_w (z - z_w) dla z>zwz > z_w albo z tabeli rozkładu niehydrostatycznego (zob. Rozkład ciśnienia wody w porach u0); γw=9,81\gamma_w = 9{,}81 kN/m³.

5. Naprężenie pionowe σv0\sigma_{v0} i efektywne σv0′\sigma'_{v0}

σv0(zi)=∑k=1iγk−1 (zk−zk−1),z0=0, γ0=18 kN/m3\sigma_{v0}(z_i) = \sum_{k=1}^{i} \gamma_{k-1}\,(z_k - z_{k-1}),\qquad z_0 = 0,\ \gamma_0 = 18\ \text{kN/m}^3

σv0′=max⁡(σv0−u0, 0,001 MPa)\sigma'_{v0} = \max(\sigma_{v0} - u_0,\ 0{,}001\ \text{MPa})

Ciężar w przedziale (zk−1,zk](z_{k-1}, z_k] to γ\gamma obliczony w punkcie zk−1z_{k-1} (nad pierwszym odczytem przyjęto 18 kN/m³). Program nie korzysta z ciężarów warstw otworu referencyjnego.

6. Wskaźniki IDI_D, KDK_D i moduł EDE_D

ID=p1−p0p0−u0I_D = \frac{p_1 - p_0}{p_0 - u_0}

KD=p0−u0σv0′K_D = \frac{p_0 - u_0}{\sigma'_{v0}}

ED=34,7 (p1−p0)[MPa]E_D = 34{,}7\,(p_1 - p_0)\quad[\text{MPa}]

Zabezpieczenia w kodzie: mianownik IDI_D nie mniejszy niż 0,0001 MPa; ID≥0,01I_D \ge 0{,}01; KD≥0,01K_D \ge 0{,}01; ED≥0E_D \ge 0 (przy p1<p0p_1 < p_0 przyjęto 0).

7. Rodzaj gruntu

Rodzaj gruntu wg IDI_D (Marchetti 1980) – pierwszy wiersz, dla którego ID<I_D < granica:

IDI_D Grunt Symbol Kolor na karcie
< 0,35 Ił I niebieski
0,35–0,6 Ił pylasty Iπ niebieski jasny
0,6–0,9 Pył ilasty Πi morski
0,9–1,2 Pył Π zielony
1,2–1,8 Pył piaszczysty Πp żółtozielony
1,8–3,3 Piasek pylasty Pπ żółty
≥ 3,3 Piasek P pomarańczowy

Granica ID=1,2I_D = 1{,}2 rozdziela grunty „spoiste” (liczone sus_u, K0K_0, OCROCR) i „niespoiste” (liczone φ′\varphi'). Grunty przejściowe 1,2≤ID≤1,81{,}2 \le I_D \le 1{,}8 traktowane są jak niespoiste. Nomogram na karcie ma uproszczony podział na trzy strefy (0,6 i 1,8).

8. Ciężar objętościowy γ\gamma

Mayne i in. (2002):

γ=1,12 γw(EDσatm)0,1ID −0,05\gamma = 1{,}12\,\gamma_w \left(\frac{E_D}{\sigma_{atm}}\right)^{0{,}1} I_D^{\,-0{,}05}

  • σatm=0,1\sigma_{atm} = 0{,}1 MPa, γw=9,81\gamma_w = 9{,}81 kN/m³,
  • ED/σatmE_D/\sigma_{atm} nie mniejsze niż 0,01,
  • wynik ograniczony do przedziału 13–23 kN/m³.

Moduł nie ma odczytu γ\gamma z nomogramu Marchettiego i Crappsa (opcja GIMSGEO) – linie γ na nomogramie są rysowane z powyższego wzoru.

9. Współczynnik parcia bocznego w spoczynku K0K_0 (ID<1,2I_D < 1{,}2)

„Marchetti 1980”: K0=(KD1,5)0,47−0,6K_0 = \left(\frac{K_D}{1{,}5}\right)^{0{,}47} - 0{,}6

„Powell i Uglow 1989”: K0=0,34 KD 0,55K_0 = 0{,}34\,K_D^{\,0{,}55}

„Lunne i in. 1990” (za Riaund i Miran 1992), zależnie od su/σv0′s_u/\sigma'_{v0}:

su/σv0′s_u/\sigma'_{v0} K0K_0
≤ 0,5 0,34 KD 0,540{,}34\,K_D^{\,0{,}54}
0,5–0,8 (bez 0,8) (KD/1,5)0,47−0,6(K_D/1{,}5)^{0{,}47} - 0{,}6
≥ 0,8 0,68 KD 0,540{,}68\,K_D^{\,0{,}54}

sus_u w ilorazie pochodzi z wybranego „Wzór su”.

10. Współczynnik prekonsolidacji OCROCR (ID<1,2I_D < 1{,}2)

„Marchetti 1980”: OCR=(0,5 KD)1,56OCR = (0{,}5\,K_D)^{1{,}56}

„Lunne 1989” (za Riaund i Miran 1992):

su/σv0′s_u/\sigma'_{v0} OCROCR
≤ 0,8 0,3 KD 1,170{,}3\,K_D^{\,1{,}17}
> 0,8 2,7 KD 1,172{,}7\,K_D^{\,1{,}17}

11. Naprężenie prekonsolidacji σp′\sigma'_p

Mayne i in. (2002):

σp′=0,5 (p0−u0)[kPa]\sigma'_p = 0{,}5\,(p_0 - u_0)\quad[\text{kPa}]

Liczone we wszystkich punktach (także w gruntach niespoistych). Wartość nie jest powiązana z OCROCR – iloraz σp′/σv0′\sigma'_p/\sigma'_{v0} zwykle różni się od OCROCR z punktu 10.

12. Moduł ściśliwości MM

Marchetti (1980):

M=RM⋅EDM = R_M \cdot E_D

Warunek RMR_M
KD>10K_D > 10 0,32+2,18log⁡KD0{,}32 + 2{,}18\log K_D
KD≤10K_D \le 10, ID≤0,6I_D \le 0{,}6 0,14+2,36log⁡KD0{,}14 + 2{,}36\log K_D
KD≤10K_D \le 10, 0,6<ID<30{,}6 < I_D < 3 RM,0+(2,5−RM,0)log⁡KDR_{M,0} + (2{,}5 - R_{M,0})\log K_D, gdzie RM,0=0,14+0,15 (ID−0,6)R_{M,0} = 0{,}14 + 0{,}15\,(I_D - 0{,}6)
KD≤10K_D \le 10, ID≥3I_D \ge 3 0,5+2,0log⁡KD0{,}5 + 2{,}0\log K_D
zawsze jeżeli RM<0,85R_M < 0{,}85, przyjmuje się RM=0,85R_M = 0{,}85

log⁡\log – logarytm dziesiętny (KDK_D nie mniejsze niż 0,001).

13. Wytrzymałość na ścinanie bez odpływu sus_u (ID<1,2I_D < 1{,}2)

„Marchetti 1980”: su=0,22 σv0′ (0,5 KD)1,25s_u = 0{,}22\,\sigma'_{v0}\,(0{,}5\,K_D)^{1{,}25}

„Kamei i Iwasaki 1995”: su=0,35 σv0′ (0,47 KD)1,14s_u = 0{,}35\,\sigma'_{v0}\,(0{,}47\,K_D)^{1{,}14}

14. Efektywny kąt tarcia wewnętrznego φ′\varphi' (ID≥1,2I_D \ge 1{,}2)

„Marchetti 1997”: φ′=28+14,6log⁡KD−2,1 (log⁡KD)2\varphi' = 28 + 14{,}6\log K_D - 2{,}1\,(\log K_D)^2

„Ricceri i in. 2002”: φ′=31+KD0,236+0,066 KD\varphi' = 31 + \frac{K_D}{0{,}236 + 0{,}066\,K_D}

Przykład liczbowy (DMT-1)

Dane: ΔA = 0,15 bar, ΔB = 0,40 bar, ZM=0Z_M = 0, zwierciadło 2,4 m, wzory domyślne.

Punkt z = 0,6 m (A = 1,78 bar, B = 8,46 bar):

Wielkość Obliczenie Wynik
p0p_0 [1,05(1,78+0,15)−0,05(8,46−0,40)]⋅0,1[1{,}05(1{,}78 + 0{,}15) - 0{,}05(8{,}46 - 0{,}40)]\cdot 0{,}1 0,1623 MPa
p1p_1 (8,46−0,40)⋅0,1(8{,}46 - 0{,}40)\cdot 0{,}1 0,8060 MPa
u0u_0 z<zwz < z_w 0
σv0′\sigma'_{v0} 18⋅0,6/100018 \cdot 0{,}6 / 1000 0,0108 MPa
IDI_D (0,806−0,1623)/0,1623(0{,}806 - 0{,}1623)/0{,}1623 3,96 → piasek „P”
KDK_D 0,1623/0,01080{,}1623/0{,}0108 15,03
EDE_D 34,7⋅0,643734{,}7 \cdot 0{,}6437 22,33 MPa
γ\gamma 1,12⋅9,81⋅223,30,1⋅3,96−0,051{,}12\cdot 9{,}81\cdot 223{,}3^{0{,}1}\cdot 3{,}96^{-0{,}05} 17,61 kN/m³
RMR_M KD>10K_D > 10: 0,32+2,18log⁡15,030{,}32 + 2{,}18\log 15{,}03 2,886
MM 2,886⋅22,332{,}886 \cdot 22{,}33 64,5 MPa
φ′\varphi' 28+14,6⋅1,177−2,1⋅1,177228 + 14{,}6\cdot 1{,}177 - 2{,}1\cdot 1{,}177^2 42,3°
σp′\sigma'_p 0,5⋅162,30{,}5\cdot 162{,}3 81,2 kPa

Punkt z = 2,0 m (A = 3,21 bar, B = 5,00 bar), σv0=35,5\sigma_{v0} = 35{,}5 kPa (suma ciężarów z punktów 0,6–1,8 m):

Wielkość Wynik
p0p_0 / p1p_1 329,8 / 460,0 kPa
IDI_D 0,395 → ił pylasty „Iπ” (spoisty)
KDK_D 9,29
EDE_D 4,52 MPa
RMR_M (ID≤0,6I_D \le 0{,}6) 0,14+2,36log⁡9,29=2,4250{,}14 + 2{,}36\log 9{,}29 = 2{,}425
MM 10,96 MPa
sus_u (Marchetti) 0,22⋅35,5⋅4,6461,25=53,30{,}22\cdot 35{,}5\cdot 4{,}646^{1{,}25} = 53{,}3 kPa
K0K_0 (Marchetti) (9,29/1,5)0,47−0,6=1,76(9{,}29/1{,}5)^{0{,}47} - 0{,}6 = 1{,}76
OCROCR (Marchetti) 4,6461,56=10,984{,}646^{1{,}56} = 10{,}98
γ\gamma 16,85 kN/m³
σp′\sigma'_p 164,9 kPa

Te same punkty przy wzorach „Lunne i in. 1990”, „Lunne 1989”, „Kamei i Iwasaki 1995”, „Ricceri i in. 2002”: na 2,0 m su=66,7s_u = 66{,}7 kPa, K0=2,27K_0 = 2{,}27, OCR=36,7OCR = 36{,}7; na 0,6 m φ′=43,2°\varphi' = 43{,}2°.

Literatura

Źródła wzorów wymienione w kodzie modułu i w podręczniku GIMSGEO (rozdz. „Sondowania DMT”):

  • Marchetti S. (1980) – p0p_0, p1p_1, IDI_D, KDK_D, EDE_D, rodzaj gruntu, K0K_0, OCROCR, sus_u, RMR_M;
  • Marchetti S., Crapps D.K. (1981) – nomogram IDI_D–EDE_D z liniami γ;
  • Marchetti S. (1997) – φ′\varphi';
  • Marchetti S. (2001) – p2p_2 i przesunięcie zera ZMZ_M;
  • Mayne P.W. i in. (2002) – γ\gamma i σp′\sigma'_p;
  • Powell J.J.M., Uglow I.M. (1989) – K0K_0;
  • Lunne T. (1989), Lunne T. i in. (1990), za: Riaund J.L., Miran J. (1992) – OCROCR, K0K_0;
  • Kamei T., Iwasaki K. (1995) – sus_u;
  • Ricceri G. i in. (2002) – φ′\varphi'.

Typowe problemy

Komunikaty kontroli danych pokazują się przy badaniu (trójkąt na liście), w generatorze kart i na stronie „Weryfikacja danych”.

Komunikat Poziom Przyczyna i rozwiązanie
„Brak wyników pomiarów – nie można wygenerować karty” błąd W tabeli jest mniej niż dwa wiersze odczytów. Wpisz lub wklej odczyty.
„Brak współrzędnych – badanie nie pojawi się na mapie ani w przekrojach” ostrzeżenie Uzupełnij X/Y w „Lokalizacja” (albo „Wybierz na mapie”, GPS).
„Rzędna nie została wypełniona” ostrzeżenie Wpisz „Rzędna [m n.p.m.]” (0 traktowane jest jak brak).
„Brak daty badania” ostrzeżenie Uzupełnij „Data”.
„Nie podano operatora” ostrzeżenie Uzupełnij „Operator”.
„Brak sondowań z wynikami” komunikat eksportu Żadne badanie DMT zlecenia nie ma poprawnych odczytów (z, A, B).

Inne sytuacje:

  • Liczba w „Odczyty (n)” jest mniejsza niż liczba wierszy tabeli – wiersze bez zz, A lub B albo z ujemną głębokością są pomijane bez komunikatu. Uzupełnij brakujące komórki.
  • Brak sus_u, K0K_0, OCROCR w piasku albo brak φ′\varphi' w glinie – to zamierzone: parametry spoiste liczone są przy ID<1,2I_D < 1{,}2, a φ′\varphi' przy ID≥1,2I_D \ge 1{,}2.
  • u0=0u_0 = 0 na całej głębokości – pole „Zwierciadło wody [m]” jest puste, a otwór referencyjny nie istnieje lub nie ma zwierciadła. Wpisz zwierciadło albo rozkład u0u_0.
  • Wartości ID=0,01I_D = 0{,}01 lub KD=0,01K_D = 0{,}01 – działają dolne ograniczenia z kodu; zwykle oznacza to p0≤u0p_0 \le u_0 (zbyt wysokie u0u_0 albo błędne A/ΔA). Sprawdź odczyty i korekty.
  • ED=0E_D = 0 – p1<p0p_1 < p_0; sprawdź odczyt B i korektę ΔB.
  • Po zmianie „Jednostka odczytów” pola ΔA/ΔB pokazują stare liczby – zob. uwagę w sekcji Dylatometr i interpretacja.
  • „Podgląd PDF” nieaktywny – w tabeli jest mniej niż dwa wiersze.